Қазақстанда әлеуметтік көмек беру тәртібі өзгереді. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап жекелеген әлеуметтік қолдау түрлерін тағайындауда отбасының нақты мұқтаждығы ескеріледі. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің жаңа тәртіп туралы хабарламасына сәйкес, өңірлерде өзгерістерді түсіндіру жұмыстары басталды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа тәсілдің басты ерекшелігі – мемлекеттік көмек тағайындау кезінде азаматтың белгілі бір әлеуметтік санатқа жатуы ғана емес, отбасының жалпы тұрмыстық жағдайы да бағаланады. Бұл ретте зейнетақымен қамсыздандыру тәртібі өзгермейді.
Қызылорда облысында жаңа тәртіп түсіндірілді
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Ербол Тұяқбаев Қызылорда облысына жұмыс сапарымен барып, жергілікті атқарушы органдардың өкілдеріне арналған семинар өткізді.
Кездесуде 2027 жылдан бастап енгізілетін өзгерістер, отбасылардың әл-ауқатын бағалау тәртібі және Отбасының цифрлық картасын пайдалану мәселелері талқыланды.
Министрлік өкілдері үшін негізгі міндеттердің бірі – жаңа жүйенің қалай жұмыс істейтінін өңірлердегі мамандарға түсіндіру. Өйткені әлеуметтік көмекке қатысты шешімдердің азаматтарға түсінікті болуы маңызды.
2027 жылдан бастап әлеуметтік көмек қалай тағайындалады?
Қазіргі жүйеде әлеуметтік қолдаудың бірқатар түрі азаматтың белгілі бір санатқа жатуына байланысты беріледі. Алайда бір санаттағы отбасылардың материалдық мүмкіндіктері бірдей болмауы мүмкін.
Жаңа тәсіл осы айырмашылықты ескеруге бағытталған. Отбасының әл-ауқатын бағалау кезінде бірнеше көрсеткіш бірге қарастырылады:
- Отбасы мүшелерінің табысы.
- Еңбекке қабілетті азаматтардың жұмыспен қамтылуы.
- Отбасының жылжымайтын және басқа да мүлкі.
- Әлеуметтік-экономикалық жағдайға әсер ететін өзге де мәліметтер.
Яғни шешім тек жалақы көлеміне немесе бір мүліктің болуына қарап қабылданбайды. Отбасының жалпы жағдайы кешенді түрде бағаланады.
Отбасының цифрлық картасы қандай рөл атқарады?
Жаңа тәртіпті іске асыруда Отбасының цифрлық картасы маңызды құралдардың бірі болады.
Бұл жүйе мемлекеттік ақпараттық базалардағы мәліметтерді пайдаланып, отбасылардың әлеуметтік-экономикалық жағдайын бағалауға мүмкіндік береді.
Цифрлық карта арқылы отбасының табысы, жұмыспен қамтылуы, мүлкі және басқа да көрсеткіштері салыстырылады. Осы ақпарат мемлекеттік қолдауға нақты кімнің мұқтаж екенін анықтауға көмектеседі.
Сонымен бірге цифрлық жүйедегі деректердің толық әрі дұрыс болуы маңызды. Өйткені отбасының нақты жағдайын бағалау пайдаланылатын ақпараттың сапасына тікелей байланысты.
Зейнетақы мен барлық жәрдемақы өзгере ме?
Жоқ. Жаңа тәртіп әлеуметтік қолдаудың жекелеген түрлеріне ғана қатысты болады.
Министрлік зейнетақымен қамсыздандыру тәртібі өзгеріссіз қалатынын нақтылады.
Сондықтан 2027 жылдан бастап барлық зейнетақы мен әлеуметтік төлем қайта есептеледі немесе тоқтатылады деген тұжырым дұрыс емес.
Өзгерістердің негізгі мақсаты – мұқтаждық деңгейі ескерілетін мемлекеттік қолдау шараларын нақты отбасылық жағдайға байланысты тағайындау.
Жаңа жүйе отбасылар үшін нені білдіреді?
Басты өзгеріс – әлеуметтік көмек алу құқығын бағалауда отбасының нақты тұрмыс деңгейіне көбірек мән беріледі.
Мәселен, әлеуметтік мәртебесі бірдей екі отбасының табысы мен мүлкі әртүрлі болуы мүмкін. Жаңа тәсіл осындай айырмашылықтарды есепке алуға бағытталған.
Дегенмен бұл отбасының табысы немесе мүлкі туралы бір ғана мәлімет автоматты түрде көмектен бас тартуға негіз болады дегенді білдірмейді. Шешім тиісті қолдау түріне қойылатын заңнамалық талаптарға сәйкес қабылдануы тиіс.
Өңірлерде түсіндіру жұмыстары жалғасады
Қызылордадағы семинарға қатысушылар әлеуметтік көмекті нақты мұқтаждыққа қарай көрсету қағидатын қолдады.
Сонымен қатар алдағы өзгерістерді халыққа ашық әрі түсінікті жеткізу қажеттігі атап өтілді. Әсіресе азаматтардың қандай әлеуметтік қолдау түрлеріне жаңа талаптар қолданылатынын білуі маңызды.
Министрлік бастамасының түпкі мақсаты – мемлекеттік көмекті бірінші кезекте шын мәнінде мұқтаж отбасыларға бағыттау.
Бұған дейін біз 2027 жылдан бастап жәрдемақы тағайындауда отбасының әл-ауқаты қалай ескерілетіні туралы жазған едік. Жаңа жүйеде отбасылардың әлеуметтік жағдайы бірнеше көрсеткіш бойынша бағаланып, мемлекеттік қолдау заңнамада белгіленген талаптарға сәйкес көрсетіледі.
