Бір жыл босқа өтпеуі мүмкін.
Мерзімді әскери қызмет Ұлттық ұлан сарбазына жоғары білім грантын алуға, жаңа мамандық игеруге, техника мен дрон басқаруды үйренуге және кәсіби әскери мансапты бастауға мүмкіндік береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
ҚР ІІМ Ұлттық ұланының мәліметінше, 2026 жылғы күзгі шақыру кезінде құқықтық тәртіп әскері қатарына 7 мыңнан астам жас қазақстандық қабылданады. Шақыру науқаны 9 қыркүйек пен 15 қазан аралығында өтеді. Ұлттық ұланның ресми мәліметінде сарбаздардың әскери даярлықпен қатар қызмет ерекшелігіне сай мамандықтарды меңгеретіні айтылған.
Бірақ әскерден кейінгі ең үлкен мүмкіндік казармадан тыс жерде басталуы мүмкін. Ұлттық ұлан мерзімді қызметті білімге, кәсіпке және тұрақты жұмысқа жалғайтын бірнеше бағыт ұсынып отыр.
1. Үздік сарбаз жоғары оқу орнының грантын ала алады
Мерзімді қызметтің ең тартымды мүмкіндіктерінің бірі — «Сарбаз 2.0» бағдарламасы. Ол қызмет барысында үздік нәтиже көрсеткен сарбаздарға Қазақстандағы жоғары оқу орындарында тегін білім алуға мүмкіндік береді.
Ұлттық ұлан дерегіне сәйкес, бүгінде 70-тен астам ЖОО бағдарлама жеңімпаздарын қабылдау жөніндегі меморандумдарға қосылған. 2026 жылы 660-тан астам ұландық білім грантына ие болды. Ресми мәліметте сертификаттардың азаматтық борышын жақсы атқарған мерзімді қызмет сарбаздарына берілгені көрсетілген.
Грант автоматты түрде берілмейді. Негізгі өлшемдердің қатарында жауынгерлік даярлық, әскери тәртіп және қызметтік міндеттерді орындаудағы нәтиже бар.
Демек, колледжден кейін университетке түсе алмай жүрген жас үшін әскер бір жылдық үзіліс қана емес, жоғары білімге апаратын балама жолға айналуы мүмкін.
2. Алты айдан кейін әскери мансапты бастауға жол ашылады
Әскер ұнаған жағдайда азамат мерзімді қызмет аяқталғанша күтпей, кәсіби жолға дайындала алады.
Бастапқы материалдағы тәртіп бойынша, алты ай қызмет еткен сарбаз әскери мамандық бойынша оқуға жіберіліп, кейін келісімшарт негізіндегі әскери қызметке өте алады.
Алдымен жас сарбаз курсы өтеді: саптық даярлық, қару қолдану, әскери жарғылар, шендер мен қызметтік міндеттер оқытылады. Әскери анттан кейін сарбаз бөлімдегі толыққанды қызметке кіріседі.
Келісімшарттық қызметті таңдағандар Алатау қаласындағы 6654 әскери бөлімінде әскери мамандық бойынша даярлықтан өте алады. Оқудан кейін қызметті Қазақстанның басқа қаласындағы бөлімде жалғастыру мүмкіндігі бар.
3. Дрон басқару жауынгерлік даярлықтың бір бөлігіне айналды
Ұлттық ұландағы даярлық тек саптық жаттығу мен қару қолданумен шектелмейді.
Мерзімді қызметшілерге ұшқышсыз ұшу аппараттарын басқару дағдылары да үйретіледі. Ұлттық ұлан әскери қызметінде дрондар мен басқа да цифрлық құралдардың қолданылып жүргенін ведомствоның ресми материалдары да көрсетеді. Ұлттық ұлан таныстырған заманауи техникалардың арасында ұшқышсыз ұшу аппараттары бар.
Дрон операторы барлау, бақылау және қауіпті аумақты қашықтан тексеру жұмыстарын атқара алады. Мұндай даярлық сарбазға мерзімді қызмет кезінде нақты техникалық дағды береді.
Бұл қабілеттің азаматтық өмірде де технологиялық сауат пен құрылғыларды басқару тәжірибесі ретінде пайдасы болуы ықтимал.
4. Сарбаз әскери техника мен жаңа көліктерді меңгереді
Ұлттық ұланның автопаркі заманауи көлік және броньды техникамен толықтырылып жатыр.
Бастапқы материалда Toyota Hilux, Hyundai Staria, Hyundai Tucson, сондай-ақ «Барыс» және «Алан» броньды машиналары аталады.
Техникалар жеке құрамды тасымалдауға, жанар-жағармай мен су жеткізуге, шаруашылық және жауынгерлік міндеттерді орындауға пайдаланылады.
Мұндағы практикалық айырмашылық анық: сарбаз тек теориялық әскери даярлықпен шектелмей, ірі бөлімшелердің күнделікті жұмысында қолданылатын көлік пен техниканы көреді және мамандығына байланысты оны пайдалануды меңгереді.
5. Асханадағы тамақты сарбаздың өзі бағалайды
Ұлттық ұлан әскери асханаларында кері байланысты цифрландыруға кірісті.
Сарбаздар тағам сапасын электронды жүйе арқылы бағалай алады, ал нәтиже азық-түлік жеткізушісі мен әскери бөлім басшылығына беріледі.
Жоба алдымен 5573 әскери бөлімінде пилоттық режимде іске қосылды. Ұлттық ұланның ресми хабарламасында жүйенің мақсаты әскери қызметшілердің тағамға қатысты пікірін жедел жинау екені жазылған.
Кейін цифрлық бағалау Ұлттық ұланда енгізіліп жатқан басқа сервистермен қатар аталды. Олардың арасында әскери қызметшілердің ұсыныстарын жинайтын платформа, E-Nazar жүйесі және командирлер қызметін бағалау құралдары бар. Ведомство цифрлық трансформация қорытындысында осы шешімдердің әскерде жұмыс істеп тұрғанын хабарлады.
Сарбаз үшін мұның мәні қарапайым: асханадағы мәселе тек ауызша шағым болып қалмай, тіркелетін кері байланысқа айналады.
6. Казарма тек төсек пен тумбочкадан тұрмайды
Әскерге баруға шешім қабылдаған жастар мен олардың ата-анасын толғандыратын негізгі мәселелердің бірі — тұрмыстық жағдай.
Ұлттық ұланда жаңа казармалар мен әскери инфрақұрылым салынып, жаңартылып жатыр. Бастапқы материалда Талдықорған, Алматы, Түркістан және Жезқазғандағы нысандар аталады.
Жатын және демалыс орындары, санитарлық тораптар, душ пен монша кешендері, маусымға бейімделген әскери киім мен аяқ киім сарбаздың күнделікті қызмет жағдайын қалыптастырады.
Мұндай инфрақұрылымның міндеті — жас сарбаздың әскери ортаға тез бейімделуіне және даярлыққа толыққанды қатысуына жағдай жасау.
7. Мерзімді қызметтен кейін Ұлттық ұлан Академиясына түсуге болады
Әскери қызметті офицерлік мансапқа айналдырғысы келетіндер үшін келесі саты — Ұлттық ұлан Академиясы.
Бастапқы мәлімет бойынша, оқу төрт жылға созылады. Курсанттар тамақпен, ақшалай үлеспен, киім-кешекпен және оқу әдебиетімен қамтамасыз етіледі. Жазғы және қысқы каникул қарастырылған.
Академияда тактикалық басқару, инженерлік-техникалық, ракета-артиллериялық, автомобильдік және тылдық қамтамасыз ету, байланыс және әскери психология бағыттары оқытылады.
Оқу орнын аяқтаған түлек офицерлік қызметке ауысады. Бұл жерде мерзімді әскер университетке дейінгі уақытша кезең емес, кәсіби әскери білімнің бастапқы сатысына айналады.
8. Әскер талантты тоқтатпауы тиіс
Мерзімді қызметке қатысты тұрақты қорқыныштардың бірі — спорт, музыка, тіл немесе басқа қабілетті бір жылға тоқтатуға тура келеді деген түсінік.
Ұлттық ұлан мысалдары бұған басқа қырынан қарауға мүмкіндік береді.
5513 әскери бөлімінің сарбазы Бахтияр Тұрсынходжаев жеті тіл білсе, 5451 әскери бөлімінде қызмет еткен Аббас Шамшиден төрт тілде сөйлеген. Ержан Жарков пен Руслан Тілеуқабыл бес тіл меңгерген, Владимир Копылов бес түркі тілінде еркін сөйлеген.
Әскери бөлімдерде музыкамен, спортпен және шығармашылықпен айналысатын сарбаздарға да қабілетін көрсетуге мүмкіндік беріледі. Кейбір әскери қызметшілер оркестрлер мен студияларда өнер көрсетеді, спорттық жарыстарға қатысады.
Мұндағы негізгі өлшем — таланттың өзі емес, оны әскери тәртіппен қатар алып жүру мүмкіндігі.
Бір жылдық қызметтің бағасы немен өлшенеді?
Ұлттық ұланға 2026 жылғы күзгі шақыру 9 қыркүйекте басталды, ал осы маусымда құқықтық тәртіп әскері қатарына 7 мыңнан астам жас шақырылады.
Олардың бәрі білім грантын алмайды және бәрі кәсіби әскери қызметті таңдамайды. Бірақ мерзімді қызметтің бұрынғы «бір жыл өтеп, үйге қайту» моделінен кеңейіп келе жатқаны анық: үздік сарбаз үшін оның соңында университет гранты, әскери мамандық немесе офицерлік білім жолы тұруы мүмкін.
Бұған дейін біз «Сарбаз 2.0» бағдарламасы бойынша ұландықтарға тағы 400 білім сертификаты берілгені туралы жазған едік. Сол кезде Ұлттық ұлан сарбаздарына бөлінген білім гранттарының жалпы саны 1300-ге жуықтаған еді.
Аға лейтенант Нұрдәулет Мергенбек
Астана қ.
