Қазақстанда әлеуметтік қолдау алған дәрігерлер саны 6,7 есе артты. 2023 жылы мемлекеттік көмекті 263 маман пайдаланса, 2025 жылы олардың саны 1760 адамға жеткен. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, мемлекет дәрігерлерді тұрғын үймен қамтамасыз ету, көтерме жәрдемақы төлеу және басқа да әлеуметтік кепілдіктер беру арқылы өңірлердегі кадр тапшылығын азайтуды көздейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қолдау шаралары әсіресе ауылдық жерлерге және дәрігер жетіспейтін өңірлерге мамандар тартуға бағытталған. Негізгі міндет – медицина қызметкерлерінің жаңа жұмыс орнына бейімделуіне жағдай жасап, олардың сол жерде ұзақ уақыт еңбек етуіне мүмкіндік беру.
Екі жылда дәрігерлерге көрсетілген қолдау қалай өзгерді?
2023–2025 жылдар аралығында әлеуметтік қолдау алған дәрігерлер саны жыл сайын өскен.
Денсаулық сақтау министрлігі келтірген көрсеткіштер:
- 2023 жылы – 263 дәрігер.
- 2024 жылы – 796 дәрігер.
- 2025 жылы – 1760 дәрігер.
Осылайша, екі жыл ішінде мемлекеттік қолдау алған мамандар саны 1497 адамға көбейді. 2025 жылғы көрсеткіш 2023 жылмен салыстырғанда шамамен 6,7 есе жоғары.
Ал 2024 жылмен салыстырғанда өсім 2,2 есені құрады.
Бұл көрсеткіштер әлеуметтік қолдау бағдарламаларының қамту ауқымы кеңейгенін білдіреді. Алайда оларды дәрігерлердің жалпы санының өсуімен шатастырмау керек.
Дәрігерлерге қандай әлеуметтік қолдау көрсетіледі?
Қазақстанда медицина қызметкерлерін қолдаудың бірнеше тетігі қарастырылған. Олар маманның жұмыс істейтін өңіріне, қызметіне және тиісті бағдарламаның талаптарына байланысты қолданылады.
Негізгі қолдау түрлері:
- Тұрғын үймен қамтамасыз ету.
- Баспана сатып алуға немесе салуға арналған жеңілдетілген бюджеттік кредиттер.
- Жаңа жұмыс орнына орналасқан кезде біржолғы көтерме жәрдемақы төлеу.
- Коммуналдық және басқа да шығыстарды өтеу мүмкіндігі.
- Өңірлік бағдарламалар аясындағы қосымша әлеуметтік жеңілдіктер.
Бұл шаралардың барлығы әр дәрігерге бірдей және автоматты түрде берілмейді. Нақты талаптар маманның жұмыс орнына, өңірдегі кадр қажеттілігіне және қолдау бағдарламасының шарттарына байланысты.
Ауылға барған дәрігерлерге неге ерекше көңіл бөлінеді?
Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесіндегі маңызды мәселелердің бірі – медицина кадрларының өңірлер бойынша біркелкі бөлінбеуі.
Ірі қалаларда мамандардың таңдауы кең болғанымен, кейбір ауылдар мен шағын елді мекендерде белгілі бір бейіндегі дәрігерлерге қажеттілік сақталып отыр.
Сондықтан мемлекет медициналық мамандарды өңірлерге тарту үшін тұрғын үй және қаржылай қолдау шараларын пайдаланады.
Мұндай тәсіл жас дәрігердің жаңа жерге көшкен кездегі шығындарын азайтуға және кәсіби қызметін бастауына қолайлы жағдай жасауға бағытталған.
Сонымен бірге кадрларды тарту ғана емес, олардың өңірде тұрақты жұмыс істеуі де маңызды. Бұл үшін баспана, еңбек жағдайы, кәсіби даму мүмкіндігі және әлеуметтік инфрақұрылым қатар ескерілуі қажет.
Қазақстанда 280 мыңнан астам медицина қызметкері бар
Қазіргі уақытта еліміздің денсаулық сақтау жүйесінде 280 мыңнан астам медицина қызметкері еңбек етеді.
Олардың құрылымы:
- Шамамен 84 мың адам – дәрігерлер.
- 196 мыңнан астам адам – орта буын медицина қызметкерлері.
Орта буын мамандарының қатарында мейіргерлер, фельдшерлер, акушерлер және медициналық көмекті ұйымдастыруға қатысатын басқа да қызметкерлер бар.
Денсаулық сақтау жүйесінің тұрақты жұмыс істеуі үшін дәрігерлермен қатар орта буын мамандарымен қамтамасыз ету де маңызды.
Әсіресе алғашқы медициналық көмек көрсететін ұйымдарда әртүрлі мамандардың бірлесіп жұмыс істеуі пациенттерге қажетті қызметтерді уақытылы ұсынуға мүмкіндік береді.
Медициналық білім беру жүйесінде не өзгеріп жатыр?
Дәрігерлерді әлеуметтік қолдаумен қатар, Қазақстанда медициналық кадрларды даярлау жүйесі де жетілдірілуде.
Қабылданған заңнамалық өзгерістер болашақ дәрігерлердің практикалық даярлығын күшейтуге және кәсіби мамандану жүйесін дамытуға бағытталған.
Бұл медициналық білім алушылардың теориялық білімін нақты клиникалық тәжірибемен ұштастыруға мүмкіндік беруді көздейді.
Дәрігер даярлау кезінде тәжірибелік дағдылардың маңызы ерекше. Өйткені медициналық жоғары оқу орнын аяқтаған маман пациенттермен жұмыс істеуге, клиникалық шешім қабылдауға және кәсіби жауапкершілікті сезінуге дайын болуы қажет.
Медициналық білім беру жүйесін жетілдіру өңірлердегі кадр тапшылығын азайту міндетімен де байланысты.
2026 жылы дәрігерлерді зорлық-зомбылықтан қорғау күшейтілді
Медицина қызметкерлерінің кәсіби мәртебесін арттырудағы тағы бір бағыт – олардың құқықтық қорғалуын күшейту.
2026 жылы қызметтік міндеттерін атқарып жүрген медицина қызметкерлеріне қатысты қорқыту мен зорлық-зомбылық әрекеттері үшін қылмыстық жауапкершілік күшейтілді.
Бұл өзгерістер дәрігерлер мен басқа да медицина қызметкерлерінің қауіпсіз еңбек етуіне жағдай жасауға бағытталған.
Медицина қызметкерлерінің жұмысы көбіне жоғары жауапкершілікпен және күрделі жағдайларда шешім қабылдаумен байланысты. Сондықтан олардың кәсіби қызметін қауіпсіз ортада атқаруы медициналық көмектің тұрақтылығы үшін маңызды.
Құқықтық қорғауды күшейту әлеуметтік қолдау шараларын толықтырады. Бірі мамандардың тұрмыстық жағдайын жақсартуға бағытталса, екіншісі олардың еңбек кезіндегі қауіпсіздігін қамтамасыз етуді көздейді.
Әлеуметтік қолдаудың пациенттер үшін қандай маңызы бар?
Дәрігерлерді қолдау бағдарламаларының түпкі мақсаты – халық үшін медициналық көмектің қолжетімділігін арттыру.
Егер кадр тапшылығы бар елді мекенге қажетті маман келіп, сол жерде тұрақты жұмыс істесе, тұрғындардың медициналық қызмет алу мүмкіндігі кеңейеді.
Алайда қолдау алған дәрігерлер санының өсуі медициналық көмек сапасының автоматты түрде жақсарғанын білдірмейді.
Нақты нәтижені бағалау үшін өңірлердегі дәрігер тапшылығының өзгерісін, мамандардың жұмыс орнында тұрақтауын және тұрғындардың медициналық қызметтерге қолжетімділігін де ескеру қажет.
Алдағы міндет – дәрігерлерді өңірлерде тұрақтандыру
2023 жылғы 263 маманнан 2025 жылғы 1760 дәрігерге дейінгі өсім Қазақстанда медицина қызметкерлерін әлеуметтік қолдау ауқымы айтарлықтай кеңейгенін көрсетеді.
Ендігі маңызды міндет – осы шаралардың ұзақ мерзімді нәтижесін қамтамасыз ету.
Бұл үшін дәрігерлерді тұрғын үймен және қаржылай қолдаумен қатар, олардың кәсіби дамуына, қауіпсіз еңбек етуіне және медициналық ұйымдардың қажетті жабдықтармен қамтамасыз етілуіне көңіл бөлу қажет.
Денсаулық сақтау министрлігі медицина қызметкерлерінің кәсіби мәртебесін арттыру, кадрлық әлеуетті нығайту және еліміздің барлық өңірінде дәрігерлерге қолайлы еңбек жағдайын қалыптастыру бағытындағы жұмысты жалғастырып жатыр.
Бұған дейін біз Қазақстанда дәрігерлерді даярлау жүйесіндегі өзгерістер мен жас мамандарды өңірлерде тұрақтандыру шаралары туралы жазған едік. Онда медициналық білім берудегі практикалық даярлықты күшейту және жас дәрігерлерге әлеуметтік қолдау көрсету мәселелері қарастырылған.
