Қазақстан мен Израиль арасындағы экономикалық диалог қайта жанданды.
Қазақстанның Израильдегі Елшісі Даулет Ембердиев Израильдің Экономика және өнеркәсіп министрлігінің Сыртқы сауда басқармасының директоры, Сауда комиссары Рой Фишермен кездесіп, екі ел арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықтың болашағын талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесу жай ғана дипломатиялық протокол емес, нақты экономикалық мүдделерге негізделген мазмұнды әңгіме болды.
Геосаясат өзгерді, экономикалық басымдық та өзгереді
Қазіргі әлемде геосаяси және геоэкономикалық жағдай тез өзгеріп жатыр. Осындай кезеңде Қазақстан мен Израиль бір-бірі үшін сенімді әріптес бола алатынын тағы бір мәрте көрсетті. Тараптар екіжақты сауда көлемін ұлғайту ғана емес, оны әртараптандырудың маңызын ерекше атап өтті.
Бүгінде ынтымақтастықтың іске асырылмаған әлеуеті аз емес. Әсіресе:
- металлургия
- мұнай-химия
- тамақ өнеркәсібі
- химия өндірісі
- машина жасау
сияқты салаларда бірлескен жобаларға жол ашық. Бұл салалар Қазақстан үшін де, Израиль үшін де стратегиялық маңызға ие.
Израильдің сауда «желісі» және Қазақстан үшін мүмкіндік
Кездесу барысында Израиль тарапы өздерінің сауданы қолдау тетіктеріне ерекше тоқталды. Израильдің әлемнің әр түкпірінде 50 сауда-экономикалық өкілдігі бар. Бұл – экспортты ілгерілетуде үлкен артықшылық.
Осыған байланысты тараптар Израиль Экономика және өнеркәсіп министрлігінің арнайы платформасында бірлескен іс-шара өткізуге келісті. Негізгі мақсат – екі елдің бизнес өкілдерін тікелей байланыстырып, «қағаздағы келісімді» нақты келісімшарттарға айналдыру.
193,5 млн доллар – шынайы көрсеткіш пе?
Ресми дерекке сүйенсек, 2025 жылы Қазақстан мен Израиль арасындағы тауар айналымы 193,5 млн АҚШ долларын құраған. Алайда бұл сан нақты сауда көлемін толық көрсетпеуі мүмкін. Себебі кейбір ірі жеткізілімдер үшінші елдер арқылы жүзеге асырылады. Демек, статистикадан тыс қалып жатқан экономикалық байланыстар да бар.
Израиль экономикасы: тұрақтылық пен өсім
Рой Фишер Израильдің негізгі макроэкономикалық көрсеткіштері оң динамика көрсетіп отырғанын атап өтті. Ел экономикасы сыртқы сын-қатерлерге қарамастан тұрақтылығын сақтап, өсім траекториясынан ауытқымаған. Бұл – қазақстандық бизнес үшін де маңызды сигнал.
Үкіметаралық комиссия – шешуші алаң
Өз кезегінде Қазақстан Елшісі сауда-экономикалық бағыттағы бірлескен жұмысты жалғастыруға дайын екенін білдірді. Ол Қазақстан–Израиль сауда-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссияның рөліне ерекше тоқталды. Бұл формат нақты мәселелерді жүйелі түрде шешуге мүмкіндік береді. Комиссияның келесі отырысы 2026 жылға жоспарланған.
Қазақстан мен Израиль арасындағы сауда-экономикалық байланыстар «потенциал» деңгейінде қалып қоймай, нақты жобаларға айналуы әбден мүмкін. Бизнеске тікелей жол ашу, инфрақұрылымды кеңейту және институционалдық тетіктерді тиімді пайдалану – екі елді жаңа экономикалық кезеңге алып шығатын негізгі факторлар.
