Смартфон табыс көзіне айналуы тиіс. Қазақстанда интернет арқылы жұмыс істеуді жеңілдету, ауыл тұрғындарына өнімдерін онлайн сатуға көмектесу және азаматтардың бизнеске қатысу мүмкіндігін кеңейту жоспарланып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазанда халыққа Жолдауында мәлімдеді. Мемлекет басшысы нақты мерзімді белгіледі: Үкімет 2026 жылдың соңына дейін цифрлық жұмыспен қамтудың жеңілдетілген құқықтық режимін әзірлеуі керек.
Қазақстандықтардың интернет арқылы табыс табуы жеңілдейді
Қазір миллиондаған қазақстандық күн сайын маркетплейстерді, банк қосымшаларын, тамақ жеткізу және такси шақыру қызметтерін пайдаланады. Алайда Президенттің пікірінше, цифрлық экономика азаматтарға қызмет алуды жеңілдетумен шектелмей, өз бетінше табыс табуға да мүмкіндік беруі тиіс.
Тоқаев смартфонға деген көзқарасты өзгертуді ұсынды. Бүгінде көпшілік оны сауда жасауға, төлем жүргізуге немесе бос уақытын өткізуге пайдаланады.
«Азаматтарымыз үшін смартфон уақытты босқа кетіретін қымбат ойыншық емес, тиімді еңбек құралы болуы керек», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы Үкіметке жыл соңына дейін цифрлық жұмыспен қамтудың жеңілдетілген құқықтық режимін қалыптастыруды тапсырды.
Әзірге жаңа тәртіптің нақты тетіктері жарияланған жоқ. Оның кімдерге қолданылатыны, табыс табуға қандай талаптар қойылатыны және салық рәсімдері өзгере ме деген мәселелер әлі нақтыланбады.
Дегенмен негізгі бағыт белгілі: мемлекет цифрлық сервистер арқылы заңды табыс табуды қолжетімді етуді көздеп отыр.
Ауыл тұрғындарына өнімдерін маркетплейстерде сатуға көмектеседі
Президент ауыл кәсіпкерлеріне ерекше назар аударды. Оның пікірінше, адамның табыс табу мүмкіндігі қай жерде тұратынына байланысты болмауы керек.
«Ауылда немесе қалада тұратынына қарамастан, азаматтарымыз смартфонды заңды табыс табудың құралы ретінде пайдалануды үйренуі керек», – деді Тоқаев.
Осы мақсатта кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау шараларын жеке маркетплейстердің, банктердің, логистикалық компаниялар мен цифрлық сервистердің мүмкіндіктерімен біріктіру ұсынылды.
Бұған дейін кәсіпкерлерді қолдау көбіне несие беру және субсидиялаумен байланысты болса, енді өнім өндіру мен оны өткізуге көмектесетін цифрлық құралдарды да дамыту көзделіп отыр.
2027 жылы Үкімет бизнес өкілдерімен бірлесіп, Қазақстанның бірқатар өңірінде цифрлық дамуға арналған пилоттық жобаларды іске қосуы тиіс.
Бұл жобалар ауыл өндірушілеріне өнімін өткізу жолдарын кеңейтуге көмектесуге бағытталады. Нәтижелі тәжірибелерді кейін еліміздің барлық өңіріне тарату жоспарланған.
Шағын шаруашылықтар үшін мұндай бастама жаңа сатып алушыларға шығуға мүмкіндік беруі мүмкін. Бірақ оның тиімділігі онлайн сауда, жеткізу және сатып алушылармен байланыс жүйесінің қалай ұйымдастырылатынына байланысты болады.
Қазақстандықтар компаниялардың ортақ иесі бола алады
Президент көтерген тағы бір мәселе – активтерді токенизациялау.
Бұл технология мүлік пен басқа да активтерге қатысты құқықтарды цифрлық форматта ұсынуға мүмкіндік береді. Тоқаев оның әлеуетін толық пайдалануды тапсырды.
«Бұл азаматтарға компаниялар мен түрлі нысандардың ортақ иесі болуға, ал кәсіпкерлерге артық делдалдарсыз тікелей капитал тартуға мүмкіндік береді», – деді Мемлекет басшысы.
Демек, цифрлық технологияларды тек ақша аудару немесе тауар сатып алу үшін ғана емес, инвестиция салу мақсатында да пайдалану көзделіп отыр.
Кәсіпкерлер үшін мұның ықтимал артықшылығы – қаржы тартудың қосымша жолдарының пайда болуы. Ал азаматтар компания капиталына немесе түрлі активтерге үлестік негізде қатыса алады.
Алайда токенизацияның нақты шарттары, қатысушыларға қойылатын талаптар мен инвесторлардың құқықтарын қорғау тетіктері әзірге жарияланған жоқ.
Қазақстанда екі суперкомпьютер іске қосылды, үшіншісі жыл соңына дейін пайдалануға беріледі
Елімізде цифрлық экономиканың инфрақұрылымы да дамып жатыр.
Тоқаевтың айтуынша, Қазақстанда екі суперкомпьютер іске қосылған. 2026 жылдың соңына дейін үшінші қуатты суперкомпьютерді пайдалануға беру жоспарланып отыр.
Сонымен қатар Каспий теңізінің түбімен талшықты-оптикалық байланыс желісін тарту аяқталған. Деректерді өңдеу орталықтарының құрылысы жалғасуда.
Бұл жобалар Digital Qazaqstan кешенді стратегиясын жүзеге асыруға қажетті инфрақұрылымның бір бөлігі саналады.
Дегенмен Президент қымбат технология сатып алу немесе жаңа бағдарламалар енгізу цифрлық өзгерістің нақты нәтижесін білдірмейтінін ашық айтты.
«Мойындауымыз керек, әзірге сөзіміз ісімізден көп. Нақты цифрландыру кейде қолданыстағы үдерістерді автоматтандырумен немесе түрлі іс-шаралар өткізумен алмастырылып жатыр», – деді Тоқаев.
Мемлекет басшысы практикалық пайдасы түсініксіз қымбат бағдарламалық өнімдерді сатып алу тәжірибесін де сынға алды.
Президенттің тапсырмасына сәйкес, цифрландырудың тиімділігі өткізілген іс-шаралармен немесе орнатылған бағдарламалардың санымен емес, экономика мен азаматтарға тигізетін нақты пайдасымен бағалануы тиіс.
Жасанды интеллект пен блокчейнді экономикаға енгізу әлі бастапқы кезеңде
Қазақстанда банк қызметтері мен цифрлық инфрақұрылым дамығанымен, бірқатар жаңа технологияны коммерциялық мақсатта қолдану енді ғана қолға алынған.
Президент жасанды интеллектіні коммерцияландыруды, активтерді токенизациялауды, блокчейн технологияларын және цифрлық платформалық экожүйелерді дамытуды атап өтті.
Оның бағалауынша, бұл бағыттарды экономикада нақты жұмыс істейтін құралдарға айналдыру қажет.
Осыған байланысты Үкіметке цифрландыруды экономикада практикалық қолдану бағдарламасын әзірлеу міндеті қойылды.
Тоқаев Қазақстанның банк технологиялары саласындағы жетістіктеріне де тоқталды. Қазір азаматтар бірнеше минут ішінде банк шотын ашып, тауарды бөліп төлеуге рәсімдей алады немесе үйден шықпай-ақ сауда жасайды.
Ендігі міндет – қызметтерге қолжетімділікті қамтамасыз етуден азаматтардың жеке экономикалық мүмкіндіктерін кеңейтуге көшу.
2026 және 2027 жылдары қазақстандықтарды қандай өзгерістер күтіп тұр?
Президент тапсырмаларында екі нақты мерзім белгіленген.
2026 жылдың соңына дейін Үкімет цифрлық жұмыспен қамтудың жеңілдетілген құқықтық режимін әзірлеуі керек.
Ал 2027 жылы ауыл өндірушілеріне тауарларын цифрлық арналар арқылы сатуға көмектесетін өңірлік пилоттық жобалар басталуға тиіс.
Әзірге бұлар күшіне енген жаңа ережелер емес, Президент берген тапсырмалар. Цифрлық жұмыспен қамту тәртібі, оған қатысу шарттары мен құқықтық талаптар алдағы уақытта нақтыланады.
Мемлекет алдында тұрған міндеттердің бірі – елде қалыптасқан цифрлық инфрақұрылымды, соның ішінде шалғай ауылдардағы тұрғындар үшін де, нақты табыс табу мүмкіндігіне айналдыру.
«Халықтық цифрлық экономиканы құрудың стратегиялық мақсаты – заманауи технологиялардың мүмкіндіктерін әрбір азаматтың әл-ауқатын арттыру үшін пайдалану», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Бұған дейін біз Тоқаевтың 2026 жылғы Жолдауында көтерілген негізгі мәселелер мен ел дамуына қатысты бастамалар туралы жазған едік. Президенттің басты басымдықтарының бірі цифрлық технологияларды экономиканың нақты секторында кеңінен қолдану болды.
