13 наурызда Мәскеуде өткен Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесінің отырысында Еуразиялық экономикалық одаққа (ЕАЭО) мүше елдер үшін маңызды құжат қабылданды.
Бұл – «Лак-бояу материалдарының қауіпсіздігі туралы» техникалық регламент. Құжатты Қазақстан әзірлеген және ол 2028 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиында Қазақстан делегациясын Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин басқарды.
Неге бұл регламент маңызды?
Көпшілік күнделікті өмірде қолданатын бояу мен лактың құрамына назар аудара бермейді. Алайда олардың кейбірінде адам денсаулығына қауіпті химиялық заттар болуы мүмкін. Жаңа техникалық регламент дәл осы мәселені шешуге бағытталған.
Құжат ЕАЭО аумағында сатылатын лак-бояу материалдарының қауіпсіздігіне қатысты бірыңғай міндетті талаптарды енгізеді. Сонымен қатар өнімді қалай таңбалау керек екені де нақты көрсетіледі.
Бұл талаптар мына өнім түрлеріне қатысты болады:
- бояулар
- лактар
- грунтовкалар және грунт-эмальдар
- су-дисперсиялы лак-бояу материалдары
- олифалар
- сәндік сылақтар
- осы санаттағы басқа да өнімдер
Яғни, үй жөндеу кезінде немесе құрылыс саласында қолданылатын материалдардың басым бөлігі осы регламентке бағынады.
Қауіпті заттарға шектеу қойылады
Жаңа ереженің басты ерекшелігі – адам денсаулығын қорғауға бағытталған талаптардың күшеюі.
Мысалы, енді лак-бояу материалдарын өндіру кезінде:
- сынап
- кадмий
- мышьяк
- ЕАЭО аумағында тыйым салынған ұшпа органикалық қосылыстар
сияқты қауіпті заттарды пайдалануға болмайды.
Сонымен қатар өнім құрамындағы қорғасынның шекті мөлшері де нақты белгіленеді.
Мамандардың айтуынша, мұндай талаптар әсіресе тұрғын үйлерде, мектептерде немесе балабақшаларда қолданылатын бояулардың қауіпсіздігін арттыруға көмектеседі.
Нарыққа шығар алдында қатаң тексеріс
Жаңа регламент бойынша кез келген лак-бояу материалы сатылымға шықпас бұрын міндетті түрде бірқатар зертханалық сынақтан өтеді.
Олардың қатарында:
- санитариялық-химиялық зерттеу
- токсикологиялық бағалау
- одориметриялық (иіс деңгейін анықтау) сынақтар
- басқа да қауіпсіздік тексерістері
Бұл талаптар өнімді қолдану кезінде адам ағзасына зиян келтірмеуін қамтамасыз ету үшін енгізілген.
Кондитерлік өнімдер де таңбаланады
Мәскеуде өткен отырыста тағы бір маңызды шешім қабылданды. ЕАЭО елдерінде қаптамадағы кейбір кондитерлік өнімдерді міндетті таңбалау жүйесін енгізу жоспарланып отыр.
Бұл тізімге:
- шоколад және какао өнімдері
- имбирь печеньесі
- вафли
- тәтті печенье
- какаосыз қантты кондитерлік өнімдер
- тәтті қоспалары бар ұн және нан-тоқаш өнімдері
- қантқа батырылған жемістер, жаңғақтар мен көкөністер
сияқты тауарлар кіреді.
Алайда таңбалау барлық елде бір уақытта енгізілмейді. Әр мемлекет бизнес қауымдастықпен кеңесіп, инфрақұрылымның дайындығына қарай мерзімін өз бетінше анықтайды.
ЕАЭО статистикасы да жаңарады
Кеңес барысында тағы бір құжат – 2026–2030 жылдарға арналған ЕАЭО статистика саласындағы интеграциясын дамыту бағдарламасы бекітілді.
Бағдарлама Одақ елдері арасында:
- тауарлар
- қызметтер
- капитал
- еңбек ресурстары
бойынша ортақ нарықтың дамуын талдау үшін сапалы статистикалық деректерді жетілдіруге бағытталған.
Сарапшылар не дейді?
Сарапшылардың пікірінше, Қазақстан әзірлеген жаңа регламент бірнеше маңызды мақсатқа қызмет етеді:
- ЕАЭО елдерінде қауіпсіз өнім стандарттарын біріздендіреді
- Тұрғындар қолданатын материалдардың денсаулыққа зиянын азайтады
- Өндірушілер үшін ортақ техникалық талаптарды қалыптастырады
Нәтижесінде ЕАЭО нарығындағы лак-бояу материалдарының сапасы артып, тұтынушылар үшін қауіпсіздік деңгейі жоғарылауы тиіс.
