Халық Кеңесінің алғашқы Төрағасы сайланды. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа конституциялық органның басшылығына Ерлан Қошановтың кандидатурасын ұсынды, ал Кеңес мүшелері дауыс беру арқылы оны қолдады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Шешім 23 қыркүйекте Астанада өтіп жатқан Қазақстан Халық Кеңесінің бірінші сессиясында қабылданды. Кеңестің өзі жаңа Конституция аясында құрылған конституциялық деңгейдегі диалог алаңы саналады.
Тоқаев неге Қошановты ұсынғанын түсіндірді
Мемлекет басшысы Халық Кеңесі Төрағасының қызметін конституциялық мәртебесі бар беделді лауазым деп атады.
Президенттің айтуынша, бұл қызметті қоғамға белгілі және азаматтар мен билік арасындағы диалогты қамтамасыз ете алатын тұлға атқаруға тиіс.
«Бұл – конституциялық мәртебесі бар, беделді лауазым. Сондықтан бұл лауазымға елге белгілі, халық пен биліктің арасында дәнекер болатын азамат келуге тиіс деп санаймын. Осының бәрін ескере отырып, мен Ерлан Жақанұлы Қошановтың кандидатурасын ұсынамын. Бұл азаматты бәріңіз жақсы білесіздер, жауапкершілігі жоғары, білікті, тәжірибесі мол тұлға. Ол мемлекеттік қызмет жүйесінде ұзақ жыл еңбек етті, бұл жұмысты абыроймен атқарды. Мәжіліс Төрағасы ретінде ауқымды реформаларды іске асыруға белсене атсалысты. Енді Халық Кеңесі Төрағасы ретінде табысты жұмыс істеп, қоғамдық келісімді нығайтуға мол үлес қосатынына күмәнім жоқ. Сондықтан Ерлан Жақанұлы Қошановтың кандидатурасына мұқият назар аударып, қолдайсыздар деп сенемін», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Дауыс беру қорытындысында Ерлан Қошанов Қазақстан Халық Кеңесінің Төрағасы болып сайланды.
Халық Кеңесінің мәртебесі бұрынғы құрылымдардан өзгеше
Қошановтың сайлануы жаңа органның жұмысын іс жүзінде бастайтын негізгі кадрлық шешімдердің бірі болды.
Президент бұған дейін Халық Кеңесін Қазақстан тарихындағы конституциялық деңгейдегі алғашқы диалог алаңы деп сипаттаған. Кеңес мәслихаттар, қоғамдық кеңестер, сарапшылар алаңдары мен азаматтық қоғам ұйымдарының өкілдерін біріктіреді.
Бұрын Қазақстан халқы Ассамблеясына тиесілі болған бірқатар функция да жаңа органға берілді. Сонымен бірге Халық Кеңесіне заң шығару бастамасы құқығы берілген жоғары консультативтік орган мәртебесі қарастырылған.
2026 жылғы 2 шілдеде Президент жарлығымен Қазақстан Халық Кеңесінің Хатшылығы жеке мемлекеттік мекеме ретінде құрылып, оның ережесі мен құрылымы бекітілді.
Кеңес мүшелеріне қандай міндет қойылды
Тоқаев Халық Кеңесінің құрамында кәсіби білігі жоғары, қоғамда беделі бар азаматтар болуы қажет екенін айтты.
Олардың қатарында тәжірибелі мемлекет және қоғам қайраткерлері, кәсіпкерлер мен қоғамдық белсенділер бар.
«Олардың қатарында жұртшылыққа белгілі тәжірибелі тұлғалар, мемлекет және қоғам қайраткерлері, кәсіпкерлер мен көптеген белсенді азаматтар бар. Құрылтайдың алғашқы отырысында айтып өткенімдей, ауқымды реформалардың арқасында мемлекеттік басқару ісіне жаңа, жасампаз, озық ойлы азаматтардың келуіне жол ашылды. Ел мүддесі үшін адал қызмет ету – зор мәртебе әрі қастерлі парыз. Осы орайда, Сіздерге – Халық Кеңесінің әрбір мүшесіне ерекше жауапкершілік жүктеліп отыр. Сіздер ел игілігі үшін табанды еңбек етіп, мемлекеттігімізді нығайтуға зор үлес қосасыздар деп сенемін. Ырысты ынтымағымызды, қоғамдық келісімді күшейту үшін белсенді түрде еңбек етесіздер деп ойлаймын», – деді Президент.
Кеңестің референдум бастамасын көтеруге құқығы бар
Жаңа органның өкілеттігі қоғамдық мәселелерді талқылаумен ғана шектелмейді.
Қолданыстағы конституциялық нормалар бойынша Қазақстан Халық Кеңесі Президентке бүкілхалықтық референдум тағайындау туралы бастама көтере алады. Мұндай бастама Кеңес сессиясында қабылданып, тиісті шешіммен рәсімделеді.
Бұл Халық Кеңесін бұрын жұмыс істеген консультативтік алаңдардан ерекшелендіретін құқықтық тетіктердің бірі.
Президент бұған дейін жаңа орган бұрын әртүрлі құрылымдарға бөлінген қоғамдық диалог алаңдарын біріктіретінін мәлімдеген. Оның негізгі міндеттерінің бірі — азаматтардың мүддесін орталық билік деңгейіне жеткізу.
Негізгі міндеттер 24 қыркүйекте жарияланады
23 қыркүйектегі отырыста Халық Кеңесінің басшылығы мәселесі шешілді. Ал органның алдында тұрған міндеттерді Президент 24 қыркүйекте бірінші сессияның негізгі отырысында кеңірек таныстыратынын хабарлады.
Осылайша, бірінші сессияның алғашқы күніндегі басты шешім қабылданды: Қазақстанның жаңа конституциялық институтының алғашқы Төрағасы болып Ерлан Қошанов сайланды.
DKNews.kz бұған дейін Тоқаевтың Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясын шақырғаны туралы жазған еді. Сессия 23–24 қыркүйек күндеріне жоспарланған.
