Қазақстанда жәрдемақыдан ерікті түрде бас тартуға болады. 2026 жылғы қазан айынан бастап eGov Mobile қосымшасында жаңа цифрлық сервис жұмыс істеп тұр. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, бұл мүмкіндік мемлекеттік әлеуметтік төлемдер мен жәрдемақыларды алып жүрген азаматтарға арналған. Ең бастысы – төлемнен бас тарту міндетті емес, әр адамның өз еркімен қабылдайтын шешімі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа қызметтің іске қосылуы әлеуметтік төлемдер тоқтатылады немесе азаматтар жәрдемақыдан бас тартуға міндеттеледі дегенді білдірмейді. Мемлекет заңнамада көзделген барлық әлеуметтік міндеттемелерін орындауды жалғастырады.
Жәрдемақыдан кімдер бас тарта алады?
Цифрлық сервис тек әлеуметтік төлемдер мен жәрдемақыларды алып жүрген азаматтарға қолжетімді. Егер адамға мұндай төлемдер тағайындалмаған болса, жүйе оған қызметті пайдалануға мүмкіндік бермейді.
Еңбек министрлігі жаңа мүмкіндіктің, ең алдымен, мемлекеттік қолдауға мұқтаж емес, өзін және отбасын өз табысымен қамтамасыз ете алатын азаматтарға арналғанын түсіндірді.
Мәселен, материалдық жағдайы жақсарған немесе мемлекеттік көмекті қажет етпейтін адам өзіне тағайындалған төлемнен ерікті түрде бас тарта алады.
Маңыздысы: сервис азаматтарға ешқандай жаңа талап қоймайды және әлеуметтік қолдау алушыларға қосымша шектеулер енгізбейді.
eGov Mobile арқылы жәрдемақыдан қалай бас тартуға болады?
Барлық рәсім онлайн жүргізіледі. Азаматқа мемлекеттік мекемеге барудың, қағаз өтініш толтырудың немесе төлемдер туралы ақпаратты қолмен енгізудің қажеті жоқ.
Жүйе қажетті деректерді автоматты түрде тексеріп, азаматтың атына тағайындалған және төленіп жатқан әлеуметтік төлемдердің тізімін көрсетеді.
Қызметті пайдалану тәртібі мынадай:
- Ресми eGov Mobile қосымшасына кіру.
- Әлеуметтік төлемдер мен жәрдемақылардан ерікті түрде бас тарту сервисін ашу.
- Жүйе автоматты түрде ұсынған төлемдер тізімімен танысу.
- Бас тартқысы келетін төлемді таңдау.
- Өз шешімін растап, электрондық өтінішті жіберу.
Егер азамат бюджет қаражаты есебінен төленетін жәрдемақылар мен әлеуметтік төлемдерді алмаса, жүйе тиісті хабарлама көрсетеді. Мұндай жағдайда қызмет арқылы өтініш жіберу мүмкін болмайды.
Бас тартқан жәрдемақыны кейін қайта алуға бола ма?
Иә, қайта өтініш беруге болады. Еңбек министрлігі әлеуметтік төлемнен ерікті түрде бас тарту азаматтың болашақта мемлекеттік қолдау сұрау құқығын шектемейтінін атап өтті.
Мысалы, адамның қаржылық жағдайы нашарласа немесе өмірлік жағдайы өзгерсе, ол бұрын бас тартқан төлемін қайта тағайындау туралы өтініш бере алады.
Алайда бұл жәрдемақы автоматты түрде қалпына келтіріледі деген сөз емес. Өтініш қолданыстағы заңнамаға және нақты әлеуметтік төлемді тағайындау талаптарына сәйкес қаралады.
Яғни азаматтың қайта өтініш беру құқығы сақталады, бірақ мемлекеттік қолдау алу үшін тиісті талаптарға сай болуы қажет.
Жәрдемақыларды төлеу тоқтатылмайды
Министрлік жаңа цифрлық қызметтің мақсаты азаматтарды әлеуметтік төлемдерден жаппай бас тартқызу емес екенін түсіндірді.
Бұл – өзінің материалдық жағдайын ескере отырып, мемлекеттік қолдаудан өз еркімен бас тартқысы келетін адамдарға берілген қосымша мүмкіндік.
Мемлекет әлеуметтік міндеттемелерін бұрынғы тәртіппен орындауды жалғастырады. Заңнама бойынша жәрдемақы алуға құқығы бар азаматтарға тиісті төлемдер белгіленген тәртіппен және толық көлемде төленеді.
Сондықтан әлеуметтік көмекке мұқтаж азаматтардың жаңа сервистің іске қосылуына байланысты өз төлемдерінен бас тартуына ешқандай міндеттеме жоқ.
Алаяқтардан сақ болыңыз: министрлік ескерту жасады
Еңбек министрлігі жаңа қызметтің іске қосылуына байланысты азаматтарды интернеттегі күмәнді сілтемелерден сақ болуға шақырды.
Әлеуметтік төлемдерден ерікті түрде бас тарту қызметі тек ресми электрондық үкімет платформаларында қолжетімді:
- eGov Mobile ресми мобильді қосымшасы.
- eGov.kz электрондық үкімет порталы.
Министрлік мессенджерлер арқылы жәрдемақыдан бас тартуға арналған сілтемелер жібермейтінін ескертті.
Егер WhatsApp, Telegram немесе басқа байланыс арналары арқылы осындай қызметке тіркелуді ұсынатын күмәнді хабарлама келсе, ондағы сілтемеге өтпеу керек.
Қызметтің қолжетімділігін тек электрондық үкімет жүйесіндегі жеке кабинет арқылы тексерген жөн.
Жаңа сервис туралы пікір қалдыруға болады
Әзірлеушілер азаматтардың ұсыныстары мен ескертулерін жинау мүмкіндігін де қарастырған. Пайдаланушылар қосымшаның өзінде кері байланыс қалдырып, сұрақтарын жолдай алады.
Бұл қызметті пайдалану барысында туындаған қиындықтарды анықтауға және цифрлық сервисті жетілдіруге мүмкіндік береді.
Қазақстандықтар нені білуі керек?
Жаңа қызметтің негізгі ерекшелігі – оның толықтай ерікті сипатта болуы. Азамат әлеуметтік төлемнен бас тарту немесе оны алуды жалғастыру туралы шешімді өзі қабылдайды.
Егер адамға мемлекеттік көмек қажет болса және ол заңнамадағы талаптарға сай келсе, жәрдемақысын бұрынғыдай ала береді.
Ал төлемнен бас тартуды таңдаған азаматтың кейін жағдайы өзгерсе, әлеуметтік қолдауға қайта өтініш беру құқығы сақталады.
Осылайша, eGov Mobile жүйесіндегі жаңа сервис әлеуметтік төлемдерді алушыларға қосымша таңдау мүмкіндігін ұсынады. Ол азаматтардың қолданыстағы құқықтарын шектемейді және мемлекеттік әлеуметтік қолдау жүйесін алмастырмайды.
Бұған дейін біз eGov Mobile қосымшасындағы әл-ауқат калькуляторы жәрдемақы төлеуге әсер ете ме деген сұраққа Еңбек министрлігінің берген жауабын жариялаған едік. Ол сервис отбасының материалдық жағдайын алдын ала бағалауға арналған және әлеуметтік төлемдерді автоматты түрде тоқтатпайды.
