Қазақстан тарихи мүмкіндікті жіберіп алуы мүмкін. Қытай мен Еуропа арасындағы құрлықтағы жүк тасымалында еліміздің орны ерекше болғанымен, Президент Қасым-Жомарт Тоқаев транзиттік мемлекет болумен шектелу жеткіліксіз екенін айтты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қытай мен Еуропа арасындағы құрлық жүк тасымалының шамамен 85%-ы Қазақстан арқылы өтеді
Әлемдік логистика үлкен өзгерістер кезеңіне аяқ басты. Теңіз жолдарының осалдығы құрлықтағы көлік дәліздерінің стратегиялық маңызын арттырып отыр.
Осы жағдайда Қазақстанның географиялық орналасуы елге айтарлықтай артықшылық береді.
Президенттің айтуынша, Қытайдан Еуропа құрлығына бағытталған жүк тасымалының шамамен 85%-ы Қазақстан аумағы арқылы өтеді. Ақорданың бұған дейінгі ресми хабарламаларында бұл көрсеткіш құрлықтағы тасымалға қатысты екені нақтыланған.
Алайда Мемлекет басшысы қазіргі қолайлы жағдайға арқаны кеңге салуға болмайтынын ескертті.
«Бірақ қазіргі қолайлы жағдайға қанағаттанып отыру – болашақта өзгелерді қуып жетуші елдердің қатарында қалу деген сөз», – деді Президент Қасым-Жомарт Тоқаев.
Жүк ағынының басым бөлігі еліміз арқылы өткенімен, бұл Қазақстанның халықаралық логистикадан түсетін барлық экономикалық мүмкіндікті пайдаланып отырғанын білдірмейді.
Жүк Қазақстан аумағын кесіп өтуі мүмкін, ал оны ұйымдастыру, бөлу және жеткізуді басқару қызметтерін шетелдік компаниялар атқара алады.
Қазақстан жүкті өткізіп қана қоймай, халықаралық тасымалды басқаруы тиіс
Президент көлік инфрақұрылымын дамытумен шектелмейтін жаңа міндет қойды.
«Қазірдің өзінде халықаралық жүк ағындарын толыққанды ұйымдастырушы деңгейіне көтерілу қажет», – деді Тоқаев.
Бұл отандық логистикалық операторлардың халықаралық тасымалдағы рөлін күшейту қажеттігін көрсетеді.
Қазақстандық компаниялар үшін мұндай бағыт қосымша қызмет нарығына шығуға мүмкіндік береді. Тасымалдаушылар, экспедиторлар мен қойма операторлары жүкті бір жерден екінші жерге жеткізумен ғана шектелмей, оны сақтау, сұрыптау, біріктіру және тарату жұмыстарына да қатыса алады.
Экономикалық тұрғыдан айырмашылық елеулі.
Егер ел тек транзиттік аумақ қызметін атқарса, негізінен жүктің қозғалысына байланысты қызметтерден табыс табады. Ал халықаралық логистикалық тізбекті ұйымдастыруға қатысса, қосымша қызмет түрлерінен де кіріс алу мүмкіндігі пайда болады.
Көлік тораптарының айналасында жаңа өндіріс орындары ашылуы керек
Жолдауда жүк тасымалына тікелей байланысты тағы бір міндет айтылды.
Президент Қазақстанда жүктерді шоғырландыру және тарату орталықтарын құруға басымдық беруді тапсырды.
«Отандық логистикалық операторларды дамытуға, жүктерді шоғырландыру және тарату орталықтарын құруға ерекше назар аудару қажет», – деді Мемлекет басшысы.
Мұндай орталықтар шағын жүк партияларын біріктіруге, келген тауарларды қабылдап, сұрыптауға және тұтынушыларға жеткізуді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Бірақ Президенттің тапсырмасы логистикалық орталықтармен шектелмейді.
«Сонымен қатар көлік тораптарының айналасында жаңа өндіріс орындары мен сауда алаңдарын қалыптастыру маңызды», – деді Тоқаев.
Демек, халықаралық көлік дәліздері тек жүк өтетін бағыт ретінде емес, кәсіпорындар мен сауда нысандарын дамытуға негіз болатын инфрақұрылым ретінде қарастырылып отыр.
Бұл әсіресе ірі көлік бағыттары өтетін өңірлер үшін өзекті.
Логистикалық тораптардың жанында өндіріс пен сауда дамыса, қойма қызметіне, жүк өңдеуге, тасымалдауға және жергілікті жұмыс күшіне сұраныс артуы мүмкін.
Дегенмен Жолдаудың осы үзіндісінде жаңа орталықтарды салу мерзімі мен қажетті инвестиция көлемі нақты көрсетілмеген.
Жаңа көлік бағыттары Қазақстанның транзиттік әлеуетін арттыруы тиіс
Президент логистика саласын дамыту міндетін жаңа көлік жобаларымен де байланыстырды.
Жолдауда айтылғандай, 2027 жылы Бақты – Аягөз теміржол желісін іске қосу жоспарланған. Мемлекет басшысының мәліметінше, бұл бағыт Қытаймен арадағы жүк тасымалының өткізу қабілетін 20 миллион тоннаға арттыруға тиіс.
Сондай-ақ Президент «Арал – Каспий» автомобиль жолының құрылысы тамыз айында басталғанын хабарлады.
Жоба жүзеге асса, Транскаспий дәлізіндегі тасымал қашықтығы шамамен мың шақырымға қысқарып, жүкті жеткізу уақыты үш күнге дейін азаюы мүмкін.
Тасымалдаушылар үшін жолдың қысқаруы көлік шығындарын азайтуға, жеткізу мерзімін оңтайландыруға және техниканың айналымын жылдамдатуға ықпал етуі ықтимал.
Алайда нақты экономикалық нәтиже жобалардың іске асуына және жүк тасымалының іс жүзіндегі жағдайына байланысты болады.
Қазақстан үшін басты тәуекел – тек транзиттік ел болып қалу
Президент көтерген мәселенің экономикалық салмағы халықаралық жүк тасымалынан түсетін табыстың қалай бөлінетініне байланысты.
Қазақстанның географиялық артықшылығы қазірдің өзінде Қытай мен Еуропа арасындағы құрлық бағыттарында маңызды орын алуға мүмкіндік беріп отыр.
Бірақ жүк ағынын ұйымдастыру, оны өңдеу, сақтау және тарату қызметтерінен көбірек табыс табу үшін отандық логистикалық компаниялар мен инфрақұрылымды дамыту қажет.
Бұған дейін біз Тоқаевтың Еуразиядағы көлік дәліздерін дамыту жөніндегі ұстанымы туралы жазған едік. Енді Мемлекет басшысы саланың алдына ауқымдырақ міндет қойып отыр: Қазақстан халықаралық жүктерді өз аумағы арқылы өткізіп қана қоймай, олардың қозғалысын ұйымдастыруға да тікелей қатысуы керек.
Бұл міндеттің орындалуы отандық кәсіпорындардың халықаралық логистикалық қызметтер нарығындағы үлесін қаншалықты арттыра алатынын көрсетеді.
