Астанада өткен ТРАСЕКА Үкіметаралық комиссиясының XVIII отырысы Қазақстан үшін жай ғана халықаралық жиын емес, елдің жаңа геосаяси рөлін көрсеткен маңызды оқиғаға айналды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Иран ресми түрде төрағалықты Қазақстанға тапсырды. Енді Еуропа мен Азияны байланыстыратын алып көлік дәліздерінің бірі алдағы кезеңде Қазақстанның үйлестіруімен дамиды.
Бұл жаңалық қарапайым оқырман үшін «тағы бір халықаралық ұйым» сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ шын мәнінде, мәселе миллиардтаған долларлық сауда, жаңа логистикалық маршруттар және Қазақстанның транзиттік табысы туралы болып отыр.
ТРАСЕКА деген не және неге маңызды?
ТРАСЕКА — Еуропа, Кавказ және Азия елдерін байланыстыратын халықаралық көлік дәлізі. Жобаға 14 мемлекет қатысады. Оның ішінде Қазақстан, Түркия, Әзербайжан, Грузия, Иран және Украина сияқты стратегиялық елдер бар.
Соңғы жылдары әлемдегі геосаяси жағдай өзгеріп, жүк тасымалының бағыттары қайта қарала бастады. Осы кезде Орта дәлізге деген қызығушылық күрт артты. Ал Қазақстан дәл осы бағыттың жүрегінде орналасқан.
Сарапшылардың айтуынша, бүгінде Еуропа мен Азия арасындағы ең қауіпсіз әрі перспективалы бағыттардың бірі — Каспий арқылы өтетін маршрут. Бұл жол Қазақстан аумағын кесіп өтеді.
Қазақстан не ұтады?
ТРАСЕКА-ға төрағалық — тек мәртебе емес. Бұл Қазақстанның көлік саясатындағы ықпалын күшейтеді.
Біріншіден, ел транзиттен көбірек табыс табуға мүмкіндік алады. Контейнер ағыны артқан сайын теміржол, порт, логистика және кеден қызметтері де дами түседі.
Екіншіден, Қазақстан халықаралық тасымалдың негізгі хабына айналуға жақындайды. Қазірдің өзінде Ақтау мен Құрық порттарына қызығушылық өсіп келеді.
Үшіншіден, жаңа инфрақұрылым жобаларына инвестиция тарту жеңілдейді. Әлемдік ойыншылар жүк ағыны тұрақты бағыттарға ақша салуға дайын.
Астанада не талқыланды?
Кездесу барысында қатысушы елдер бірнеше маңызды мәселеге назар аударды:
- халықаралық көлік дәліздерін дамыту;
- транзиттік әлеуетті күшейту;
- тасымалды цифрландыру;
- логистикалық тізбектерді жетілдіру;
- көлік рәсімдерін жеңілдету.
Қазақстанның Көлік министрі Нұрлан Сауранбаев халықаралық көлік ынтымақтастығы ел үшін басым бағыт екенін айтты.
Оның сөзінше, Қазақстан ТРАСЕКА кеңістігінде қауіпсіз әрі бәсекеге қабілетті бағыттарды дамытуға белсенді қатысуды жалғастырады.
Әлем Қазақстанға неге назар аудара бастады?
Бұған бірнеше себеп бар.
Біріншіден, әлемдік логистика өзгеріп жатыр. Көптеген компания бұрынғы маршруттарға балама іздеуде.
Екіншіден, Қазақстан Қытай мен Еуропаның арасында орналасқан. Бұл — үлкен артықшылық.
Үшіншіден, ел соңғы жылдары теміржол мен порт инфрақұрылымына белсенді инвестиция салып келеді.
Қазір халықаралық сарапшылар Қазақстанды тек мұнай экспорттаушы мемлекет ретінде емес, Еуразиядағы негізгі транзиттік орталықтардың бірі ретінде қарастыра бастады.
Алдағы кезең қандай болады?
Қазақстанның төрағалығы кезінде Орта дәліздің дамуына ерекше назар аударылуы мүмкін. Әсіресе:
- Каспий арқылы жүк тасымалын жылдамдату;
- цифрлық кеден жүйелерін енгізу;
- контейнерлік тасымалды арттыру;
- Еуропа мен Азия арасындағы жеткізу уақытын қысқарту маңызды бағыттардың біріне айналады.
Егер бұл жоспарлар іске асса, Қазақстан тек транзиттік ел емес, бүкіл өңірдің логистикалық орталығына айналуы мүмкін.
Ал бұл — экономикаға жаңа ақша, жаңа жұмыс орындары және халықаралық ықпал деген сөз.
