Қазақстан ет өндірісін ұлғайтып жатыр. Түркістан облысында Орталық Азиядағы ең ірі мал бордақылау кешені іске қосылды. Жаңа кәсіпорын жылына 50 мың басқа дейін ірі қара малды бордақылап, 15 мың тоннаға дейін ет өндіруге қауқарлы, деп хабарлайды DKNews.kz.
Түркістан облысының Қожатоғай ауылдық округінде орналасқан жаңа нысанның ашылғаны туралы Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің ресми сайтында хабарланды. Салтанатты рәсімге Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин қатысты.
Жобаның ауқымы ғана емес, өндірісті ұйымдастыру тәсілі де назар аудартады. Мұнда мал азығын өсіруден бастап, ірі қараны бордақылау, сою, етті өңдеу және дайын өнімді сатуға дейінгі барлық кезеңді бір жүйеге біріктіру көзделген.
Жылына 50 мың бас мал және 15 мың тонна ет
Жаңа кешенді «Қайып Ата» компаниялар тобына кіретін «Түркістан Агро KZ» ЖШС салған.
Кәсіпорын ірі қара малды өнеркәсіптік негізде бордақылауға маманданған. Жобалық қуаты жылына 50 мың басқа дейін жетеді. Ал ет өндіру көлемі 15 мың тоннаға дейін ұлғаюы мүмкін.
Компаниялар тобының өндірістік инфрақұрылымы мұнымен шектелмейді.
Қазір оның құрамында жылына 7,2 мың тонна өнім шығаратын ет өңдеу кәсіпорны және 46 мың тонна құрамажем өндіруге арналған зауыт жұмыс істейді.
Дегенмен мұнда назар аударатын бір мәселе бар.
Жаңа кешеннің жылдық ет өндіру қуаты 15 мың тонна деп көрсетілгенімен, қолданыстағы ет өңдеу кәсіпорнының қуаты 7,2 мың тонна ғана.
Демек, өндірілетін еттің толық көлемі қалай өңделетіні әзірге нақты емес. Жарияланған ақпаратта ет өңдеу қуаттарын қосымша кеңейту немесе өнімнің бір бөлігін басқа арналар арқылы өткізу жоспарлары нақтыланбаған.
Бұл ет өнеркәсібі үшін елеулі мәселе. Өйткені мал бордақылау көлемінің артуы дайын ет өнімінің де дәл сондай қарқынмен көбейетінін білдірмейді.

1,4 мың гектар жемшөп алқабы және 12 мың басқа арналған мал биржасы
Компания жаңа бордақылау алаңымен қатар оған қажетті инфрақұрылымды да дамытып жатыр.
Түркістан облысында 1,4 мың гектар жерге мал азығын өсіру жобасы жүзеге асырылуда. Егістік алқаптарын суару үшін жаңбырлатып суару технологиясы қолданылады.
Жеке жемшөп базасының болуы кәсіпорын экономикасына тікелей әсер етеді. Компания мал азығына деген қажеттілігінің бір бөлігін өзі қамтамасыз етіп, сыртқы жеткізушілерге тәуелділігін азайта алады.
Бұған қоса, 12 мың бас малға арналған заманауи мал биржасын салу жоспарланған.
Бұл алаң мал саудасын ұйымдастыруға арналған инфрақұрылымның бір бөлігі болмақ. Өйткені мал шаруашылығымен айналысатын кәсіпкерлер үшін мал өсірумен қатар, оны тиімді сатып алу және өткізу мүмкіндігі де маңызды.
Нәтижесінде Түркістан облысында жемшөп өндіру, мал бордақылау, ет өңдеу және сауда бағыттарын біріктіретін өндірістік жүйе қалыптасып келеді.

Австралия технологиясы Түркістан облысында қолданыла бастады
Жаңа кешеннің құрылысында Австралияның мал шаруашылығы саласындағы технологиялары пайдаланылған.
Қазақстанда австралиялық етті мал шаруашылығы моделінің жекелеген элементтерін енгізу жұмыстары 2024 жылдан бері жүргізіліп келеді.
Бұл тәжірибе мал өнімділігін арттыруға, өндірістік шығындарды азайтуға, бордақылау алаңдарын дамытуға және мал саудасының заманауи инфрақұрылымын қалыптастыруға бағытталған.
Серік Жұманғарин Қазақстан фермерлерінің Австралияға жасаған сапарын еске алды.
«Біз Орталық Азиядағы ең ірі мал бордақылау кешендерінің бірін ашып отырмыз. Үш жыл бұрын қазақстандық фермерлермен бірге Австралияға барып, мал шаруашылығын жүргізудің озық тәжірибесін зерттедік. Ал бүгін сол тәжірибенің іс жүзінде қалай қолданылып жатқанын көріп отырмыз», – деді Серік Жұманғарин.
Австралия тәжірибесін Қазақстанға енгізу жұмыстары бұған дейін де жүргізілген.
Түркістан облысында ашылған кешен сол бағыттағы нақты жобалардың біріне айналды.

Қазақстан 100 мың тоннадан астам ет экспорттады
Жаңа кәсіпорынның іске қосылуы елдегі ет өндірісі мен ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу көлемін арттыру бағытымен сәйкес келеді.
Серік Жұманғариннің мәліметінше, 2025 жылы Қазақстан 100 мың тоннадан астам ет экспорттаған.
Осы көрсеткішпен салыстырғанда, жаңа кешеннің жылына 15 мың тонна ет өндіру қуаты айтарлықтай көлем саналады.
Бұл көрсеткіш былтырғы жалпы ет экспортының шамамен 15 пайызына тең. Алайда екі көрсеткішті тікелей салыстыру дұрыс емес: жаңа кәсіпорын әлі жобалық қуатына шығуы тиіс, ал өндірілген еттің барлығы бірдей экспортқа жөнелтілмеуі мүмкін.
«Қазақстанда саланы одан әрі дамытуға барлық мүмкіндік бар: кең жайылымдар, жемшөп базасы, білікті мамандар және экспорттық әлеует. Өткен жылы ет экспорты 100 мың тоннадан асты. Бірақ бұл біздің еліміз үшін шекті көрсеткіш емес», – деді Премьер-министрдің орынбасары.
Қазақстандық ет өндірушілер үшін мұндай кешендердің көбеюі өнеркәсіптік мал бордақылау қуатының артуын білдіреді.
Ал кәсіпорынның экспортқа нақты қанша өнім шығаратыны өндіріс, өңдеу және өткізу көлеміне байланысты болады.

Қазақстан агроөнеркәсіп кешенінің ЖІӨ-дегі үлесін 10 пайызға жеткізбек
Кешеннің ашылуында Серік Жұманғарин Үкіметтің ауыл шаруашылығына қатысты ұзақмерзімді мақсатын да жариялады.
Оның келтірген мәліметіне сәйкес, қазір агроөнеркәсіп кешенінің Қазақстанның жалпы ішкі өніміндегі үлесі шамамен 6 пайызды құрайды.
Ал алдағы уақытта бұл көрсеткішті 10 пайызға дейін жеткізу міндеті қойылған.
Мақсат тек мал басын көбейту немесе егістік көлемін ұлғайтумен шектелмейді. Үкімет ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен қатар, оларды терең өңдеу ісін дамытуды да экономикалық өсімнің негізгі бағыттарының бірі ретінде қарастырады.
«Қазір агроөнеркәсіп кешенінің елдің жалпы ішкі өніміндегі үлесі шамамен 6 пайызды құрайды. Мал шаруашылығын дамыту, ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру мен терең өңдеу көлемін ұлғайту экономикалық өсімнің қосымша көздеріне айналуы тиіс. Алдағы уақытта біз АӨК-нің ЖІӨ-дегі үлесін 10 пайызға жеткізуді міндет етіп қойып отырмыз», – деді Серік Жұманғарин.
Түркістан облысындағы жаңа кәсіпорын үшін ендігі негізгі міндет – жарияланған өндірістік қуатқа шығу.
Кешен ресми түрде ашылды. Енді оның жылына 50 мың бас ірі қараны бордақылап, 15 мың тоннаға дейін ет өндіру мүмкіндігін іс жүзінде қаншалықты жүзеге асыратыны белгілі болмақ.
Бұл көрсеткіштер Орталық Азиядағы ең ірі мал бордақылау кешенінің Қазақстан ет өнеркәсібіне қосатын нақты үлесін айқындайды.
