Қазақстанда магистральдық құбырлардың маңындағы жер учаскелерін бөлу мен құрылыс жұмыстарын бақылаудың жаңа цифрлық тетігі іске қосылды. Енді мемлекеттік кадастр жүйесі мұнай және басқа да магистральдық құбырлардың күзет аймақтарын ескеріп, жер беру кезінде белгіленген шектеулерді алдын ала анықтауға мүмкіндік береді. Бұл туралы Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі хабарлады.
Жаңа функционал «Жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастры» ақпараттық жүйесіне енгізілді. Жоба Энергетика министрлігінің алаңында, Бас көлік прокуратурасының үйлестіруімен жұмыс істеген ведомствоаралық топтың бірлескен еңбегі нәтижесінде жүзеге асырылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Негізгі мақсат – магистральдық құбырларға жақын аумақтарда рұқсатсыз құрылыс жүргізудің алдын алу, жер қатынастарының ашықтығын арттыру және стратегиялық инфрақұрылымның қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Жер учаскесін беру кезінде шектеулер алдын ала анықталады
Бұдан былай жер учаскесін беру туралы өтінімдерді қарау, жер бөлуді келісу және құрылыс жұмыстарын жоспарлау кезінде құбыр инфрақұрылымына қатысты шектеулерді цифрлық жүйе арқылы анықтауға болады.
Ақпараттық жүйеде магистральдық құбырлардың күзет аймақтары және өндірістік объектілерге дейін сақталуы тиіс ең аз қашықтықтар көрсетіледі.
Бұл жергілікті атқарушы органдарға жер учаскесінің орналасқан жерін құбыр инфрақұрылымы туралы мәліметтермен салыстырып, белгіленген талаптарды ескеруге мүмкіндік береді.
Жаңа тетік әсіресе магистральдық құбырларға жақын аумақтарда құрылыс салуды жоспарлау кезінде маңызды. Мұндай жерлерде қауіпсіздік талаптарын ескермей жүргізілген жұмыстар құбырлардың зақымдануына және авариялық жағдайларға әкелуі мүмкін.
Кадастрға қандай құбырлар мен нысандар енгізілді?
Жүйеге еліміздің бірқатар ірі құбыр операторларының инфрақұрылымы туралы мәліметтер енгізілген.
Олардың қатарында:
- «ҚазТрансОйл» АҚ магистральдық құбырлары мен өндірістік объектілері.
- «Қазақстан-Қытай Құбыры» АҚ инфрақұрылымы.
- «МұнайТас» СБТК» ЖШС құбыр жүйелері.
- Бас мұнай айдау станциялары.
- Мұнай айдау станциялары және басқа өндірістік объектілер.
- «Магистральдық су құбыры» жүйесінің объектілері мен коммуникациялары.
- Су айдау станциялары.
Аталған нысандар бойынша күзет аймақтары мен ең аз қауіпсіз қашықтықтар туралы ақпарат енгізілді.
Бұл деректерді жер бөлу және құрылыс салуды келісу кезінде пайдалану құбыр инфрақұрылымына байланысты шектеулерді ертерек анықтауға жағдай жасайды.
Құбырлардың күзет аймағы дегеніміз не?
Магистральдық құбырлардың күзет аймағы – құбырлар мен оларға қатысты өндірістік объектілерді қауіпсіз пайдалану үшін белгіленетін арнайы аумақ.
Мұндай аймақтарда жерді пайдалану және белгілі бір жұмыстарды жүргізу тәртібі заңнамамен реттеледі.
Күзет аймағының болуы жер учаскесіндегі барлық қызметке бірдей толық тыйым салынады дегенді білдірмейді. Алайда құрылыс және басқа да жұмыстар кезінде тиісті қауіпсіздік талаптары мен шектеулер сақталуы қажет.
Жаңа цифрлық тетік осы шектеулерді жер учаскелерін беру және құрылыс жобаларын келісу кезеңінде ескеруге бағытталған.
Жаңа жүйе құрылыс салушылар үшін нені өзгертеді?
Цифрлық бақылау жергілікті атқарушы органдар мен құрылыс салушыларға инфрақұрылымға қатысты тәуекелдерді алдын ала бағалауға мүмкіндік береді.
Жүйені енгізудің негізгі міндеттері:
- Жер учаскелерін бөлу кезінде құбырлардың күзет аймақтарын ескеру.
- Құрылыс жобаларын келісу барысында белгіленген шектеулерді анықтау.
- Магистральдық құбырларға жақын жерде рұқсатсыз құрылыс жүргізудің алдын алу.
- Құбыр инфрақұрылымының зақымдану қаупін төмендету.
- Авариялық жағдайлардың туындау тәуекелдерін азайту.
- Жер пайдалану рәсімдерінің ашықтығын арттыру.
Бұл ретте жаңа жүйе құрылыс жүргізуге автоматты түрде рұқсат беретін немесе тыйым салатын жеке орган емес. Ол уәкілетті мекемелерге шешім қабылдау кезінде қажетті кеңістіктік деректер мен белгіленген шектеулерді ескеруге көмектеседі.
«ҚазТрансОйл» алғашқы пилоттық компания болды
Жобаны іске асыруда «ҚазТрансОйл» АҚ маңызды рөл атқарды.
Компания жаңа функционалды енгізу бойынша алғашқы пилоттық алаң ретінде таңдалды. Бұл құбыр инфрақұрылымы туралы деректерді кадастр жүйесіне енгізу және оларды жер қатынастары рәсімдерінде пайдалану тәсілін тәжірибеде іске асыруға мүмкіндік берді.
Энергетика министрлігі «ҚазТрансОйл» АҚ мен «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының жұмысқа қосқан үлесін ерекше атап өтті.
Сонымен қатар Бас көлік прокуратурасына және ведомствоаралық жұмыс тобына қатысқан мемлекеттік органдар мен ұйымдарға алғыс білдірілді.
Жобаға қандай мемлекеттік органдар қатысты?
Цифрлық тетікті әзірлеу бірнеше мемлекеттік орган мен салалық ұйымның бірлескен жұмысын талап етті.
Ведомствоаралық топтың құрамына Ауыл шаруашылығы министрлігі, Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі, жергілікті атқарушы органдар, «ҚазМұнайГаз» және QazaqGaz ұлттық компаниялары мен олардың еншілес ұйымдары қатысты.
Сондай-ақ жұмысқа «ҚазТрансОйл», Kazenergy қауымдастығы, «Қазгеодезия» АҚ, Ұлттық кеңістіктік деректер инфрақұрылымының өкілдері, Отын-энергетика кешенінің ахуалдық-талдау орталығы және «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы тартылды.
Бірлескен жұмыстың нәтижелері Энергетика министрлігінде Мұнай тасымалдау және өңдеу департаментінің директоры Дәулет Арықбаевтың төрағалығымен өткен жиында таныстырылды.
Цифрлық бақылау құбыр қауіпсіздігін қалай күшейтеді?
Магистральдық құбырлар мұнай мен басқа да ресурстарды тасымалдауда маңызды орын алады. Сондықтан олардың айналасындағы құрылыс пен жер пайдалану қызметін қауіпсіз ұйымдастыру стратегиялық инфрақұрылымның тұрақты жұмысына тікелей әсер етеді.
Күзет аймақтары туралы мәліметтердің мемлекеттік кадастрда көрсетілуі әртүрлі мекемелердің бірдей ақпаратты пайдалануына мүмкіндік береді.
Бұл жер учаскелерін бөлу кезінде шектеулердің ескерілмей қалу тәуекелін төмендетуге және құбыр маңындағы құрылысқа қатысты шешімдердің негізділігін арттыруға бағытталған.
Жаңа функционалдың іске қосылуы құбыр қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен жер қатынастарын цифрландыру арасындағы байланысты күшейтеді. Ал оның нақты тиімділігі деректердің толықтығына, үнемі жаңартылып отыруына және мемлекеттік органдардың жүйені күнделікті жұмысында пайдалануына байланысты болады.
Бұған дейін біз Қазақстанда мұнай құбырларын цифрландыру және жасанды интеллект арқылы олардың қауіпсіздігін арттыру жоспарлары туралы жазған едік. Онда «ҚазТрансОйл» компаниясының құбырлардың тұтастығын басқаруға арналған ақпараттық жүйені енгізу бастамасы қарастырылған.
