Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы мәліметінше, 2025 жылдың қаңтар-қараша айларының қорытындысы бойынша Қазақстанның сауда балансының профициті 31 пайызға төмендеп, 13,5 млрд долларды құрады. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 19,6 млрд доллар болған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Профициттің айтарлықтай қысқаруы экспорт көлемінің азаюы мен импорттың өсуі аясында қалыптасып отыр. Сарапшылар мұндай үрдіс ұлттық валютаға қосымша қысым түсіруі мүмкін екенін атап өтеді.
Экспорт азайды, импорт артты
Қауымдастық ұсынған деректерге сәйкес, есепті кезеңде Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 128,8 млрд долларды құрады.
Оның ішінде:
- экспорт – 71,1 млрд доллар (-4,2%);
- импорт – 57,7 млрд доллар (+5,5%).
Экспорттық түсімнің қысқаруы мен импорттық шығындардың артуы елге түсетін шетел валютасының көлемін азайтып, сауда балансының нашарлауына әкелді.
Валюта нарығы: әзірге тепе-теңдік сақталып тұр
Соған қарамастан, валюта нарығында әзірге салыстырмалы тепе-теңдік байқалады. Шетел валютасын сатып алушылар мен сатушылар арасындағы баланс төртінші күн қатарынан сақталған.
Сауда қорытындысы бойынша доллардың теңгеге шаққандағы бағамы 511,11 теңге деңгейінде қалыптасты (+0,71 теңге). Сауда көлемі 209,0 млн долларды құрап, нарықтағы белсенділіктің біршама төмендегенін көрсетті.
Валюта ұсынысы Ұлттық Банктің операциялары, экспорттаушылардың валюталық түсімді сатуы және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің конвертациясы есебінен қалыптасып, ағымдағы сұранысты толық жауып отыр.
Сарапшылардың бағалауынша, алдағы уақытта теңге бағамы әлсіз ауытқулар көрсетуі мүмкін. Ақпан айының басында доллар бағамы 516,5 теңге деңгейіне жақындауы ықтимал.
Ақша нарығы: өтімділік жоғары
Ақша нарығында мөлшерлемелер базалық ставканың төменгі шегіне жақын сақталуда. Бұл банк жүйесінде өтімділіктің айтарлықтай артық екенін көрсетеді.
Негізгі көрсеткіштер:
- TONIA – 17,01%;
- SWAP-1D – 11,79%.
Ұлттық Банктің депозиттік аукционында сұраныс күрт өсіп, 1,9 трлн теңгеге жетті. Барлық көлем 18,0% жылдық мөлшерлемемен орналастырылды. Ашық позиция көлемі 7,6 трлн теңге деңгейінде сақталуда.
Қор нарығы: индекс өсті, сауда белсенділігі артты
Бейсенбі күні Қазақстан қор нарығы оң динамика көрсетті. KASE индексі 0,4%-ға өсіп, 7 266,5 пунктке жетті.
Сауда көлемі 705 млн теңгеге дейін ұлғайды. Индекстің өсуіне:
- Kaspi акциялары (+2,7%),
- Қазатомөнеркәсіп (+2,0%) айтарлықтай үлес қосты.
Корпоративтік жаңалықтар қатарында Air Astana компаниясының бес Boeing 787-9 ұшағын сатып алу туралы шешімі атап өтілді.
Мұнай бағасы төмендеді
Мұнай бағасы барреліне 63,8 долларға дейін төмендеп, 4,2%-ға арзандады. Бұл геосаяси тәуекелдердің әлсіреуі және АҚШ-тағы мұнай қорының 3,4 млн баррельге өсуі аясында болды.
Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығының бағалауынша, сауда балансының 31 пайызға қысқаруы – маңызды макроэкономикалық белгі. Қазір валюта нарығында тепе-теңдік сақталғанымен, экспорт пен импорт арасындағы алшақтық жалғаса берсе, бұл теңге бағамына қысым түсіруі мүмкін.
