Болашақ дәрігерлер клиникада көбірек уақыт өткізеді. Қазақстанда медициналық білім берудің практикаға бағдарланған жаңа моделі енгізіліп, интернатура көлемі 30-дан 70 академиялық кредитке дейін ұлғайтылады деп хабарлайды DKNews.kz.
Негізгі мақсат — клиникалық даярлықты күшейтіп, медициналық ЖОО түлектерін өз бетінше жұмыс істеуге барынша дайындау.
Бұл туралы ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің алқа отырысында бірінші вице-министр Тимур Сұлтанғазиев мәлімдеді.
Интернатура 30-дан 70 кредитке дейін ұлғаяды
Жаңа модель Мемлекет басшысы 2026 жылғы 12 маусымда қол қойған Заңда көзделген.
Негізгі өзгерістердің бірі — интернатура көлемінің айтарлықтай артуы. Бұған дейін 30 академиялық кредит болса, енді ол 70 кредитке дейін жеткізіледі.
Осылайша, интернатура клиникалық даярлықтың толыққанды кезеңіне айналмақ.
Сонымен бірге дәрігерлердің клиникалық даярлау траекториясынан міндетті магистрлік компонент алынып тасталады. Босаған оқу уақыты:
- бейіндік даярлыққа;
- клиникалық практикаға;
- практикалық дағдыларды дамытуға бағытталады.
Интерн-дәрігердің мәртебесі алғаш рет бекітілді
Тағы бір маңызды өзгеріс — Қазақстанда алғаш рет интерн-дәрігердің мәртебесі заңнамалық деңгейде бекітілді.
Клиникалық базада интернге:
- тәлімгер;
- жұмыс орны;
- медициналық ақпараттық жүйелерге қолжетімділік;
- тәжірибелі дәрігердің бақылауымен медициналық көмек көрсетуге қатысу мүмкіндігі берілуі тиіс.
Бұл интернатураны теориялық білімнің жалғасы ғана емес, нақты клиникалық ортада мамандықты меңгеру кезеңіне айналдыруға бағытталған.
Жалпы практика дәрігерлерін даярлау да өзгереді
Жалпы практика дәрігерлерін оқыту тәсілдері де қайта қаралды.
Енді медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсету ұйымдарында өтетін даярлық көлемі артады.
Басымдық:
- амбулаториялық жағдайда жұмыс істеуге;
- педиатриялық даярлыққа;
- пациенттермен практикалық жұмысқа;
- клиникалық дағдыларды меңгеруге беріледі.
Бұл болашақ дәрігерлерді халық ең алдымен жүгінетін алғашқы медициналық көмек деңгейіндегі нақты жұмыс жағдайына жақындатуы тиіс.
Резидентураға қабылдау цифрландырылды
2026 жылы Қазақстанда резидентураға қабылдау алғаш рет бірыңғай цифрлық платформа арқылы жүргізіліп жатыр.
Гранттар GPA көрсеткіші мен қорытынды мемлекеттік аттестаттау нәтижелері негізінде автоматты түрде бөлінеді.
Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, бұл гранттарды бөлу кезінде адами факторды болдырмауға мүмкіндік береді.
Талапкер бірден:
- төрт мамандыққа дейін;
- төрт білім беру ұйымына дейін;
- болашақта жұмыс істегісі келетін төрт өңірге дейін таңдай алады.
Осылайша, қабылдау жүйесі мамандықты, оқу орнын және болашақ жұмыс өңірін бір уақытта ескеруге мүмкіндік береді.
Өңірлер резидентураға 937 грант бөлді
Жыл сайын республикалық бюджеттен резидентураға шамамен 2 500 грант бөлінеді.
Бұдан бөлек, өңірлер өз қаражаты есебінен қосымша гранттар қарастырады.
2026 жылы өңірлік гранттар саны 937-ге жетті. 2025 жылы олардың саны 721 болған.
Демек, бір жыл ішінде өңірлік гранттар саны 216-ға артқан.
Сонымен бірге білім беру-клиникалық консорциумдарды дамыту жоспарланып отыр. Бұл резиденттердің даярлығының бір бөлігін кейін өздері жұмыс істейтін өңірлерде тікелей өткізуге мүмкіндік береді.
16 мыңнан астам маман оқуын аяқтады
2026 жылы Қазақстанда денсаулық сақтау бағдарламалары бойынша 16 192 маман оқуын аяқтады.
Олардың 7 610-ы міндетті еңбек өтеуге жатады.
Алдын ала бөлініс нәтижесі бойынша 5 951 түлек жұмыс орындарына бөлінген. Бұл міндетті еңбек өтеуге жататын түлектердің 78,1%-ын құрайды.
Мамандарды өңірлерге жіберумен қатар, олардың сол жерде тұрақтап жұмыс істеуіне жағдай жасау мәселесі де көтерілді.
«Жас дәрігерді өңірге жіберу ғана маңызды емес, оның сол жерде орнығуына жағдай жасау қажет. Бұл – тұрғын үй, әлеуметтік қолдау, жұмыс орны, тәлімгерлік және кәсіби даму мүмкіндіктері», – деп атап өтті ҚР Денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Тимур Сұлтанғазиев.
Неліктен бұл маңызды
Реформаның негізгі мәні — медициналық білімді нақты клиникалық практикаға жақындату.
Интернатура көлемінің 30-дан 70 кредитке дейін артуы жас дәрігердің тәжірибелі мамандармен бірге пациенттермен жұмыс істеу уақытын көбейтуге бағытталған.
Ал резиденттерді болашақ жұмыс істейтін өңірлерінде даярлау кадр тапшылығы бар аймақтарға мамандарды тартудың жаңа тетігіне айналуы мүмкін.
Бұл ретте нәтиже дәрігерді өңірге жіберумен ғана өлшенбейді. Тұрғын үй, әлеуметтік қолдау, тәлімгерлік және кәсіби өсу мүмкіндігі жас маманның сол жерде тұрақтап қалуына тікелей әсер етеді.
Реформаның келесі кезеңі қандай
Келесі кезеңде жаңа талаптар медициналық жоғары оқу орындарында, клиникалық базаларда және өңірлерде іс жүзінде енгізіледі.
Осылайша, медициналық білім беру жүйесінде теориялық даярлықтан клиникалық практикаға басымдық беру күшеймек.
Түпкі мақсат — оқуын аяқтаған маманның нақты медициналық ұйымда өз бетінше жұмыс істеуге дайындығын арттыру.
