Астанаға әлемнің 62 елінен авиация саласының өкілдері жиналды. 20 қазанда Тәуелсіздік сарайында Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) 2026 жылғы Авиациялық қауіпсіздік апталығы ресми түрде ашылды. Қазақстан Көлік министрлігінің мәліметінше, еліміз бұл жаһандық іс-шараны алғаш рет қабылдап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Үш күнге созылатын форумда халықаралық авиациялық қауіпсіздік, кибершабуылдар, әуе жүктерін қорғау, ұшқышсыз ұшу аппараттары және қарулы қақтығыс аймақтарындағы ұшу тәуекелдері талқыланады. Іс-шараға Қазақстанның көлік министрі Нұрлан Сауранбаев пен ИКАО Бас хатшысы Хуан Карлос Саласар қатысты.
Қазақстан авиациялық қауіпсіздік бойынша әлемдегі үздік 20 елдің қатарында
Астанадағы халықаралық форум Қазақстанның авиациялық қауіпсіздік саласындағы көрсеткіштері жақсарған кезеңде өтіп жатыр.
ИКАО аудитінің нәтижесі бойынша Қазақстанның халықаралық авиациялық қауіпсіздік стандарттарына сәйкестік деңгейі 95,7%-ға жетті. Бұл көрсеткіш елімізге әлемдегі жетекші 20 мемлекеттің қатарына енуге мүмкіндік берді.
Қазақстанның осы нәтижесі Орталық Азиядағы ең жоғары көрсеткіш болып саналады. Ал жаһандық форумның Астанада ұйымдастырылуы халықаралық авиациялық қоғамдастықпен ынтымақтастықты кеңейтуге мүмкіндік береді.
Нұрлан Сауранбаев авиация саласының алты есе өскенін айтты
Ашылу салтанатында Қазақстанның көлік министрі Нұрлан Сауранбаев азаматтық авиацияны дамыту үшін халықаралық тәжірибе алмасудың маңызын атап өтті.
«Азаматтық авиацияны дамыту халықаралық ынтымақтастық пен тәжірибе алмасуды талап етеді. Біз халықаралық әуе бағыттарының желісін жүйелі түрде кеңейтіп келеміз. Авиация саласының болашағына сеніміміз зор. Қазіргі уақытта сала қарқынды даму кезеңінде: соңғы алты жылда алты есе өсім байқалды. Мемлекет саланы дамыту бағытындағы жұмысты жалғастырады. Барлық қатысушыларға жемісті жұмыс, пайдалы пікірталастар және ICAO Aviation Security Week 2026 іс-шарасының табысты өтуін тілеймін», – деді Қазақстан Республикасының Көлік министрі Нұрлан Сауранбаев құттықтау сөзінде.
Министр халықаралық әуе бағыттарының желісін кеңейту жұмысы жалғасып жатқанын жеткізді. Оның айтуынша, мемлекет азаматтық авиацияны дамытуға бағытталған шараларды одан әрі іске асырады.
ИКАО Бас хатшысы: әрбір рейстің қауіпсіздігі маңызды
ИКАО Бас хатшысы Хуан Карлос Саласар азаматтық авиацияға заңсыз араласудың алдын алу халықаралық қоғамдастықтың ортақ міндеті екенін айтты.
«Біз азаматтық авиация қызметіне заңсыз араласу актілерін және олардың салдарынан адам шығынына әкелетін жағдайларды толықтай болдырмауға тиіспіз», – деді ИКАО Бас хатшысы Хуан Карлос Саласар ашылу салтанатында сөйлеген сөзінде.
Ол мемлекеттер арасындағы ақпарат алмасу мен қауіпсіздік жүйелерін нығайту қажеттігіне де тоқталды.
«Біз авиациялық қауіпсіздіктің барлық деңгейін нығайтып, мемлекеттердің әрбір рейстің қауіпсіздігін бірлесіп қамтамасыз етуі үшін барлау деректерімен және басқа да аса маңызды ақпаратпен алмасуды қамтамасыз етеміз», – деп атап өтті.
Бұл ұстаным форумның негізгі бағытын көрсетеді: авиациялық қауіпсіздік жеке мемлекеттің немесе әуежайдың міндетімен шектелмейді, халықаралық деңгейдегі үйлестірілген жұмысты қажет етеді.
АҚШ ИКАО бағдарламасын қаржылай қолдауға ниет білдірді
Форумның алғашқы күнінде мемлекеттер мен халықаралық серіктестердің авиациялық қауіпсіздікті нығайту жөніндегі міндеттемелерін растау рәсімі өтті.
Рәсім барысында Америка Құрама Штаттары ИКАО-ның Авиациялық қауіпсіздік бағдарламасына қаржылық қолдау көрсету ниетін жариялады.
Сонымен қатар ИКАО мен Астана халықаралық әуежайы басқарушылық қызметтер көрсету туралы келісімге (Management Service Agreement) қол қойды.
Бұл келісім Астана әуежайы мен халықаралық авиациялық ұйым арасындағы ынтымақтастықтың жаңа бағытын білдіреді. Алайда оның қаржылық шарттары мен нақты іске асыру тетіктері туралы мәлімет жарияланған жоқ.
Әлемнің 62 елінен келген өкілдер қандай мәселелерді талқылайды?
Авиациялық қауіпсіздік апталығына Бразилия, Венгрия, Италия, Канада, Біріккен Араб Әмірліктері, Португалия, АҚШ, Таиланд, Франция, Эфиопия және басқа мемлекеттердің өкілдері қатысып жатыр.
Қатысушылар арасында авиациялық билік органдарының, реттеуші мекемелердің, әуежайлардың, авиакомпаниялардың және халықаралық ұйымдардың басшылары мен сарапшылары бар.
Форум бағдарламасында мына мәселелерге ерекше назар аударылады:
- Соңғы 25 жылдағы жаһандық авиациялық қауіпсіздік жүйесінің өзгерістері.
- Электрондық коммерция дамыған жағдайда әуе жүктері мен пошта тасымалдарының қауіпсіздігі.
- Қарулы қақтығыс аймақтарының үстінен және оларға жақын аумақтарда ұшу тәуекелдері.
- Азаматтық авиациядағы киберқауіпсіздік және инфрақұрылымды қорғау.
- ИКАО аудиттерінің ұсынымдарын орындау және қауіпсіздік жүйелерін жаңғырту.
- Авиациялық қауіпсіздік саласындағы кадрларды даярлау.
Пікірталастарға АҚШ Көлік қауіпсіздігі әкімшілігінің (TSA), Канада Көлік министрлігінің (Transport Canada), Сингапур Көлік министрлігінің, ИКАО Кеңесі мен Хатшылығының және басқа да халықаралық құрылымдардың өкілдері қатысады.
Дрондар мен киберқауіптер халықаралық күн тәртібіне шықты
Авиациялық қауіпсіздік апталығының маңызды тақырыптарының бірі — ұшқышсыз авиациялық жүйелерді заңсыз пайдалануға қарсы іс-қимыл.
Осы мәселеге арналған арнайы іс-шара ИКАО, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Терроризмге қарсы комитеті Атқарушы директораты (UNCTED) және БҰҰ Терроризмге қарсы басқармасының (UNOCT) қатысуымен ұйымдастырылады.
Тараптар ұшқышсыз аппараттарға байланысты қауіптердің алдын алу және халықаралық ынтымақтастықты күшейту мәселелерін қарастырады.
Бұдан бөлек, азаматтық авиациядағы киберқауіпсіздік, ақпарат алмасу және жаңа технологиялар жағдайында қауіпсіздік жүйелерінің тұрақтылығын қамтамасыз ету мәселелері талқыланады.
Әйелдердің қатысуы мен жаңа буын мамандарын даярлау да назарда
Форумда авиациялық қауіпсіздік саласына әйелдердің қатысуын кеңейту мәселесі де қарастырылады.
Сондай-ақ ИКАО-ның жаңа буын мамандарын даярлауға бағытталған NGAP AVSEC Strategy стратегиясын іске асыру жолдары талқыланады.
Бұл бастамалар авиациялық қауіпсіздік жүйесін технологиялық тұрғыдан жаңғыртумен қатар, оның кадрлық әлеуетін дамытуға бағытталған.
Оман Қазақстанға символикалық мүсінше табыстады
Ашылу салтанаты барысында 2024 жылғы желтоқсанда ИКАО Авиациялық қауіпсіздік апталығын қабылдаған Оман Сұлтандығынан Қазақстанға ұйымдастырушы елдің символикалық мүсіншесін табыстау рәсімі өтті.
Бұл рәсім халықаралық форумды қабылдаушы мемлекеттер арасындағы сабақтастықты білдіреді.
Қазақстанның іс-шараны алғаш рет ұйымдастыруы елдің халықаралық авиациялық қауіпсіздік мәселелерін талқылауға тікелей қатысу мүмкіндігін кеңейтеді.
22 қазанда Астанадан қандай жолдау жасалады?
ИКАО-ның 2026 жылғы Авиациялық қауіпсіздік апталығы 22 қазанда «Астанадан жолдаулар» (Messages from Astana) атты қорытынды сессиямен аяқталады.
Астанадағы пікірталастар 2027 жылы Монреальда өтетін Авиациялық қауіпсіздік жөніндегі үшінші жоғары деңгейдегі конференцияға (HLCAS/3) дайындықтың маңызды кезеңдерінің бірі болады.
Осылайша, Қазақстан астанасында көтерілген мәселелер алдағы халықаралық талқылауларға негіз болмақ. Форум авиациялық қауіпсіздікті нығайту, жаңа қатерлерге бейімделу және мемлекеттер арасындағы ынтымақтастықты дамытуға бағытталған.
Бұған дейін біз ИКАО-ның Авиациялық қауіпсіздік апталығы Қазақстанда алғаш рет өтетіні және форумның негізгі тақырыптары туралы жазған едік. Сол кезде киберқауіптер, жасанды интеллект, ұшқышсыз аппараттар мен қақтығыс аймақтарындағы ұшу тәуекелдері халықаралық күн тәртібінің маңызды бөлігі болатыны хабарланған.
