Президент «Қазақстан темір жолының» жұмысын қатаң сынға алды. 13 қарашада Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен Қауіпсіздік Кеңесінің көлік-транзит саласын дамытуға арналған шұғыл отырысы өтті. Ақорданың ресми хабарламасына сәйкес, Мемлекет басшысы теміржол компаниясының тиімділігін арттыруды, халықаралық жүк тасымалын жеделдетуді және көлік инфрақұрылымын жаңа жағдайға бейімдеуді тапсырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Отырыста Қазақстанның халықаралық көлік дәліздеріндегі орны, транзиттік мүмкіндіктері және логистика саласындағы жүйелі мәселелер талқыланды. Президент көлік инфрақұрылымының сапасы мен тасымал жылдамдығы елдің халықаралық бәсекеге қабілеттілігіне тікелей әсер ететінін атап өтті.
Қазақстан халықаралық транзитте белсенді болуы керек
Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында әлемдік көлік-логистика жүйесінің өзгеріп жатқанына ерекше назар аударылды.
Президенттің айтуынша, халықаралық тасымал бағыттары қайта қалыптасып жатқан жағдайда Қазақстан өз мүмкіндіктерін тиімді пайдаланып, жаһандық көлік жүйесінде белсенді ұстаным танытуы қажет.

Еліміздің Еуропа мен Азия арасындағы географиялық орналасуы транзиттік тасымалды дамытуға мүмкіндік береді. Алайда бұл артықшылықты нақты экономикалық нәтижеге айналдыру үшін инфрақұрылымның өткізу қабілеті мен қызмет көрсету сапасын арттыру маңызды.
Мемлекет басшысы көлік саласындағы бәсекеге қабілеттілік бірнеше негізгі көрсеткішке байланысты екенін атап өтті:
- Жүктерді тасымалдау жылдамдығы.
- Логистикалық қызметтердің сенімділігі.
- Тасымал шарттарының алдын ала айқын болуы.
- Жеткізу мерзімдерінің болжамдылығы.
- Тарифтердің тиімділігі.
Бұл талаптар халықаралық жүк жөнелтушілер үшін маңызды. Өйткені тасымал бағытын таңдағанда компаниялар географиялық қашықтықпен қатар, жүкті жеткізуге кететін уақытты, шығынды және ықтимал кідірістерді де есептейді.

Тоқаев «Қазақстан темір жолының» қызметін қатаң сынады
Отырыстың негізгі мәселелерінің бірі «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының жұмысы болды.
Қасым-Жомарт Тоқаев ҚТЖ қызметін қатаң сынға алып, компанияның тиімділігін арттыру жөнінде нақты міндеттер қойды.
Президенттің тапсырмалары үш негізгі бағытты қамтиды:
- Кірісті арттыру – компания қызметінің экономикалық нәтижелілігін жақсарту.
- Жұмысты оңтайландыру – қолданыстағы процестердің тиімділігін көтеру.
- Цифрландыру – заманауи технологияларды пайдалану арқылы басқару мен операциялық жұмысты жетілдіру.
ҚТЖ Қазақстанның теміржол тасымалы мен халықаралық транзит жүйесінде маңызды орын алады. Сондықтан компания қызметіндегі тиімділік мәселесі жүк жөнелтушілерге, логистикалық операторларға және елдің экспорттық мүмкіндіктеріне де қатысты.
Ақорданың хабарламасында компанияға қатысты нақты қаржылық көрсеткіштер немесе жоспарланған өзгерістердің мерзімдері келтірілмеген.
Транзиттік жүктерді өткізу мүмкіндігі арттырылмақ
Президент көлік саласын дамытуда инфрақұрылымның өткізу қабілетін кеңейту қажеттігін атап өтті.
Ең алдымен, Қазақстан аумағы арқылы өтетін транзиттік жүктердің көлемін арттыруға мүмкіндік беретін жағдай жасау міндеті қойылды.
Бұл бағытта теміржол инфрақұрылымымен қатар, логистика орталықтарының жұмысы мен шекарадан өту рәсімдері де маңызды.
Мемлекет басшысы көлік саласындағы инфрақұрылымды өзгеріп жатқан халықаралық жағдайға дер кезінде бейімдеу стратегиялық дамудың шешуші факторларының бірі екенін жеткізді.

Шекара мен кедендегі рәсімдер жетілдіріледі
Қауіпсіздік Кеңесінде халықаралық жүк тасымалына әсер ететін әкімшілік және инфрақұрылымдық кедергілер де қаралды.
Президент логистика орталықтарын кеңейту, шекаралық және кедендік рәсімдерді жетілдіру қажеттігін атап өтті.
Сондай-ақ саладағы барлық процесті кешенді цифрландыру және жүктердің іркіліссіз қозғалысын қамтамасыз ету үшін инфрақұрылымдағы шектеулерді жою міндеті қойылды.
Бұл шаралар халықаралық тасымал тізбегіндегі кідірістерді азайтуға және жүк қозғалысын ұйымдастыруды жақсартуға бағытталған.
Алайда нақты қандай өткізу бекеттері немесе логистикалық нысандар бірінші кезекте жаңғыртылатыны туралы ақпарат жарияланған жоқ.
Әуе және теңіз тасымалына да назар аударылды
Көлік-транзит саласын дамыту тек теміржол инфрақұрылымымен шектелмейді.
Қасым-Жомарт Тоқаев отандық әуе тасымалдаушылар үшін қолайлы жағдай жасау және теңіз көлігін дамыту қажеттігін атап өтті.
Осылайша, Қазақстанның халықаралық көлік жүйесіндегі мүмкіндіктерін кеңейту бірнеше тасымал түрін қатар дамытуды көздейді.
Әуе, теміржол және теңіз көлігінің өзара байланысы халықаралық логистикалық бағыттардың икемділігіне әсер етеді. Әртүрлі тасымал түрлерін үйлестіру жүк жөнелтушілерге балама бағыттарды пайдалануға мүмкіндік береді.
Инвесторлар мен логистикалық компанияларға жағдай жасалуы тиіс
Отырыста көлік-логистика саласындағы инвестициялық ахуал мәселесі де көтерілді.
Президент «Заң мен Тәртіп» қағидатын сақтай отырып, инвесторлар мен көлік-логистика компаниялары үшін барынша қолайлы жағдай жасау қажеттігін айтты.
Бұл ретте көлік инфрақұрылымының сапасы ғана емес, нарықтағы жұмыс шарттарының түсінікті әрі болжамды болуы да маңызды.
Әсіресе халықаралық тасымалдаушылар үшін тарифтердің тиімділігі, қызмет көрсету мерзімдерінің сақталуы және логистикалық процестердің тұрақтылығы шешуші факторлардың қатарына жатады.

«Самұрық-Қазына» мен ҚТЖ басшыларының ұсталуы да сөз болды
Қауіпсіздік Кеңесінің шұғыл отырысында Президент «Самұрық-Қазына» қоры мен «Қазақстан темір жолы» компаниясы басшыларының ұсталуына қатысты да пікір білдірді.
Бұл мәселе ұлттық компанияларды басқаруда заңдылықты сақтау және басшылардың жауапкершілігі жөніндегі талқылаумен байланысты.
Аталған тұлғаларға қатысты қылмыстық тергеу жүргізіліп жатыр. Олардың кінәсі соттың заңды күшіне енген үкімімен дәлелденгенге дейін кінәсіздік презумпциясы сақталуға тиіс.
Ақорданың Қауіпсіздік Кеңесі отырысы туралы хабарламасында Президенттің осы мәселеге қатысты сөзінің толық мазмұны бөлек жарияланғаны көрсетілген.
Үкімет мүшелері қандай мәселелер бойынша есеп берді?
Отырыста Премьер-министрдің орынбасары – Көлік министрі Әсел Жанасова, Қаржы министрі Мәди Такиев және Үкіметтің өзге де мүшелері баяндама жасады.
Олар көлік саласының қазіргі жағдайы, жүзеге асырылып жатқан жобалар және алдағы даму бағыттары туралы ақпарат ұсынды.
Талқылаудың негізгі өзегі халықаралық көлік дәліздерін дамыту мен Қазақстанның транзиттік әлеуетін нығайту болды.
Қауіпсіздік Кеңесінің қорытындысы қандай?
Отырыс нәтижесінде жауапты мемлекеттік органдар мен ұйымдарға көлік-транзит саласын одан әрі дамыту жөнінде тапсырмалар берілді.
Олардың негізгі мақсаты – Қазақстан аумағы арқылы өтетін халықаралық көлік бағыттарының бәсекеге қабілеттілігін арттыру.
Тапсырмалардың орындалуын бақылау Қауіпсіздік Кеңесінің аппаратына жүктелді.
Осылайша, Президент көлік саласын дамыту мәселесін инфрақұрылым, цифрландыру, корпоративтік басқару және инвестициялық жағдай тұрғысынан кешенді қарауды тапсырды.
Бұған дейін біз «Самұрық-Қазына» мен ҚТЖ басшылары ұсталғаннан кейін Қауіпсіздік Кеңесінің шұғыл отырысы шақырылғаны туралы жазған едік. Енді Ақорда осы отырыстың қорытындысын және Мемлекет басшысының көлік-транзит саласына қатысты тапсырмаларын жариялады.