Қазақстанда риелторларға жаңа талаптар енгізу ұсынылды

441
Фотосурет: Gov

Қазақстанда риелторлардың жұмысын реттеу күшейтілмек. Енді қызметке тапсырыс бермеген азаматтардан комиссия талап етуге жол бермеу және риелторлардың кәсіби біліктілігін растау тетігін енгізу ұсынылып отыр. Сауда және интеграция министрлігінің ресми ақпаратына сәйкес, ведомство Құрылтай депутаттарымен және кәсіби қауымдастық өкілдерімен бірлесіп, жылжымайтын мүлік нарығындағы делдалдық қызметті реттеу мәселелерін пысықтап жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.

Негізгі мақсат – риелторлық қызметтердің сапасын арттыру, азаматтарды негізсіз төлемдерден қорғау және нарықта бірыңғай әрі түсінікті жұмыс тәртібін қалыптастыру. Ұсыныстар тұрғын үйді сатып алатын, сататын немесе жалға алатын азаматтарға қатысты.

Риелторға кім комиссия төлеуі керек?

Ұсынылып отырған маңызды өзгерістердің бірі – риелторлық қызметке тапсырыс бермеген адамнан комиссия талап етуге жол бермеу.

Мысалы, пәтер иесі жылжымайтын мүлікті сату үшін риелтор жалдаса, сатып алушыға өзі тапсырыс бермеген делдалдық қызмет үшін ақы төлеу міндетін жүктемеу ұсынылады.

Дәл осындай мәселе тұрғын үйді жалға алу кезінде де туындауы мүмкін. Сондықтан министрлік клиенттің риелтор кімнің мүддесін қорғайтынын және қандай қызмет үшін ақы алатынын алдын ала білуі қажет деп есептейді.

Бұл бастама риелторлық комиссияның барлық түріне тыйым салуды білдірмейді. Әңгіме қызметке тапсырыс бермеген азаматтан негізсіз ақы талап етудің алдын алу туралы болып отыр.

Риелтормен жасалатын келісімшартта не көрсетіледі?

Министрлік риелторлық қызмет көрсетудің бірыңғай қағидаларын енгізуді жоспарлап отыр.

Олар делдалдардың жұмыс тәртібін, клиенттермен келісімшарт жасау рәсімін және қызмет сапасына қойылатын талаптарды айқындауға тиіс.

Әсіресе келісімшарттың мазмұнына назар аударылады. Құжатта мынадай мәліметтер нақты көрсетілуі ұсынылады:

  • Риелтор көрсететін қызметтердің нақты тізімі.
  • Қызметтің жалпы құны.
  • Комиссия мөлшері және оны төлеу тәртібі.
  • Клиент пен риелтордың құқықтары мен міндеттері.
  • Қызмет көрсетуге қатысты негізгі талаптар.

Мұндай тәртіп азаматтарға қандай қызмет үшін ақша төлейтінін алдын ала түсінуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар келісімшарт талаптарына байланысты даулардың алдын алуға бағытталған.

Риелторлардың кәсіби біліктілігі тексерілуі мүмкін

Қазақстанда риелторлардың кәсіби даярлығына қойылатын талаптарды күшейту жоспарланған.

Сауда және интеграция министрлігі қолданыстағы ұлттық стандарт негізінде қызмет көрсету сапасына, кәсіби әдепке, мәмілелерді сүйемелдеуге және клиенттермен жұмыс істеуге қатысты міндетті талаптар енгізу мүмкіндігін қарастырып жатыр.

Сонымен қатар риелторлардың кәсіби стандарты әзірленуде.

Бұл құжат мамандардың қызметіне қажетті білімін, практикалық дағдыларын және біліктілік деңгейін айқындауға арналған.

Бұдан бөлек, аккредиттелген ұйымдардың қатысуымен риелторлардың кәсіби біліктілігін растау тетігі пысықталып жатыр.

Егер тиісті өзгерістер қабылданса, азаматтар қызмет көрсететін маманның кәсіби даярлығы туралы көбірек ақпарат ала алады.

Риелторлық қызмет реттелетін кәсіптер тізіміне енуі мүмкін

Сауда және интеграция министрлігі Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігімен бірлесіп, риелторларды реттелетін кәсіптер тізіміне енгізу мәселесін қарастырмақ.

Бұл қадам мамандардың кәсіби даярлығына нақты талаптар белгілеуге және олардың біліктілігін растау тәртібін қалыптастыруға негіз болуы мүмкін.

Алайда риелторлар үшін жаңа міндетті сертификаттау тәртібі енгізілді деп айтуға әлі ерте. Қазіргі уақытта тиісті тетіктер әзірленіп, талқыланып жатыр.

Риелторлардың жұмысын кім бақылайды?

Министрлік риелторлық қызметте өзін-өзі реттеу жүйесін дамытуды да ұсынып отыр.

Бұл модель бойынша кәсіби бірлестіктер өз мүшелерінің қызметін бақылауға және ортақ талаптардың сақталуын қамтамасыз етуге қатыса алады.

Кәсіби ұйымдарға мынадай міндеттерді атқаруға мүмкіндік беру қарастырылуда:

  • Риелторлар үшін ортақ кәсіби талаптар белгілеу.
  • Мүшелерінің қызметін бақылауға қатысу.
  • Азаматтардан түскен шағымдарды қарау.
  • Кәсіби талаптарды бұзған мамандарға қатысты шаралар қабылдауға қатысу.

Мұндай тәсіл риелторлардың жауапкершілігін арттыруға және клиенттердің шағымдарын қараудың қосымша тетіктерін қалыптастыруға бағытталған.

Дегенмен кәсіби бірлестіктердің нақты өкілеттіктері мен бақылау тәртібі әзірге түпкілікті айқындалған жоқ.

Азаматтарды қажетсіз қызметтерден қорғау күшейтілмек

Жаңа ұсыныстардың тағы бір бағыты – тұтынушылардың құқықтарын қорғау.

Министрлік Құрылтай депутаттарымен бірлесіп, риелторлық қызмет көрсету кезінде азаматтарға тиімсіз талаптарды шектеуге арналған қосымша заңнамалық шараларды талқылап жатыр.

Атап айтқанда, мынадай әрекеттердің алдын алу көзделген:

  • Азаматтарға қажетсіз қызметтерді мәжбүрлеп ұсыну.
  • Келісімшартқа тұтынушы үшін тиімсіз талаптар енгізу.
  • Негізсіз комиссия талап ету.

Бұл шаралар әсіресе дайын келісімшартқа қол қоюға мәжбүр болатын және делдалдық қызметтің нақты шарттарын өзгерту мүмкіндігі шектеулі азаматтар үшін маңызды.

Жаңа талаптар қашан күшіне енеді?

Қазіргі уақытта ұсыныстар әзірлеу және талқылау кезеңінде.

Риелторлық қызмет көрсетудің бірыңғай қағидалары, кәсіби стандарт, біліктілікті растау және өзін-өзі реттеу тетіктері бойынша түпкілікті шешімдер әлі жарияланған жоқ.

Сондықтан ұсынылып отырған талаптарды қазірдің өзінде міндетті ережелер ретінде қабылдауға болмайды.

Жаңа тәртіптің нақты мазмұны мен күшіне ену мерзімі тиісті нормативтік және заңнамалық шешімдер қабылданғаннан кейін белгілі болады.

Пәтер сатып алатын немесе жалдайтын азаматтар нені білуі керек?

Риелторлық қызметті реттеу бастамалары жылжымайтын мүлік нарығындағы мәмілелерді ашық әрі түсінікті етуге бағытталған.

Әзірге азаматтарға делдалмен келісім жасамас бұрын оның қандай қызмет көрсететінін, комиссияны кім төлейтінін және ақы қандай жағдайда алынатынын нақтылап алған жөн.

Келісімшарттағы төлем шарттарын, тараптардың міндеттерін және көрсетілген қызметті растайтын құжаттарды мұқият тексеру маңызды.

Реформа жүзеге асқан жағдайда риелторлардың кәсіби жауапкершілігін арттыруға және тұтынушылардың құқықтарын қорғауға арналған қосымша тетіктер пайда болуы мүмкін.

Бұған дейін біз коммерциялық жылжымайтын мүлікті жалға беру және делдалдармен жұмыс істеу ерекшеліктері туралы жазған едік. Жаңа ұсыныстар да жылжымайтын мүлік нарығындағы тараптардың құқықтары мен міндеттерін нақтылауға бағытталған.

«DKnews.kz» халықаралық ақпараттық агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. Есепке қою туралы куәлік № 10484-АА 2010 жылдың 20 қаңтарында берілді.

Тақырып
Жаңарту
МИА «DKnews.kz» © 2006 -