Ресей мұнай компаниялары рентабельдік шегіне жақындап келеді. 2025 жылдың соңына қарай Urals мұнайына берілетін жеңілдіктер тарихи максимумға жақындады - Brent бағасынан барреліне $20–$30 төмен. Бұл жеткізушілердің табысына қатты соққы болып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Яғни Ресей экспортты сақтап қалу үшін мұнайды нарықтан арзанға сатуға мәжбүр. Бірақ мұндай стратегияның бағасы барған сайын сезіле бастады.
Кімдер қиын жағдайда
Кейбір компаниялар іс жүзінде «нөлге» жұмыс істесе, ал кейбіреулері тіпті шығынға кетіп жатыр.
Ең қиыны мына санатқа жататындар үшін:
- өзіндік құны жоғары компаниялар
- алыс және күрделі кен орындары барлар
- пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын толық салықты төлейтіндер
Әлемдік баға төмен болғанда экспорттық netback азаяды - маржа көз алдында «қысылады».
Барлықты льгота құтқармайды
Саладағы салықтық қолдау біркелкі бөлінбеген.
Қазір:
- компаниялардың шамамен жартысы жеңілдетілген НДПИ қолданады
- тағы 20%-ы мүлдем нөлдік мөлшерлемемен жұмыс істейді
Олар үшін жағдай біршама жеңіл - жеңілдіктер болса да, табыс сақталады.
Бірақ нарық барған сайын «бөлшектеніп» барады - біреулер ұстап тұр, біреулер шығын санап отыр.
Қайда экспорттасаң - экономика соған байланысты
Табыстылық тек бағаға ғана емес, экспорт бағытына да тәуелді.
Сарапшылар атап өтеді:
- Түркияға жеткізу көбіне тиімдірек
- Қытайға жеткізу әрдайым пайдалы емес
- ESPO маркасы кейде премиямен сатылады - бұл логистиканы арзандатады
Яғни бір елден шыққан екі бөшке мұнай мүлдем түрлі табыс әкелуі мүмкін - бәрін шарттар мен маршрут шешеді.
Қаржы министрлігі кірістердің азаюын күтуде
Қаржы министрлігі мұнайдан түсетін салықтар қысқарады деп болжап отыр.
Себептері:
- санкциялық қысым
- негізгі сатып алушылар сұранысының өзгеруі
- әлемдік бағаның әлсіз болуы
- барған сайын тереңдеп бара жатқан жеңілдіктер
Бұл жағдайда мемлекет саланы бұрынғы деңгейде қолдап тұруды қиындап отыр - бизнеске бейімделуге тура келеді.
Алда не бар
Сарапшылардың айтуынша, «жеңілдіктер арқылы аман қалу» ұзақ мерзімде жұмыс істемейді.
Ресей компаниялары үш тәуекелдің ортасында тұр:
- жеңілдіктерді қысқартса - нарық жоғалуы мүмкін
- қалдырса - пайда азая береді
- санкциялар мен логистикадан қосымша шектеулер қаупі бар
Бүгінгі басты сұрақ - баррель қанша тұрады емес, сол баррельден қалатын таза табыс қанша.