Айсұлтан Сейітов төңірегіндегі дау өрши түсті. Енді қазақстандық режиссерді A$AP Rocky клипіндегі даулы кадрлар үшін ғана емес, бейнебаянды аяқтамай, оның жарыққа шығуын бірнеше жылға кешіктірді деп те айыптап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мұндай мәлімдемені рэпердің AWGE шығармашылық бірлестігімен байланысы бар креатив директоры Роберт Галлардо жасады. Ол Сейітов пен ProdCo продюсерлік компаниясының Shroom Clouds клипінің соңғы нұсқасы өздерінің келісімінсіз өзгертілгені туралы мәлімдемесіне жауап берді.
«Сен бізге аяқталмаған клип қалдырдың»: A$AP Rocky командасының айыптауы
Роберт Галлардо қазақстандық режиссерді өзіне сеніп тапсырылған жұмысты соңына дейін жеткізбеді деп ашық айыптады.
Оның айтуынша, A$AP Rocky 2021–2022 жылдары клип түсіруді Сейітовке сеніп тапсырған. Алайда рэпердің командасы дайын бейнебаянды ала алмаған.
«Айсұлтан, Rocky саған 2021–2022 жылдары осы клипті түсіруге мүмкіндік бергенде, сен оның сенімін ақтамағаныңды бәрі біледі. Сен бізге аяқталмаған бейнебаян қалдырдың», — деп жазды Галлардо.
Кейін ол Instagram Stories арқылы тағы бір мәлімдеме жасады.
Креатив директордың сөзінше, клип әлдеқайда ертерек жарық көруге тиіс болған. Бірақ түсірілім мен өндіріс барысындағы мәселелер салдарынан жоспарланған мерзім кейінге шегерілген.
«Айсұлтанның сендерге айтпай отырғаны мынау: ол бастапқы релиз мерзімін өткізіп алуымызға себеп болып, бізге аяқталмаған бейнебаян қалдырды. Клиптің төрт жыл бұрын шықпаған себебі де осы», — деді Галлардо.
Оның айтуынша, команда жобаны аяқтау үшін жасанды интеллект көмегімен дайындалған бірнеше қосымша кадр енгізуге мәжбүр болған.
Дегенмен бұл әзірге рэпер командасының ұстанымы ғана. Клиптің бірнеше жылға кешігуіне нақты Сейітов кінәлі екенін растайтын тәуелсіз дәлелдер көпшілікке ұсынылған жоқ.
ProdCo клиптің 2024 жылдың қаңтарында дайын болғанын мәлімдеді
A$AP Rocky командасының айтқаны бейнебаянның бастапқы өндірісіне қатысқан ProdCo компаниясының мәлімдемесіне қайшы келеді.
Компания өкілдерінің айтуынша, клиптің түпнұсқасы 2024 жылдың қаңтарында толық аяқталып, тапсырыс берушіге тапсырылған.
ProdCo бұл нұсқада даулы кадрлар да, кейін жасанды интеллект арқылы жасалған қосымша көріністер де болмағанын мәлімдеді.
27 қазанда Сейітов пен ProdCo Shroom Clouds клипінің режиссерлік нұсқасын жариялады. Осы арқылы олар бейнебаян кейінгі өзгерістер енгізілгенге дейін қандай болғанын көрсетпек болды.
Компанияның мәліметінше, монтажға жасалған өзгерістер мен кейбір сахналарды жасанды интеллект арқылы өңдеу бастапқы түсірілім тобымен келісілмеген.
ProdCo ресми клиптің титрларына да назар аударды. Компанияның айтуынша, негізгі түсірілімге қатыспаған тағы бір режиссердің есімі қосылған, ал ProdCo бірлескен продюсер ретінде көрсетілмеген.
Қазір тараптар клиптің дайын болған-болмағаны жөнінде де ортақ пікірге келе алмай отыр.
Галлардо жобаның аяқталмағанын айтса, ProdCo өздері тапсырған нұсқаның толық дайын болғанын алға тартады.
2019 жылғы бейнежазбамен ұқсастық плагиат дауын туғызды
Дау 2026 жылғы 19 қазанда Shroom Clouds клипі ресми түрде жарық көргеннен кейін басталды.
Бейнебаянның титрларында үш режиссердің есімі көрсетілген: A$AP Rocky, Айсұлтан Сейітов және Пьетро Биз Бьязия.
Көп ұзамай көрермендер клиптегі бір көріністің Cache Bunny мен Ari Fararooy 2019 жылы жасаған бейнежұмысына қатты ұқсайтынын байқады.
Түпнұсқа видеода спортшы Джейсон Пол жасыл шөптен құралған сақиналар тәрізді ерекше туннельдің ішінде трюк орындайды.
Рэпердің клипінде де осыған өте ұқсас көрініс пайда болған.
25 қазанда Cache Bunny өз жұмысы рұқсатсыз пайдаланылғанын мәлімдеді.
«Менімен ешкім байланысқан жоқ, ақша төлеген жоқ, титрларда атымды көрсеткен жоқ», — деп жазды түпнұсқа бейнежазбаның авторы.
Cache Bunny-дің айтуынша, оның видеосы нейрожелі арқылы өңделіп, спортшының орнына A$AP Rocky бейнесі қойылған. Ал фон, көлеңкелер мен камера қозғалысы өзгеріссіз қалған.
Кадрлардың ұқсастығы авторлық құқықтың бұзылуы мүмкін деген күдік туғызды. Бірақ бейнежазбаларды сырттай салыстыру арқылы даулы көріністің нақты қалай жасалғанын біржақты анықтау мүмкін емес.
Shroom Clouds титрларында жасанды интеллектпен жұмыс істеген мамандардың есімдері көрсетілген. Алайда олардың жобаға қатысуы өзгенің еңбегі заңсыз пайдаланылғанын автоматты түрде білдірмейді.
Галлардо жасанды интеллект арқылы жасалған кадрларды тексеруде кемшілік болғанын мойындады
Роберт Галлардо Айсұлтан Сейітовке айып тағумен шектелмей, түпнұсқа видео авторларының наразылығына да жауап берді.
27 қазанда жарияланған мәлімдемесінде ол жасанды интеллект көмегімен дайындалған материалдарды тексеру барысында кемшіліктер кеткенін мойындады.
Галлардоның айтуынша, бақылаудың жеткіліксіздігінен Cache Bunny жұмысы авторлық еңбегі тиісті түрде көрсетілмей пайдаланылған.
Сондай-ақ ол мәселені реттеу үшін түпнұсқа авторымен байланысуға әрекет жасалғанын хабарлады.
Дегенмен бұл мәлімдеме даулы кадрды нақты кім қосқанын, оны кім мақұлдағанын және бейнебаян өндірісінің қай кезеңінде енгізілгенін анықтап бермейді.
Желі қолданушылары Сейітовтің неге бұған дейін үндемегенін сұрады
Қазақстандық режиссердің мәлімдемесі әлеуметтік желі қолданушылары арасында да түрлі пікір туғызды.
Кейбірі Shroom Clouds жарыққа шыққаннан кейін Сейітовтің рэпермен бірлескен жұмысы туралы жарияланымдар бөліскеніне назар аударды. Алайда сол кезде клиптің өз келісімінсіз өзгертілгенін ашық айтпаған.
Filmbot есімді қолданушы титрларда жасанды интеллект мамандары көрсетілгенін алға тартып, түсірілім тобы олардың қатысқанын мүлде білмеуі мүмкін дегенге күмән келтірді.
Ал Seksot есімді пікір қалдырушы мәлімдеменің неге дәл қазір жасалғанын сұрады.
«Бір қызығы, бұл мәселе тек дау шыққаннан кейін ғана аяқ астынан проблемаға айналды. Видео жарық көргенде, оны жарнамалауға еш қарсылық білдірмедіңіздер. Неге сол кезде бұл мәселе болған жоқ?» — деп жазды ол.
joshcantalop есімді қолданушы да режиссердің әлеуметтік желідегі жазбаларына назар аударған.
«Неге @aisultan парақшасы осы видеоға байланысты құттықтау жазбаларына толы, ал клипке өзгерістер енгізілгені туралы бір ауыз сөз жоқ?» — деп сұрады ол.
Әрине, мұндай жазбалар Сейітовтің даулы өзгерістер туралы алдын ала білгенін немесе оларды мақұлдағанын дәлелдемейді.
Соған қарамастан, көпшілікті мазалаған сұрақтың бірі — режиссер мен продюсерлік компанияның келіспеушіліктер туралы тек плагиат дауы басталғаннан кейін ашық айтуы.
Халықаралық жобалармен танылған режиссердің беделіне қауіп төнді
Айсұлтан Сейітов Қазақстаннан тыс жерлерде де танымал режиссер.
Ол 21 Savage және J. Cole сияқты танымал орындаушылардың музыкалық бейнебаяндарымен жұмыс істеген. Сонымен қатар 2022 жылы жарық көрген «Қаш» тарихи драмасын түсірді.
A$AP Rocky-мен ынтымақтастық оның халықаралық жобаларының қатарын толықтыра алатын маңызды жұмыс еді.
Алайда қазір Shroom Clouds төңірегінде екі бөлек дау туындап отыр. Біріншісі 2019 жылғы видео авторларының құқықтарына қатысты болса, екіншісі клиптің уақытында аяқталмауы мен өндірістегі жауапкершілікке байланысты.
Халықаралық тапсырыс берушілермен жұмыс істейтін режиссер үшін мұндай айыптаулар кәсіби беделіне нұқсан келтіруі мүмкін. Әсіресе тараптар өндіріс мерзімі, дайын материалдың сапасы және соңғы монтаждың келісілуі жөнінде бір-біріне қарама-қайшы мәлімдемелер жасап жатқанда.
Әзірге тараптардың ешқайсысы жобаның тапсырыс берушіге нақты қандай күйде тапсырылғанын және кейінгі өзгерістерге кім жауап бергенін түпкілікті анықтайтын құжаттарды көпшілікке ұсынған жоқ.
Жарияланған режиссерлік нұсқа клиптің екі нұсқасын салыстыруға мүмкіндік береді. Бірақ бұл өндіріс мерзімі мен жауапкершілікке қатысты дауды толық шешпейді.
Бұған дейін де Айсұлтан Сейітовтің халықаралық шығармашылық жұмыстары назар аудартқан еді. Ал енді талқылау Shroom Clouds клипінің көркемдік сапасынан гөрі оның соңғы нұсқасын кім бақылағаны және даулы кадрлардың енгізілуіне кім жауапты болғаны төңірегінде өрбіп отыр.
Қолда бар мәліметке сәйкес, Айсұлтан Сейітов Роберт Галлардоның соңғы айыптауларына әзірге жауап берген жоқ.
