Қарыз автоматты түрде жойылмайды.
Микроқаржы ұйымы лицензиясынан айырылса, жабылса немесе банкроттық рәсімінен өтсе де, қарыз алушы микрокредит бойынша міндеттемесін орындауды жалғастыруға тиіс, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі еске салды. Қарыз алушы үшін негізгі тәуекел басқа жерде: МҚҰ жұмысын тоқтатқаннан кейін қарыздың кімге тиесілі екенін және төлемді қай реквизиттер бойынша жүргізу керегін нақтылау қажет.
МҚҰ жабылса да, берешек есептен шығарылмайды
Лицензияның қайтарып алынуы микрокредит шартының күшін жоймайды. Қарыз алушы ақша алған сәттен бастап негізгі соманы қайтаруға және шарт талаптарына сәйкес сыйақы төлеуге міндеттеледі.
Бұл міндеттеме МҚҰ лицензиясынан айырылған, таратылған немесе банкрот болған жағдайда да сақталады.
Егер талап ету құқығы бұрынғы ұйымның өзінде қалса, қарыз алушы сол ұйым алдындағы міндеттемесін орындауды жалғастырады. Ал берешек басқа кредиторға берілсе, төлем жаңа талап иесіне жасалады.
Яғни компанияның жабылғаны туралы ақпарат төлемді бірден тоқтатуға негіз болмайды.
Төлем жасау керек, бірақ алдымен алушыны тексерген жөн
Қарыз алушы үшін ең маңызды мәселенің бірі — кредитордың ауысуы.
Егер микрокредит шарты бойынша талап ету құқығы басқа тұлғаға берілмесе, төлемдер шартта көрсетілген тәртіппен және сол реквизиттер бойынша жүргізіледі.
Ал берешек басқа қаржы ұйымына немесе коллекторлық агенттікке берілсе және төлем реквизиттері өзгерсе, қарыз алушы кредитордың ауысқаны және міндеттемені орындаудың жаңа тәртібі туралы тиісті түрде хабардар етілуге тиіс.
Сондықтан МҚҰ лицензиясынан айырылды деген ақпаратқа сүйеніп, төлемді өз бетінше тоқтату қауіпті. Ақша аудармас бұрын екі нәрсені нақтылау керек: талап ету құқығы кімге тиесілі және қай реквизиттер қолданыста.
Қазақстанда 217 МҚҰ жұмыс істейді
Реттеушінің мәліметінше, 2026 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша Қазақстанда 217 микроқаржы ұйымы жұмыс істеген.
2026 жылдың басынан бері 8 МҚҰ лицензиясынан айырылған, тағы 2 ұйымның лицензиясының қолданылуы тоқтатыла тұрған.
Агенттік лицензияны тоқтата тұруға немесе қайтарып алуға заң талаптарының жүйелі түрде бұзылуы, сондай-ақ пруденциялық және басқа да міндетті нормативтердің сақталмауы негіз болуы мүмкін екенін түсіндіреді.
Қарыз алушы үшін бұл ұйым қызметінің шектелуі немесе тоқтатылуы дегенді білдіреді. Бірақ бұрын пайда болған қарыз міндеттемесі автоматты түрде тоқтамайды.
Микрокредит алар алдында МҚҰ лицензиясын қалай тексеруге болады
Тәуекелді азайтудың ең қарапайым жолдарының бірі — шартқа қол қоймас бұрын ұйымның микрокаржы қызметін жүргізуге лицензиясы бар-жоғын тексеру.
Лицензиясы бар МҚҰ туралы ақпарат Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми тізілімінде жарияланады.
Мұндай тексеру әсіресе комиссия төлемес бұрын, шартқа қол қою кезінде және жеке деректерді бергенге дейін қажет. Компания атауының жарнамада болуы немесе жеке сайтының жұмыс істеуі оның микрокаржы қызметін заңды түрде атқаратынын өздігінен дәлелдемейді.
МҚҰ-мен дау туындаса, омбудсманға жүгінуге болады
Қарыз алушы мен микроқаржы ұйымы арасында немесе талап ету құқығы берілген жаңа кредитормен келіспеушілік туындаса, мәселені сотқа дейін реттеудің арнайы тетігі бар.
Қарыз алушы микрофинанстық омбудсманға жүгіне алады. Оның қызметі қарыз алушылар үшін тегін.
Омбудсманға жүгінер алдында қарыз алушы алдымен өз кредиторына ресми өтініш беруі керек. Құжаттар қатарына микрокредит шарты, төлем кестесі, қосымша келісімдер, МҚҰ-ға немесе жаңа кредиторға жолданған өтініш және оған берілген жауап кіруі мүмкін.
Агенттік мәліметінше, микрофинанстық омбудсман институты Қазақстанда 2024 жылғы 21 желтоқсаннан бері жұмыс істейді.
МҚҰ лицензиясынан айырылған жағдайда қарыз алушының негізгі әрекеті — төлемді бірден тоқтатпау. Алдымен қарыздың қазіргі иесін және төлем жүргізілетін дұрыс реквизиттерді анықтау қажет.
Бұған дейін біз қарыз алушылардың МҚҰ-мен дауды микрофинанстық омбудсман арқылы тегін шешу тәртібі туралы жазған едік.
