Қазақстанда жаңа форматтағы 9 цифрлық кеңсе жұмыс істеп тұр. Мұнда азаматтар мемлекеттік қызметтерді оператордың көмегінсіз, жасанды интеллект пен электрондық сервистер арқылы өз бетінше ала алады. ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің мәліметінше, жаңа кеңселер Астана, Шымкент, Түркістан, Жезқазған, Сәтбаев, Орал, Петропавл, Қарағанды және Тараз қалаларында ашылған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа форматтың басты ерекшелігі – бұрынғыдай қызмет көрсету терезесін іздеп, оператордың қабылдауын күтудің қажеті жоқ. Азаматтар арнайы терминалдар мен цифрлық жұмыс орындары арқылы қажетті қызметті өздері таңдап, рәсімдей алады.
Бұл өзгеріс мемлекеттік қызметтердің басым бөлігі онлайн форматқа көшкен кезеңде жүзеге асырылып жатыр. Қазір Қазақстанда мемлекеттік қызметтердің 90%-дан астамы электрондық түрде қолжетімді.
Неліктен ХҚКО-лардың жұмыс форматы өзгеріп жатыр?
Соңғы жылдары қазақстандықтар мемлекеттік қызметтерді қашықтан алуға көбірек үйренді. Соның нәтижесінде ХҚКО операторларына жүгінетін азаматтардың саны 30%-ға қысқарған.
Бұрын орталыққа міндетті түрде баруды қажет еткен бірқатар қызмет те электрондық форматқа көшірілді.
Атап айтқанда:
- Көлік құралдарын бастапқы тіркеу онлайн форматта қолжетімді болды.
- Жер учаскелеріне актілерді электрондық түрде рәсімдеу мүмкіндігі енгізілді.
- Жылжымайтын мүлікке кадастрлық паспорт беру қызметі цифрландырылды.
- Электрондық цифрлық қолтаңба алу қызметі іс жүзінде толық онлайн форматқа көшті.
- Тұрғылықты жері бойынша тіркелу қызметі де негізінен қашықтан көрсетіледі.
Мұндай өзгерістер ХҚКО-лардың бұрынғы жұмыс тәсілін қайта қарауға негіз болды. Енді орталықтар азаматтардың орнына құжат рәсімдейтін мекемеден цифрлық қызметтерді өз бетінше пайдалануға жағдай жасайтын кеңістікке айналып жатыр.
Цифрлық ХҚКО қалай жұмыс істейді?
Жаңа форматтағы кеңселер ашық әрі ыңғайлы кеңістік ретінде ұйымдастырылған. Олардың негізгі бөлігі азаматтардың мемлекеттік қызметтерді жылдам әрі өз бетінше алуына арналған.
Әр цифрлық кеңсе үш функционалдық аймаққа бөлінеді:
- 70% – жедел қызмет көрсету аймағы. Мұнда eGov GPT цифрлық көмекшісі орнатылған терминалдар арқылы мемлекеттік қызметтерді өз бетінше алуға болады.
- 20% – сараптамалық аймақ. Консультанттар азаматтарға электрондық сервистерді пайдалануға және қажетті рәсімдерден өтуге көмектеседі.
- 10% – оқу аймағы. Арнайы сыныпта тұрғындарға цифрлық қызметтерді пайдалану үйретіліп, цифрлық сауаттылықты арттыру сабақтары өткізіледі.
Осылайша, жаңа кеңселер тек қызмет көрсету орны емес, азаматтарды электрондық мемлекеттік қызметтерді пайдалануға үйрететін орталық ретінде де жұмыс істейді.
eGov GPT азаматтарға қалай көмектеседі?
Жаңа кеңселердің негізгі технологиялық құралы – eGov GPT интеллектуалды көмекшісі.
Жасанды интеллект азаматпен диалог жүргізіп, оның қандай мемлекеттік қызметке мұқтаж екенін анықтауға көмектеседі. Сонымен қатар қажетті әрекеттерді түсіндіріп, электрондық рәсімдеу кезеңдері бойынша бағыт береді.
Мысалы, азамат белгілі бір анықтаманы қалай алуға болатынын немесе қажетті құжатты қай сервистен рәсімдеу керектігін білмесе, цифрлық көмекшіге сұрақ қоя алады.
eGov GPT қажетті қызметті табуға, оның тәртібін түсінуге және онлайн рәсімдеудің келесі қадамдарын орындауға көмектеседі.
Дегенмен жасанды интеллект мемлекеттік органның шешімін алмастырмайды. Құжаттарды рәсімдеу мен қызмет көрсету қолданыстағы талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.
Консультанттардың көмегі сақтала ма?
Иә. Өзіне-өзі қызмет көрсету форматына көшу азаматтарды мамандардың көмегінсіз қалдыруды білдірмейді.
Әр цифрлық кеңседе консультанттар жұмыс істейді. Олар электрондық сервистерді пайдалану кезінде қиындыққа тап болған азаматтарға көмектеседі.
Бұл әсіресе цифрлық технологияларды сирек пайдаланатын немесе мемлекеттік қызметті алғаш рет онлайн рәсімдеп отырған тұрғындар үшін маңызды.
Кеңселерде жайлы күту орындары да қарастырылған.
Бұдан бөлек, болашақта дайын құжаттарды постаматтар арқылы алуға арналған тәулік бойы жұмыс істейтін аймақтарды іске қосу жоспарланып отыр.
Яғни азаматтар кейбір дайын құжаттарын кеңсенің негізгі жұмыс уақытына тәуелді болмай ала алатын мүмкіндікке ие болуы мүмкін. Алайда бұл қызмет әзірге жоспарлау кезеңінде.
Цифрлық кеңселер қай қалаларда ашылды?
Алғашқы цифрлық кеңсе 2026 жылғы маусымда Жезқазған қаласында ашылды. Кейін жаңа формат Түркістан, Астана және Сәтбаев қалаларында енгізілді.
Қазір Қазақстанда осындай тоғыз кеңсе жұмыс істейді:
- Астана.
- Шымкент.
- Түркістан.
- Жезқазған.
- Сәтбаев.
- Орал.
- Петропавл.
- Қарағанды.
- Тараз.
Жаңа форматты еліміздің басқа өңірлеріне де тарату көзделіп отыр. Негізгі мақсат – азаматтардың тұрғылықты жеріне қарамастан заманауи мемлекеттік қызметтерге қол жеткізу мүмкіндігін кеңейту.
Жаслан Мәдиев: дербес деректерді қорғау – басты басымдық
ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев цифрлық кеңселерді мемлекеттік қызметтерді жаңғыртудың бірыңғай жүйесінің бір бөлігі деп атады.
«Цифрлық кеңселер – жеке жоба емес, жасанды интеллект негізінде құрылған мемлекеттік қызметтердің бірыңғай экожүйесінің бір бөлігі. Мемлекет басшысы 2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялай отырып, электрондық үкіметке жасанды интеллектіні енгізу және мемлекеттік сервистердің тиімділігін арттыру міндетін қойды. Біз бұл міндетті жүйелі түрде жүзеге асырып келеміз. Қызметтер әрбір азамат үшін барынша қарапайым, жылдам әрі ыңғайлы бола түсуде. Сонымен қатар дербес деректерді қорғау біз үшін сөзсіз басымдық болып қала береді», – деп атап өтті Жаслан Мәдиев.
Министрдің айтуынша, цифрлық өзгерістердің мақсаты – мемлекеттік қызметтерді азаматтар үшін түсінікті әрі қолжетімді ету. Бұл ретте жеке мәліметтердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету негізгі талаптардың бірі болып қала береді.
Жаңа формат өңір тұрғындарына не береді?
Цифрлық кеңселердің ашылуы әсіресе өңірлер үшін маңызды. Жаңа технологияларды тек ірі қалаларда емес, облыс орталықтары мен басқа қалаларда да енгізу мемлекеттік қызмет көрсету мүмкіндіктеріндегі айырмашылықты азайтуға бағытталған.
Мұндай орталықтар азаматтарға электрондық сервистерді пайдалануды үйренуге және мемлекеттік қызметтерді өз бетінше алуға мүмкіндік береді.
Ал консультанттардың сақталуы цифрлық технологиялармен жұмыс істеуде көмекке мұқтаж тұрғындардың да жаңа форматты пайдалануына жағдай жасайды.
Қазақстан электрондық үкіметті дамыту бойынша әлемдегі жетекші елдердің қатарында. Ендігі міндет – онлайн қызметтердің қолжетімділігін нақты өмірде пайдалану ыңғайлылығымен ұштастыру.
Бұған дейін біз Таразда жасанды интеллект қолданылатын жаңа ХҚКО ашылғаны туралы жазған едік. Онда тұрғындар eGov GPT көмегімен мемлекеттік қызметтерді өз бетінше алып, цифрлық сауаттылық бойынша тегін сабақтарға қатыса алады.