Санжар Боқаевтың қорғау тарапы судьяға жетінші рет қарсылық білдіруге әрекет жасады. Алматы қаласының Алмалы аудандық сотында өткен отырыста мемлекеттік айыптаушы қорғаушылардың уәждерін негізсіз деп бағалап, өтінішхатты қанағаттандырмауды сұрады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұған дейін Қазақстан прокуратурасының ресми ақпараттық ресурстарында қылмыстық сот ісін жүргізу мәселелері жарияланып келеді.
Қорғаушылар судьяның іс жүргізу тәртібіне, сотталушының іс материалдарымен танысу мүмкіндігіне және адвокат Алма Мусинаға қатысты қабылданған жеке қаулыға наразылық білдірді. Прокурор бұл мәселелер судьяға қарсылық білдіруге жеткілікті негіз бола алмайтынын мәлімдеді.
Қорғаушылар қандай уәж келтірді?
Сот отырысында Санжар Боқаевтың адвокаттары төрағалық етуші судьяға қарсылық білдіру туралы кезекті өтінішхат ұсынды.
Қорғау тарапы бірнеше мәселеге назар аударды:
- Тергеу изоляторының сот ғимаратынан шалғай орналасуы.
- Адвокат Алма Мусинаға қатысты шығарылған жеке қаулымен келіспеуі.
- Санжар Боқаевтың қылмыстық іс материалдарымен танысуына қатысты шағымдары.
- Қазақ тілін білмеу салдарынан қорғауды жүзеге асыруда қиындықтардың туындауы.
- Судьяның куәгерлерге сұрақ қою тәртібіне қатысты наразылық.
- Сот отырыстарында тараптардың сөздері анық естілмейтіні туралы шағым.
Қорғаушылар Боқаевтың судьяға қарсылық білдіру жөніндегі ұстанымын қолдады.
Прокурор іс материалдарымен танысу туралы не айтты?
Мемлекеттік айыптаушы Боқаевтың сот оған іс материалдарын зерделеуге мүмкіндік бермей отыр деген мәлімдемесін жоққа шығарды.
Прокурордың айтуынша, Қылмыстық-процестік кодекстің 296-бабына сәйкес іс материалдарымен танысу туралы қол қойылған хаттамалар қылмыстық істің 73 және 74-томдарында сақталған.
Сонымен қатар өткен аптада сот отырысы өткізілмеген күні айыпталушы арнайы сот ғимаратына жеткізіліп, құжаттарды зерттеуі үшін жеке уақыт бөлінген.
Мемлекеттік айыптаушы осы мән-жайларды алға тартып, сотталушының материалдармен танысу мүмкіндігі шектелді деген пікірмен келіспейтінін білдірді.
Прокуратура өкілі қорғау тарапының бірнеше айдан бері сот процесіне тиісті деңгейде дайындала алмай жүргенін де мәлімдеді. Бұл – мемлекеттік айыптаушының бағасы, ал қорғаушылардың өз ұстанымы бөлек.
Алма Мусинаға қатысты жеке қаулы неге шығарылды?
Сотта адвокат Алма Мусинаға қатысты қабылданған жеке қаулы да талқыланды.
Прокурордың айтуынша, бұған адвокаттың 15 қарашада әлеуметтік желіде жариялаған жазбасы себеп болған.
Жарияланымда Мусина жымқыру дерегін растайтын дәлелдердің жоқтығы және қаржылық сараптаманың бекітілген әдістемелерге сәйкес келмейтіні туралы пікір білдірген.
Мемлекеттік айыптаушы адвокаттың бұл тұжырымдарына қарсылық білдірді.
Оның айтуынша, Боқаевтың төрт кәсіби қорғаушысының ешқайсысы сараптама материалдарымен танысқаннан кейін оны жол берілмейтін дәлелдеме деп тану туралы ресми өтінішхат бермеген.
Прокурор дәлелдемелерге қатысты келіспеушіліктер сотта заңда көзделген процестік тетіктер арқылы қаралуы тиіс екенін атап өтті.
Ол қорғаушылардың БАҚ пен әлеуметтік желілердегі жарияланымдарына да сын айтты. Мемлекеттік айыптаушының пікірінше, мұндай әрекеттер соттағы процестік рәсімдерді алмастыра алмайды.
Алайда сараптаманың жарамдылығы мен дәлелдемелердің жеткіліктілігі туралы түпкілікті құқықтық бағаны сот береді.
Судьяның куәгерлерге сұрақ қоюы да дау тудырды
Қорғау тарапы судьяның куәгерлерге қойған нақтылаушы сұрақтарына қатысты да наразылық білдірді.
Прокурор бұл уәжді қабылдамады. Оның түсіндіруінше, судьяның куәгерлерге сұрақ қоюы Қылмыстық-процестік кодексте көзделген өкілеттіктерінің бірі.
Мемлекеттік айыптаушы мұндай сұрақтарды судьяның айыптау тарапының ұстанымын қолдауы деп бағалауға болмайтынын мәлімдеді.
Сондай-ақ ол судьяға қатысты айтылған күмәнді растайтын нақты құжаттар мен дәлелдемелер ұсынылмағанын алға тартты.
Соттағы дыбыс пен отырыстардың жиілігі туралы не белгілі?
Қорғаушылар сот отырысында сөздердің анық естілмеуі тараптардың жарыспалылығы қағидатына әсер ететінін мәлімдеген.
Прокурор бұл пікірге қарсы шығып, БАҚ-та жарияланған сот процесінің бейнежазбаларына сілтеме жасады.
Оның айтуынша, жазбаларда сотталушы мен қорғаушылардың сөздері анық естіледі.
Сот отырыстарының аптасына төрт рет өткізілуі де талқыланды.
Мемлекеттік айыптаушы мұны қылмыстық іс материалдарының көлемімен және қаралатын эпизодтардың көптігімен түсіндірді.
Прокурорлар да дәл осындай жұмыс кестесімен сот процесіне қатысып отырғанын атап өтті.
Ал №72 мекеменің, яғни тергеу изоляторының орналасқан жері төрағалық етуші судьяның құзыретіне кірмейтінін айтты.
Судьяға қарсылық білдірудің заңдық негізі қандай?
Мемлекеттік айыптаушы өз сөзінде Қылмыстық-процестік кодекстің 87-бабына назар аударды.
Прокурордың түсіндіруінше, сотталушының немесе оның қорғаушыларының процестік шешімдермен келіспеуі өздігінен судьяға қарсылық білдіруге жеткілікті негіз болып саналмайды.
Ол сот талқылауы басталғалы бері судьяға қарсылық білдіру мәселесі жетінші рет көтерілгенін атап өтті.
Мемлекеттік айыптаушы қорғау тарапының дәлелдерін негізсіз деп бағалап, соттан өтінішхатты қанағаттандырудан бас тартуды сұрады.
Ұсынылған ақпаратта судьяның осы кезекті өтінішхат бойынша қабылдаған түпкілікті шешімі көрсетілмеген.
Боқаевтың ісі бойынша сот процесі жалғасуда
Алмалы аудандық сотындағы талқылауда тараптар қылмыстық істің мән-жайларымен қатар, дәлелдемелерді зерттеу тәртібі мен процестік құқықтардың сақталуына қатысты мәселелерді де көтеріп отыр.
Қорғау тарапы судьяға қарсылық білдіруге негіз бар деп есептесе, мемлекеттік айыптаушы келтірілген уәждермен келіспейді.
Бұл келіспеушіліктердің құқықтық бағасы соттың құзыретіне жатады. Санжар Боқаевқа қатысты кінәлілік мәселесі де заңды күшіне енген сот үкімімен ғана анықталады.