Қазақстан авиациялық қауіпсіздік бойынша әлемнің үздік 20 елінің қатарына енді. Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ICAO) бағалауында елдің қауіпсіздік стандарттарына сәйкестік көрсеткіші 95,7%-ға жетті. Бұл нәтиже 21 қазанда Астанада Премьер-министр Олжас Бектенов пен ICAO Бас хатшысы Хуан Карлос Саласардың кездесуінде талқыланды. Үкіметтің ресми мәліметінше, тараптар Қазақстанның халықаралық авиациядағы рөлін күшейту және саланың қауіпсіздігін одан әрі арттыру мәселелерін қарастырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Хуан Карлос Саласар Қазақстанға «Авиациялық қауіпсіздік – 2026» апталығына қатысу үшін келді. Бұл – ICAO Бас хатшысының Орталық Азия мемлекеттеріне жасаған алғашқы ресми сапары.
Қазақстанның 95,7% көрсеткіші нені білдіреді?
ICAO Бас хатшысы Қазақстанның авиациялық қауіпсіздік саласындағы жетістіктерін жоғары бағалады. Халықаралық аудит қорытындысы бойынша еліміз авиациялық қауіпсіздік стандарттарына сәйкестік деңгейін 95,7%-ға жеткізген.
Бұл көрсеткіш Қазақстанға әлемдегі үздік 20 мемлекеттің қатарына кіруге мүмкіндік берді.
Мұндағы 95,7% ұшақтардың апатсыз ұшу ықтималдығын емес, мемлекеттің авиациялық қауіпсіздік саласындағы халықаралық талаптарды қаншалықты тиімді орындап отырғанын сипаттайды.
Бағалау барысында мемлекеттік реттеу, қауіпсіздік бағдарламалары, бақылау жүйесі, мамандарды даярлау және халықаралық стандарттарды орындау сияқты бағыттар ескеріледі.
Хуан Карлос Саласар Қазақстанның әуежай және аэронавигациялық инфрақұрылымды дамытуға, авиакомпаниялардың әуе кемелері паркін жаңартуға және халықаралық бағыттарды кеңейтуге бағытталған жұмысын атап өтті.
Қазақстан авиациясының көлемі бес жылда 6,5 есеге өсті
Кездесуде елдің азаматтық авиация саласындағы экономикалық көрсеткіштері де жарияланды.
Соңғы бес жылда авиация саласының жалпы қызмет көлемі 6,5 есеге өсіп, 2,9 млрд долларға жеткен.
2025 жылдың қорытындысы бойынша қазақстандық әуежайлардағы жолаушылар ағыны 31,8 млн адамды құрады. Ал халықаралық маршруттық желі 161 бағытқа дейін кеңейді.
Саланың негізгі көрсеткіштері:
- 95,7% – ICAO авиациялық қауіпсіздік стандарттарына сәйкестік көрсеткіші.
- Әлемдегі үздік 20 ел – Қазақстанның авиациялық қауіпсіздік бойынша орны.
- 6,5 есе – соңғы бес жылдағы авиация саласы қызметі көлемінің өсімі.
- 2,9 млрд доллар – авиация саласы қызметінің көлемі.
- 31,8 млн адам – 2025 жылы әуежайлардағы жолаушылар ағыны.
- 161 бағыт – халықаралық маршруттық желінің ауқымы.
Бұл деректер Қазақстанның әуе көлігі нарығы кеңейіп жатқанын көрсетеді. Дегенмен жолаушылар ағыны әуежайлар арқылы өткен адамдар санын сипаттайды, сондықтан оны бірегей жолаушылар санымен немесе тек халықаралық рейстердің көрсеткішімен шатастыруға болмайды.
Бектенов Қазақстанның авиациялық хабқа айналу жоспарын атады
Олжас Бектенов Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың көлік-логистикалық әлеуетті дамытуға және Қазақстанның халықаралық транзиттегі рөлін күшейтуге ерекше мән беріп отырғанын атап өтті.
Бұл бағытта авиациялық хабтарды қалыптастыру маңызды міндеттердің бірі болып саналады.
Қазақстанның географиялық орналасуы Еуропа мен Азия арасындағы әуе қатынасын дамытуға мүмкіндік береді. Алайда транзиттік әлеуетті толық пайдалану үшін әуежайлардың өткізу қабілетін арттыру, инфрақұрылымды жаңғырту және халықаралық қауіпсіздік талаптарын сақтау қажет.
Осы тұрғыдан ICAO-мен ынтымақтастық тек қауіпсіздік мәселелерімен шектелмейді. Ол халықаралық стандарттарды енгізу, мамандардың біліктілігін арттыру және авиациялық инфрақұрылымды дамыту бағыттарын да қамтиды.
2050 жылға дейінгі авиация жоспары не үшін қажет?
Кездесуде Қазақстанның азаматтық авиациясын дамытудың 2050 жылға дейінгі мастер-жоспары – CAMP-2050 құжатының маңыздылығы атап өтілді.
Бұл стратегиялық бастама саланы ұзақ мерзімге дамыту бағыттарын айқындауға арналған.
Оның негізгі басымдықтары:
- Азаматтық авиация инфрақұрылымын жаңғырту.
- Қазақстанда халықаралық авиациялық хабтарды қалыптастыру.
- Әуежайлар мен аэронавигациялық қызметтердің мүмкіндіктерін кеңейту.
- Авиация саласының халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттыру.
- Қауіпсіздік пен тұрақты даму талаптарын жүйелі енгізу.
Мастер-жоспардың маңыздылығы авиацияны жекелеген жобалар арқылы емес, өзара байланысты инфрақұрылымдық және басқарушылық шешімдер негізінде дамытуға мүмкіндік беруінде.
Сонымен қатар құжатта көзделген стратегиялық бағыттарды нақты жүзеге асыру қаржыландыруға, инфрақұрылымдық жобалардың орындалуына және нарықтағы сұранысқа байланысты болады.
ICAO Бас хатшысының алғашқы сапары неге маңызды?
Хуан Карлос Саласардың Орталық Азияға алғаш рет ресми сапармен келуі Қазақстан мен халықаралық авиациялық ұйым арасындағы байланыстардың жаңа кезеңімен тұспа-тұс келді.
Астанада өтіп жатқан Авиациялық қауіпсіздік апталығы халықаралық сарапшыларды, мемлекеттік авиация әкімшіліктерін және салалық ұйымдарды біріктірді.
Мұндай кездесулер мемлекеттерге қауіпсіздік саласындағы тәжірибе алмасуға, жаңа тәуекелдерді талқылауға және ортақ стандарттарды жетілдіруге мүмкіндік береді.
Қазақстан үшін халықаралық авиациялық ұйыммен тікелей диалог әуе тасымалын дамыту жоспарларын жаһандық талаптармен үйлестіру тұрғысынан маңызды.
Қазақстан мен ICAO қандай келісімге келді?
Кездесу қорытындысында Олжас Бектенов пен Хуан Карлос Саласар азаматтық авиация саласындағы ынтымақтастықты одан әрі нығайту ниетін растады.
Тараптар авиациялық қауіпсіздікті күшейту, халықаралық стандарттарды енгізу және азаматтық авиацияның орнықты дамуын қамтамасыз ету бағытында бірлескен жұмысты жалғастыруға келісті.
Кездесу туралы ресми ақпаратта жаңа қаржылық міндеттемелер немесе нақты инвестициялық келісімдер жарияланған жоқ.
Қазақстанның 95,7%-дық нәтижесі елдің авиациялық қауіпсіздік саласындағы халықаралық ұстанымын көрсетеді. Ал алдағы міндет – осы деңгейді сақтай отырып, әуе қатынасын кеңейту мен инфрақұрылымды жаңғыртуды жалғастыру.
Бұған дейін біз Қазақстанның ICAO аудитінен 95,7% нәтижемен өтіп, авиациялық қауіпсіздік бойынша халықаралық көшбасшылар қатарына енгені туралы жазған едік. Сол бағалауда еліміздің көрсеткіші әлемдік және еуропалық орташа деңгейден жоғары болған.
