Қазақстанда этносаралық келісімге бақылау күшейтіледі. Ақордада мемлекеттік органдардың өзара іс-қимылын жетілдіру, қоғамдағы алауыздықтың алдын алу және Конституцияда бекітілген құндылықтарды нығайту мәселелері талқыланды, передает DKNews.kz.
Бұл туралы Вице-Президент Ерлан Қариннің төрағалығымен өткен республикалық жұмыс кеңесінің қорытындысында айтылды. Жиында Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясында берген тапсырмаларын орындауға ерекше назар аударылды.
Мемлекеттік органдарға өзара жұмысты күшейту тапсырылды
Кеңестің негізгі нәтижесі – этносаралық келісімді нығайту бағытында мемлекеттік органдардың жұмыс тәсілдерін жетілдіру туралы тапсырма.
Жиынға Бас прокуратура, Президент Әкімшілігі, Қазақстан Халық Кеңесінің Хатшылығы және алты министрліктің басшылары қатысты.
Мұндай құрам этносаралық қатынастар мәселесінің тек ішкі саясатпен шектелмейтінін көрсетеді. Ол құқықтық тәртіпті, білім беруді, ақпараттық саясатты, мәдениетті және қоғамдық институттардың қызметін де қамтиды.
Ерлан Қарин мемлекеттік органдар мен қоғамдық құрылымдар арасындағы тұрақты үйлестірудің қажеттігін атап өтті.
Бұл өңірлердегі қоғамдық мәселелерге қатысты ақпарат алмасуды жақсартуға және туындаған жағдайларға жауапты мекемелердің келісілген әрекет етуіне ықпал етуі мүмкін.
Алайда кеңес қорытындысында ведомстволардың өкілеттіктерін өзгерту, жаңа бақылау тетіктерін енгізу немесе тапсырмаларды орындаудың нақты мерзімдері жарияланған жоқ.
Тіл мен дін мәселесіндегі дауларға қатысты ескерту жасалды
Жиындағы басты тақырыптардың бірі тіл, этносаралық қатынастар және діни наным-сенім төңірегіндегі қоғамдық пікірталастар болды.
Ерлан Қарин Конституцияда кемсітушілікке жол берілмейтінін еске салып, қоғам бірлігіне нұқсан келтіретін әрекеттерге мемлекет тарапынан тосқауыл қойылатынын айтты.
«Мемлекет басшысы атап өткендей, елімізде тіліне, ұлтына, дiни көзқарасы мен наным-сеніміне қарай немесе өзге де себептерге байланысты кемсітуге болмайды. Сондықтан қоғамның бірлігіне нұқсан келтіретін кез келген әрекетке мемлекет «Заң және Тәртіп» қағидаты аясында қатаң тосқауыл қояды. Қоғам да жауапкершілік пен парасаттылық танытуы керек. Тіл, этносаралық қатынастар, дін сияқты сезімтал мәселелер төңірегінде шамадан тыс эмоцияға беріліп, пікір таластыру қоғам бірлігінің идеологиялық негіздеріне белгілі бір деңгейде зардабын тигізуі мүмкін екенін түсінгені абзал», – деді Ерлан Қарин.
Бұл мәлімдемеде екі бағыт айқын көрінеді: кемсітушілікке қарсы құқықтық шаралар және қоғамдағы жанжалдардың алдын алу.
Азаматтар үшін мұндағы басты мәселе – заң талаптарының сақталуы. Тіл, дін немесе қоғамдық қатынастар туралы пікірталастың өзі құқық бұзушылық болып саналмайды. Нақты әрекетке құқықтық баға қолданыстағы заңнама негізінде берілуі тиіс.
Кеңесте мұндай талқылауларға қатысты жаңа тыйымдар немесе қосымша шектеулер енгізілетіні хабарланған жоқ.
Қазақстан Халық Кеңесінің Хатшылығына негізгі рөл берілді
Ақордадағы кеңесте Қазақстан Халық Кеңесінің қызметіне ерекше көңіл бөлінді.
Жаңа қоғамдық институт Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Ұлттық құрылтайдың сабақтастығын, дәстүрлері мен озық тәжірибесін сақтауға тиіс.
«Президент Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Ұлттық құрылтайдың сабақтастығын, дәстүрі мен озық тәжірибесін сақтау туралы нақты міндет жүктеді. Қазақстан Халық Кеңесінің Хатшылығы бұл бағыттағы ұйымдастырушылық жұмысты жетілдіруде негізгі рөл атқарады», – деді Ерлан Қарин.
Вице-Президенттің айтуынша, Хатшылық азаматтардың этносаралық келісім, қоғамдық диалог және өңірлерді дамыту мәселелеріне қатысты сұраныстарын жинақтайтын тұрақты алаң қалыптастыру жұмысын бастаған.
Мұндай тетік өңірлерден келетін ұсыныстар мен мәселелерді бір жүйеге түсіруге мүмкіндік беруі мүмкін.
Бірақ оның тиімділігі азаматтардың көтерген мәселелері қаншалықты нақты шешімге айналатынына байланысты болады.
Конституциялық құндылықтарды қоғамда орнықтыру көзделіп отыр
Кеңесте Президенттің Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясында айтқан бастамалары да қаралды.
Ерлан Қарин мемлекеттік органдарға Мемлекет басшысының негізгі ұстанымдарын түсіндіру жұмыстарын жалғастыруды және тапсырмалардың орындалуын ерекше бақылауға алуды тапсырды.
«Конституцияда айқындалған құндылықтар Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың саяси бағдарының мағыналық өзегін құрайды және қоғамдық тұтастықты нығайтудың берік негізін қалыптастырады. Осы тұрғыда этносаралық және конфессияаралық келісімнің конституциялық құндылық ретінде маңызы айрықша. Бұлар – мемлекеттің тұрақты дамуының негізі. Сондықтан аталған құндылықтарды қоғамдық санада орнықтырып, кеңінен насихаттау мақсатында жүйелі әрі тұрақты жұмыс жүргізілуі қажет», – деді Ерлан Қарин.
Оның айтуынша, жаңа Конституцияның қабылдануы және негізгі билік институттарының қалыптасуы мемлекеттік-саяси модельдің жаңаруына негіз болды.
Ендігі міндеттердің бірі – Конституцияда бекітілген қағидаттарды күнделікті қоғамдық қатынастарда орнықтыру.
Бұл заң үстемдігін қамтамасыз етуге, азаматтарды кемсітуге жол бермеуге және жалпыұлттық бірлікті нығайтуға қатысты.
Үш президенттік бастама ортақ мақсатқа бағытталады
Жиында «Заң және Тәртіп», «Таза Қазақстан» және «Адал азамат» бастамаларын іске асыру мәселелері де талқыланды.
Олардың әрқайсысы қоғамдық өмірдің белгілі бір бағытын қамтиды:
- «Заң және Тәртіп» – заң талаптарын сақтау және құқықтық мәдениетті нығайту.
- «Таза Қазақстан» – қоршаған ортаға және қоғамдық кеңістікке жауапкершілікпен қарау.
- «Адал азамат» – жас ұрпақтың бойында адалдық, жауапкершілік және өзара құрмет құндылықтарын қалыптастыру.
Ерлан Қарин бұл бастамалардың барлығы жаңа қоғамдық этиканы қалыптастыруға бағытталғанын айтты.
«Бүгінде елімізде жалпыұлттық күн тәртібіндегі негізгі мәселелер бойынша орнықты қоғамдық консенсус қалыптасқан. Ал қоғамда ара-тұра болып тұратын түрлі резонансты жағдайлар көбіне жекелеген азаматтардың қарапайым әдеп нормаларын сақтамауынан әрі өзгелерге құрметтің жоқтығынан туындайды. Сондықтан қазіргі таңда жаңа қоғамдық этиканы қалыптастыру және ілгерілету аса маңызды», – деді Вице-Президент.
Бұл ұстанымда қоғамдық келіспеушіліктердің салдарымен күресуден гөрі олардың алдын алуға басымдық берілген.
Атап айтқанда, білім беру, тәрбие, құқықтық сауаттылық және азаматтардың бір-біріне құрметпен қарауы маңызды бағыттар ретінде қарастырылып отыр.
Өңірлердегі қоғамдық диалогқа назар күшейеді
Кеңес қорытындысында мемлекеттік органдарға этносаралық келісімді нығайту үшін өзара іс-қимыл тәсілдерін жетілдіру тапсырылды.
Бұл орталық және жергілікті мемлекеттік құрылымдардың қоғамдық диалог, кемсітушіліктің алдын алу және азаматтар арасындағы өзара түсіністікті нығайту мәселелерінде үйлесімді жұмыс істеуіне ықпал етуі мүмкін.
Әзірге әңгіме жаңа заңнамалық шектеулер туралы емес, мемлекеттік органдардың ұйымдастырушылық жұмысын жетілдіру туралы болып отыр.
Алдағы уақытта нақты қандай үйлестіру тетіктері бекітілетіні, тапсырмалардың орындалуы қалай бақыланатыны және өңірлердегі нәтижелер қандай көрсеткіштермен бағаланатыны шешуші мәнге ие болады.
Бұған дейін біз Қазақстанның этносаралық келісім тәжірибесінің халықаралық деңгейде мойындалғаны туралы жазған едік. Материалда өңірлік ассамблеялардың, этномәдени бірлестіктердің және жастар ұйымдарының қоғамдық бірлікті нығайтудағы рөлі кеңінен қарастырылған.
