Қазақстан соңғы жылдары тек аймақтық емес, жаһандық экономикалық процестердің де белсенді қатысушысына айналып келеді.
Бұған елдің Экономикалық ынтымақтастық ұйымы (ЭЫҰ) аясындағы серіктестігі айқын дәлел. Жуырда өткен жоғары деңгейдегі кездесу осы бағыттағы ынтымақтастықтың жаңа кезеңге аяқ басқанын көрсетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сауда өсімі: 15 миллиард доллардан асқан көрсеткіш
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен ЭЫҰ елдері арасындағы тауар айналымы 11,5%-ға өсіп, 15 миллиард доллардан асты. Бұл – кездейсоқ көрсеткіш емес, жүйелі жұмыстың нәтижесі.
Қазақстан қандай өнімдерді экспорттайды?
Негізгі бағыттар:
- Мұнай және мұнай өнімдері
- Мыс
- Бидай мен ұн
- Күнбағыс майы
Бірақ ең қызығы – бұл тек шикізатқа тәуелділік емес. Сарапшылардың айтуынша, Қазақстанда өңдеуші өнеркәсіп бойынша 1 миллиард долларға жуық экспорттық әлеуеті бар 137 түрлі тауар позициясы бар. Бұл – ел экономикасының біртіндеп әртараптанып келе жатқанын білдіреді.
Көлік дәліздері: географияны мүмкіндікке айналдыру
Қазақстанның басты артықшылықтарының бірі – оның географиялық орналасуы. Ел Еуропа мен Азияны жалғайтын маңызды транзиттік көпірге айналып отыр.
Ең маңызды жобалардың бірі – «Солтүстік – Оңтүстік» көлік дәлізі. Бұл бағыт:
- Қазақстанды Ауғанстан мен Пәкістан арқылы теңізге шығарады
- Орталық Азия елдеріне жаңа нарықтарға жол ашады
- Тасымал уақытын айтарлықтай қысқартады
Биыл тағы бір маңызды жаңалық болды: Қазақстан мен Пәкістан арасында Қытай арқылы, нақтырақ айтсақ Қарақорым тас жолы арқылы алғашқы жүк жеткізілді. Бұл – жаңа логистикалық дәуірдің басталғанының белгісі.
Цифрлық сауда: болашақ экономикасының драйвері
Бүгінде әлемдік экономиканың басты қозғаушы күштерінің бірі – электрондық сауда. Қазақстан да бұл бағытта артта қалмай, ЭЫҰ елдерімен бірге цифрлық трансформацияға басымдық беріп отыр.
Бұл нені білдіреді?
- Шекарааралық онлайн сауданың дамуы
- Кедендік рәсімдердің жеңілдеуі
- Шағын және орта бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер
Цифрлық сауда – тек технология емес, бұл экономиканы жаңа деңгейге көтеретін құрал.
Қазақстан – аймақтық хаб
ЭЫҰ басшылығы Қазақстанды жай серіктес емес, өңірлік хаб ретінде қарастырады. Бұл – үлкен сенім мен жауапкершілік.
Қазақстан:
- ЭЫҰ елдері мен Еуропа арасындағы көпір
- Логистикалық және сауда орталығы
- Интеграциялық процестердің белсенді қатысушысы
Сонымен қатар, Еуразиялық экономикалық одақ пен ЭЫҰ арасындағы ықпалдастықты дамыту мәселесі де күн тәртібінде тұр. Тіпті болашақта Пәкістанмен еркін сауда аймағын құру мүмкіндігі де қарастырылуда.
Алда не күтіп тұр?
2026 жылы Қазақстан ЭЫҰ-ның көлік секторына төрағалық етеді. Бұл – ел үшін:
- жаңа жобаларды іске асыру
- транзиттік әлеуетті арттыру
- халықаралық рөлін күшейту
деген сөз.
Қазақстан мен ЭЫҰ арасындағы серіктестік – жай дипломатиялық байланыс емес. Бұл – экономикалық өсім, жаңа маршруттар, цифрлық болашақ және аймақтық ықпал үшін күрес.
Ең бастысы – Қазақстан осы процестердің ортасында тұр. Ел тек қатысушы емес, бағыт беруші ойыншыға айналып келеді.
