Түркістанда жүлде қоры 40 млн теңге болатын түркі елдерінің шахмат чемпионаты басталды

980
Фотосурет: KаzChess

Түркістанда 40 миллион теңге жүлде қоры бар халықаралық шахмат чемпионаты басталды. 20–27 қараша аралығында жеті елден келген 24 шахматшы ерлер, әйелдер және сеньорлар арасындағы жекелей турнирлерде бақ сынайды. Жарысты Қазақстан шахмат федерациясы мен Түркі шахмат қауымдастығы ұйымдастырып отыр.

Чемпионатқа Қазақстан, Әзербайжан, Мажарстан, Қырғызстан, Түрікменстан, Түркия және Өзбекстан өкілдері қатысуда. Қазақстан намысын алты шахматшы қорғайды. Олардың арасында Шахмат олимпиадасының жүлдегерлері мен халықаралық тәжірибесі мол гроссмейстерлер бар, деп хабарлайды DKNews.kz.

Қазақстан атынан кімдер қатысып жатыр?

Қазақстан құрамасы үш санатта екі ойыншыдан ұсынды. Қалған алты мемлекет әр турнирге бір өкілден жіберген.

Қазақстандық қатысушылар:

  • Әйелдер: Елназ Қалиахмет пен Зарина Нұрғалиева.
  • Ерлер: Денис Махнёв пен Сауат Нұрғалиев.
  • Сеньорлар: Павел Коцур мен Пётр Костенко.

Әйелдер турниріндегі Елназ Қалиахмет пен Зарина Нұрғалиева биыл қыркүйекте Самарқанда өткен 46-шы Дүниежүзілік шахмат олимпиадасында Қазақстан құрамасымен бірге күміс медаль жеңіп алған. Елназ Қалиахмет командалық күміспен қатар, жекелей есепте алтын медаль иеленді.

Ерлер арасындағы додада Денис Махнёв бастапқы рейтинг бойынша екінші орында тұр. Оның көрсеткіші – 2581 ұпай. Турнирдің бірінші нөмірі, әзербайжандық гроссмейстер Ниджат Абасовтан ол небәрі төрт рейтингтік ұпайға қалып келеді.

Сауат Нұрғалиев 2526 рейтингтік ұпаймен бастапқы тізімде төртінші орынға жайғасқан. Екі шахматшы да Самарқандағы Олимпиадада Қазақстан құрамасы сапында өнер көрсетті.

Жеңімпаздарға қанша теңге беріледі?

Ерлер мен әйелдер чемпионаттарының жалпы жүлде қоры 40 миллион теңгені құрайды. Оның 25 миллионы ерлерге, 15 миллионы әйелдерге арналған.

Ерлер чемпионатындағы негізгі жүлделер:

  • Бірінші орын – 7 миллион теңге.
  • Екінші орын – 5 миллион теңге.
  • Үшінші орын – 3,5 миллион теңге.

Әйелдер чемпионатындағы негізгі жүлделер:

  • Бірінші орын – 4 миллион теңге.
  • Екінші орын – 3,25 миллион теңге.
  • Үшінші орын – 2,5 миллион теңге.

Бұл сомалар алғашқы үш орынға берілетін сыйақылар. Жалпы жүлде қоры барлық жүлделі орындарға арналған қаражатты қамтиды.

Сеньорларға MacBook, iPad және iPhone табысталады

50 жастан асқан шахматшылар үшін жеке турнир ұйымдастырылған. Бұл санатта ақшалай сыйақының орнына бағалы техникалық сыйлықтар қарастырылған.

Жеңімпаз MacBook, екінші орын иегері iPad, үшінші орын алған шахматшы iPhone алады. Ал төртінші орыннан сегізінші орынға дейінгі қатысушылар Garmin сағаттарымен марапатталады.

Қазақстан атынан бұл турнирге Павел Коцур мен Пётр Костенко қатысып жатыр. Екеуі де 14 қарашада Сербияның Врнячка-Баня қаласында өткен сеньорлар арасындағы әлем чемпионатында бақ сынаған.

Сол жарыста Пётр Костенко 50 жастан асқан шахматшылар санатында қола медаль жеңіп алды. Түркістандағы чемпионаттың бастапқы тізімінде Павел Коцур бірінші, Пётр Костенко екінші орында тұр.

Шахматшылар қанша партия ойнайды?

Ерлер мен әйелдер чемпионаттары екі айналымдық жүйемен өтеді. Әр қатысушы 14 турда ойнайды. Бұл қарсыластармен екі мәрте кездесіп, тұрақты нәтиже көрсетуге мүмкіндік береді.

Сеньорлар арасындағы жарыста айналма жүйе бойынша жеті тур қарастырылған.

Барлық турнирдің нәтижелері FIDE рейтингін есептеу кезінде ескеріледі. Сондықтан қатысушылар чемпиондық атақ пен жүлделерден бөлек, халықаралық рейтингтегі көрсеткіштерін жақсарту үшін де күреседі.

Түркі шахмат қауымдастығы қалай құрылды?

2025 жылғы 20 қазанда Астанада алты ұлттық шахмат федерациясының өкілдері Түркі шахмат қауымдастығын құру туралы меморандумға қол қойған болатын.

Қауымдастық Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түрікменстан, Түркия және Өзбекстан федерацияларын біріктіреді. Ұйымға алғашқы жылы Түркия төрағалық етсе, 2026 жылы төрағалық Қазақстанға өтті.

Қауымдастықтың штаб-пәтері Түркістан қаласында орналасқан. Оның негізгі міндеттері – халықаралық жарыстар ұйымдастыру, балалар мен жастар шахматын дамыту және ұлттық федерациялар арасында тәжірибе алмасуды жолға қою.

Түркі шахмат қауымдастығының атқарушы директоры Жазира Ескендирова чемпионаттың ұйым тарихындағы маңызды кезең екенін айтты.

«Қауымдастығымыздың штаб-пәтері орналасқан көне Түркістан қаласына қош келдіңіздер! Қауымдастығымыз бір жыл бұрын құрылды. Басты оқиға ретінде Астанада өткен алғашқы командалық чемпионатымызды атауға болады, ал бүгін ерлер, әйелдер және сеньорлар арасындағы алғашқы жекелей чемпионатымызды өткізіп жатырмыз. Келіп, елдеріміз арасындағы достықты нығайтуға үлес қосқандарыңыз үшін алғыс айтамын. Барлық ойыншыларға тартысты партиялар тілеймін, шын мықтылар жеңіске жетсін!», – деді Түркі шахмат қауымдастығының атқарушы директоры Жазира Ескендирова.

2030 жылға дейін шахмат академиясын құру жоспарланған

Түркі шахмат қауымдастығы алдағы жылдары бірлескен білім беру және спорттық бағдарламаларды дамытуды көздеп отыр. Соның ішінде жаттықтырушылар мен төрешілерді даярлайтын академия құру бастамасы бар.

Қазақстан шахмат федерациясының вице-президенті Марат Есенов қауымдастықтың жоспарлары мен қазақстандық қатысушылардың мүмкіндіктеріне тоқталды.

«2030 жылға дейін жаттықтырушылар мен төрешілерді даярлайтын академия құру, бірлескен оқу-жаттығу жиындарын, балалар мен сеньорларға арналған турнирлерді өткізу жоспарланған. Бүгінгі дода да осы бастамаларға өз септігін тигізеді деп ойлаймын. Бұл сында Қазақстан құрамасы лайықты деңгейде танылып отырғанын ерекше атап өткім келеді. Әйелдер турнирінде Самарқандағы Олимпиадада күміс жүлде еншілеген ұлттық құрамамыздың шахматшылары Елназ Қалиахмет пен Зарина Нұрғалиева ойнайды. Ерлер турнирінде Қазақстан намысын құрама ойыншылары Денис Махнёв пен Сауат Нұрғалиев қорғаса, сеньорлар арасында Павел Коцур мен Пётр Костенко бақ сынайды. Сондай-ақ сеньорлар арасындағы әлем чемпионатында жеңіске жеткен Мұртас Қажығалиевті және сол сында қола жүлде иеленіп, бүгін осында өнер көрсетіп жатқан Пётр Костенконы бөлек құттықтағым келеді. Аталған чемпионатта лайықты өнер көрсеткен Павел Коцурдың еңбегін де атап өткен жөн», – деді Қазақстан шахмат федерациясының вице-президенті Марат Есенов.

Академия құру әзірге жоспар күйінде. Оның нақты құрылымы мен іске қосылу мерзімі туралы қосымша мәлімет жарияланған жоқ.

Түркістанда 2200-ден астам шахматшы бар

Түркістан облысында шахматты дамытуға да ерекше көңіл бөлініп келеді. Өңірде 2200-ден астам спортшы осы зияткерлік спорт түрімен айналысады, олармен 87 жаттықтырушы жұмыс істейді.

Түркістан облысы дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Ғалымжан Худияров халықаралық чемпионаттың өңір үшін маңызын атап өтті.

«Бүгін киелі Түркістанның төрінде түркі елдері арасындағы халықаралық шахмат турнирі өтіп жатыр. Бауырлас мемлекеттердің ең мықты шахматшылары өз шеберліктерін сынау үшін арнайы келді. Мықтылар жеңіске жетіп, өз елдерінің көк байрағын желбіретсін! Әрине, біз де өз спортшыларымыздың жеңіс тұғырына көтеріліп, Қазақстан Әнұранын шырқатқанын тілейміз. Түркістан облысына тоқталсақ, біздің жас шахматшыларымыз әлемдік деңгейде өздерін танытып үлгерді. Атап айтсақ, Әсия Асылхан мен Айару Алтынбек. Бүгінде өңірімізде 2 200-ден астам спортшы шахмат ойнайды. Олармен 87 жаттықтырушы жұмыс істейді. Осылайша біз өңіріміздегі шахмат спортының дамуына өз үлесімізді қосып келеміз», – деді Түркістан облысы дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Ғалымжан Худияров.

Өңірдің жас шахматшылары Әсия Асылхан мен Айару Алтынбек халықаралық деңгейде жетістіктерімен танылып үлгерген.

Чемпионаттың басты мақсаты – спорт арқылы ынтымақтастықты нығайту

Қазақстан шахмат федерациясының атқарушы директоры Гүлмира Дәулетованың айтуынша, турнир тек спорттық бәсеке емес, түркі елдері арасындағы байланысты дамытуға арналған алаң.

«Басты мақсат – түркі елдері арасындағы достық байланысты нығайту. Біз сеньорлар арасында да жеке турнир өткізуді жөн көрдік. Ол чемпионаттың сәнін келтіреді деп сенемін. Қазақстан шахмат федерациясы түрлі санаттағы қатысушыларға арналған жарыстарды тұрақты ұйымдастырып келеді. Жақында дипломаттар мен құқық қорғау органдарының қызметкерлері арасында турнирлер өткіздік. Ал бүгін Түркістанда түрлі елдерден келген шахматшыларды қарсы алып отырмыз. Қолдау көрсеткені үшін Түркістан облысының әкіміне алғыс білдіремін. Бірлесе отырып нағыз шахмат мерекесін ұйымдастыра алдық», – дейді Қазақстан шахмат федерациясының атқарушы директоры Гүлмира Дәулетова.

Чемпионат Қазақстан шахмат федерациясы мен Түркі шахмат қауымдастығының ұйымдастыруымен, Туризм және спорт министрлігі мен Түркістан облысы әкімдігінің қолдауымен өтіп жатыр. Серіктесі – Freedom компаниялар тобы.

27 қарашаға дейін жалғасатын дода түркі елдерінің алғашқы жекелей шахмат чемпиондарын анықтайды. Қазақстандық ойыншылар үш санатта да жүлдеге таласып жатыр.

Бұған дейін біз Түркі шахмат қауымдастығының ортақ академия құру және Түркістанда халықаралық жарыстар өткізу жоспары туралы жазған едік. Қазіргі чемпионат сол бастамалардың бірі ретінде ұйымдастырылып отыр.

«DKnews.kz» халықаралық ақпараттық агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. Есепке қою туралы куәлік № 10484-АА 2010 жылдың 20 қаңтарында берілді.

Тақырып
Жаңарту
МИА «DKnews.kz» © 2006 -