Қазақстанда ауызсуды пайдалану бақылауға алынады. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев су шығынын азайтуды, оны мақсатсыз пайдалануға жол бермеуді және тариф реформасын аяқтауды тапсырды. Мемлекет басшысы әсіресе көлік жуу орындарындағы ауызсу шығынына назар аударды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазанда халыққа арнаған «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты жыл сайынғы Жолдауында мәлімдеді.
Көлік жуу орындарында ауызсуды пайдалану қатаң бақыланбақ
Мемлекет басшысының айтуынша, Қазақстандағы су тапшылығы жүйелі әрі батыл шешімдерді талап етеді. Мәселе тек қосымша су көздерін табуда емес, қолда бар ресурсты қаншалықты тиімді пайдаланатынымызда да болып отыр.
Президент көлік жуу орындарында ауызсуды мақсатсыз пайдалануды тоқтату қажеттігін арнайы атап өтті.
«Үкімет пен әкімдіктер су тұтынуды бақылауды күшейтіп, желілердегі су шығынын азайтуы және ауызсуды, атап айтқанда, көлік жуу орындарында мақсатсыз пайдалануға жол бермеуі керек», – деді Тоқаев.
Бұл көлік жуу кәсіпорындары үшін судың қайдан алынатыны мен қанша жұмсалатынына қатысты бақылаудың күшейетінін білдіреді.
Дегенмен президент көлік жуу орындарының жұмысына толық тыйым салу туралы айтқан жоқ. Тапсырма ауызсуды мақсатсыз пайдалануды болдырмауға бағытталған.
Бақылаудың нақты тетіктері, ықтимал шектеулер мен оларды енгізу мерзімі Жолдауда нақтыланбады.
Су тарифтеріне қатысты реформаны аяқтау тапсырылды
Президент көтерген тағы бір өзекті мәселе – су тарифтері.
Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің тапсырмасымен Үкімет су тұтыну саласында ауқымды тариф реформасын бастағанын еске салды. Енді бұл жұмысты соңына дейін жеткізу қажет.
«Менің тапсырмам бойынша Үкімет су тұтыну саласында ауқымды тариф реформасын бастады. Оны қисынды аяқтау қажет», – деді Мемлекет басшысы.
Бұл мәселе тұрғындарға да, кәсіпкерлерге де тікелей қатысты. Өйткені су тарифтері отбасылардың күнделікті шығынына, кәсіпорындардың өндірістік шығындарына және қызмет көрсету құнына әсер етеді.
Алайда президент тарифтердің нақты қаншаға өзгеретінін, реформаның қашан аяқталатынын және оның қандай тұтынушыларға қатысты болатынын айтқан жоқ.
Сондықтан Қазақстанда су бағасы барлық тұрғын үшін міндетті түрде қымбаттайды деген тұжырым жасауға әлі ерте.
Су құбырларындағы шығынды азайту міндеті қойылды
Тоқаев су құбырлары мен тарату желілеріндегі шығын мәселесіне де тоқталды.
Тұрғындар суды үнемдеген күннің өзінде оның белгілі бір бөлігі тұтынушыға жетпей жоғалуы мүмкін. Сондықтан суды тиімді пайдалану тек халық пен кәсіпкерлерге ғана емес, сумен жабдықтауға жауапты ұйымдарға да қатысты.
«Ең алдымен суды ұтымды әрі үнемді пайдалану қағидаттарын барлық жерде енгізу қажет. Қазіргі жағдайда бұл ресурстың құндылығын асыра бағалау мүмкін емес», – деді Президент.
Үкімет пен әкімдіктерге су тұтынуға бақылауды күшейту тапсырылды.
Дегенмен Жолдауда су желілеріндегі шығынның нақты көлемі немесе оны қанша пайызға қысқарту керектігі туралы көрсеткіштер келтірілмеді.
Қазақстанда су ресурстарын есепке алатын ұлттық жүйе құрылады
Президенттің тағы бір тапсырмасы су шаруашылығын цифрландыруға қатысты болды.
Мемлекет басшысы Су ресурстарының ұлттық ақпараттық жүйесін қысқа мерзімде толық аяқтауды талап етті.
Бұл жүйе елдегі су қорын толық әрі нақты есепке алуға мүмкіндік беруі тиіс. Жиналған деректер жаңа өндіріс орындарын жоспарлау кезінде де қажет болады.
«Су ресурстарын толық әрі нақты есепке алу үшін цифрлық құралдарды барынша пайдалану аса маңызды», – деді Тоқаев.
Мұның өнеркәсіп үшін практикалық маңызы бар. Жаңа зауыт немесе өндіріс орны салынар алдында сол аумақта кәсіпорынның жұмысына жеткілікті су бар-жоғын анықтау қажет.
Су қоры туралы нақты мәліметтер өндірісті іске қосқаннан кейін қиындық іздеудің орнына, тәуекелдерді жобаны жоспарлау кезеңінде бағалауға көмектеседі.
Кәсіпкерлер үшін суды үнемдеу талабы күшейеді
Президенттің тапсырмасынан су ресурстарын ұқыпты пайдалану шаруашылық жүргізудің міндетті қағидатына айналуы тиіс екені аңғарылады.
Бұл әсіресе өндірісте және қызмет көрсету барысында суды көп пайдаланатын кәсіпорындар үшін өзекті.
Тоқаев көлік жуу орындарын арнайы атағанымен, суды тиімді пайдалану жөніндегі талап бүкіл елге қатысты.
«Суға ұқыпты қарау шаруашылық жүргізудің міндетті қағидатына айналуы тиіс», – деп атап өтті Мемлекет басшысы.
Енді Үкімет тариф реформасын аяқтап, су ресурстарын есепке алудың цифрлық жүйесін іске қосуды қамтамасыз етуі керек. Ал жергілікті атқарушы органдарға су тұтынуды бақылауды күшейту міндеті жүктелді.
Көлік жуу орындары мен өзге де кәсіпорындарға қойылатын талаптардың нақты қалай өзгеретіні тиісті тетіктер белгіленгеннен кейін белгілі болады.
Бұған дейін біз Тоқаевтың 2026 жылғы Жолдауында көтерілген негізгі мәселелер мен Президенттің тапсырмалары туралы жазған едік. Енді Үкімет алдында ауызсудың мақсатсыз пайдаланылуын тоқтату, желілердегі шығынды азайту және елдегі су ресурстарының нақты есебін жүргізу міндеті тұр.
