Қазақстанда теміржол машина жасау саласы отандық өнеркәсіптің негізгі бағыттарының біріне айналып келеді. Бұл туралы Үкімет отырысында өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Министрдің айтуынша, Мемлекет басшысының көлік әлеуетін дамыту және өнеркәсіптік базаны нығайту жөніндегі тапсырмалары аясында сала қарқынды дамып келеді.
Сектордың үлесі 13 пайызға жетті
Бүгінде теміржол машина жасау саласының машина жасау өнеркәсібіндегі үлесі 13 пайызды құрайды.
Салада:
- 60 кәсіпорын жұмыс істейді
- 8 мыңнан астам адам еңбек етеді
Өткен жылдың қорытындысы бойынша өндіріс көлемі 22,5 пайызға өсіп, 734 млрд теңгеге жеткен.
«Отандық машина жасау саласының басым бағыттарының бірі – теміржол машина жасау секторы. Бүгінде сектордың машина жасаудағы үлесі 13%-ды құрап отыр. Салада 60 кәсіпорын жұмыс істейді, онда 8 мыңнан астам адам еңбек етуде. Өткен жылдың қорытындысы бойынша өндіріс көлемі 22,5%-ға өсіп, 734 млрд теңгеге жетті. Жалпы соңғы бес жылда вагон паркін жаңартуға бағытталған бағдарламаларды іске асыру нәтижесінде салада инвестицияның өсуі байқалады. Соның нәтижесінде Wabtec, Alstom және Stadler секілді жетекші әлемдік компаниялар Қазақстанда өз өндірістерін орналастыруда. Өнімнің жекелеген түрлері бойынша локализация деңгейі 35-40%-ға жетті», — деді Ерсайын Нағаспаев.
Әлемдік компаниялар Қазақстанда өндіріс ашуда
Министрдің айтуынша, соңғы жылдары салаға ірі халықаралық компаниялар келіп, өндіріс орындарын іске қосты.
Олардың қатарында:
- Wabtec
- Alstom
- Stadler
бар.
Қазіргі таңда кейбір өнім түрлері бойынша локализация деңгейі 35-40 пайызға дейін жеткен.
Вагон өндірісі өсіп келеді
Биыл теміржол машина жасау саласының негізгі бағыттарында оң динамика байқалады.
Өндіріс көлемі өткен жылмен салыстырғанда:
- Кемінде 9 пайызға артты
- Кейбір өнім түрлері бойынша өсім 1,7 есеге жетті
Тек локомотив өндірісінде 17,5 пайыздық төмендеу тіркелген. Дегенмен министрлік жыл қорытындысында жалпы өндіріс көлемі сақталып, өсім басқа өнім түрлерінің есебінен қамтамасыз етіледі деп күтеді.
Астанада Stadler зауыты іске қосылды
Өткен жылы Астанада жылына 100 жолаушылар вагонын шығаратын Stadler Kazakhstan зауыты пайдалануға берілді.
Компания 2030 жылға дейін «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясына 557 вагон жеткізу жөнінде келісімшарт жасаған.
Биылдан бастап жаңа вагондар теміржол бағыттарына кезең-кезеңімен шығарылады.
Қостанайдағы вагон өндірісі кеңейеді
Жолаушылар вагондарын шығаратын жетекші отандық кәсіпорындардың бірі – «ЗИКСТО» зауыты өндіріс көлемін ұлғайтуды жоспарлап отыр.
Кәсіпорын:
- Жылына 200-ге жуық жолаушылар вагонын шығарады
- 2026–2027 жылдары 24 млрд теңгелік инвестициялық жобаны жүзеге асырады
Жоба нәтижесінде:
- 475 жаңа жұмыс орны ашылады
- Локализация деңгейі артады
Атырауда жаңа вагон жасау зауыты ашылды
Өткен жылы Атырау облысында жылына 6 мың жүк вагоны мен цистерна шығаратын зауыт іске қосылды.
Биыл кәсіпорын алғашқы 70 вагонды шығаруды жоспарлап отыр.
Сонымен қатар инвестор:
- Жылына 60 мың тонна бөлшек шығаратын құю зауытын салып жатыр
- Жобаны 2027 жылы іске қосуды көздейді
Семей мен Екібастұзда жаңа өндірістер іске қосылды
Саладағы тағы бір маңызды жоба – Семей машина жасау зауытындағы жаңа өндірістік желі.
Мұнда жылына:
- 600 жартылай вагон шығарылады
Ал Екібастұзда теміржол техникасы мен қосалқы бөлшектер өндіретін кластер құрылды.
Кластер құрамында:
- Жылына 160 мың өнім шығаратын бандаж кешені іске қосылды
Локомотивтерге қызмет көрсету толық локализацияланады
Қазақстан Alstom компаниясымен бірлесіп локомотивтерге сервистік қызмет көрсету жүйесін дамытуда.
Жоба аясында:
- Алматыдағы сервистік орталық іске қосылды
- Шу қаласындағы орталық пайдалануға берілді
- Астана мен Арыстағы орталықтардың құрылысы жалғасуда
Нәтижесінде:
- 700 жаңа жұмыс орны ашылады
- Локомотивтерге толық циклді техникалық қызмет көрсету мүмкіндігі қалыптасады
Үкімет қандай ұсыныстар айтты?
Министрлік саланы одан әрі дамыту үшін бірнеше бастаманы ұсынды.
Олардың қатарында:
- Отандық өнімді басымдықпен сатып алу тетігін жетілдіру
- Вагон сатып алуға арналған субсидия көлемін арттыру
- Ұзақ мерзімді оффтейк-келісімшарттар жасау
бар.
Бұл неге маңызды?
Теміржол машина жасау саласының дамуы Қазақстанның өнеркәсіптік әлеуетін арттырып қана қоймай, көлік инфрақұрылымын жаңартуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жаңа зауыттардың ашылуы мыңдаған жұмыс орнын құрып, отандық өндірістің бәсекеге қабілеттілігін күшейтеді.
Сарапшылардың пікірінше, локализация деңгейінің артуы Қазақстанның теміржол техникасын өндіру және қызмет көрсету бойынша өңірлік хабқа айналуына жол ашады.
