Қазақстан Шығыс Азиядағы ең ірі қаржы орталықтарының бірі — Гонконгпен қылмыстық-құқықтық саладағы маңызды халықаралық келісімдерге қол қойды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жаңалық көпшілікке ресми хабарлама болып көрінуі мүмкін. Бірақ шын мәнінде мәселе әлдеқайда ауқымды: әңгіме миллиардтаған қаржы ағындары, халықаралық қылмыспен күрес және шетелге кеткен активтерді қайтару туралы болып отыр.
Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Берік Асылов жұмыс сапарымен Гонконгқа барып, өңірдің Қауіпсіздік жөніндегі хатшысы Крис Тангпен келіссөздер өткізді. Гонконгтағы бұл құрылым полициядан бастап кеден, көші-қон, түрме жүйесі және арнайы қызметтердің жұмысын үйлестіреді. Яғни, кездесу символикалық емес, нақты қауіпсіздік архитектурасы деңгейінде өтті.
Қазақстан үшін бұл неге маңызды?
Соңғы жылдары Қазақстан заңсыз шығарылған активтерді қайтару мәселесін ашық көтеріп келеді. Әсіресе қаржы офшорларына кеткен қаражатты іздеу — мемлекет үшін стратегиялық міндеттердің біріне айналды.
Ал Гонконг — әлемдік қаржы жүйесіндегі ең ірі хабтардың бірі. Мұнда халықаралық компаниялар, инвестициялық қорлар мен күрделі қаржы схемалары шоғырланған. Сарапшылардың айтуынша, дәл осындай аймақтар арқылы қаржы ізін жасыру оңайырақ.
Сондықтан Қазақстан үшін Гонконгпен құқықтық байланыс орнату — жай дипломатиялық қадам емес. Бұл тергеу, активтерді іздеу және күдіктілерді қайтару процесін айтарлықтай жеңілдетуі мүмкін.
Қандай келісімдерге қол қойылды?
Кездесу қорытындысында тараптар үш негізгі мемлекетаралық келісімге қол қойды:
- жасырынып жүрген қылмыскерлерді ұстап беру туралы;
- қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы;
- сотталған адамдарды беру туралы.
Қарапайым тілмен айтқанда, енді екі тарап бір-біріне тергеу жүргізуде, ақпарат алмасуда және күдіктілерді қайтаруда ресми түрде көмектесе алады.
Мысалы, егер Қазақстанда іздеуде жүрген адам Гонконг аумағында анықталса, оны қайтару мәселесі бұрынғыдан әлдеқайда жылдам қаралуы мүмкін.
Жасанды интеллект пен цифрлық тергеу
Келіссөздердің тағы бір қызық бөлігі — тараптардың заманауи технологиялар мен жасанды интеллектіні қолдану мәселесін талқылауы болды.
Қазір халықаралық қылмыстың көп бөлігі цифрлық кеңістікке ауысқан. Онлайн алаяқтық, криптовалюта арқылы ақша жасыру, кибершабуылдар — құқық қорғау органдары үшін жаңа сын.
Сол себепті Қазақстан мен Гонконг тергеудегі озық технологиялар, криминалистикалық сараптама және цифрлық бақылау тәжірибесімен алмасуға келісті.
Шығыс Азиядағы үлкен стратегия
Бұл — Қазақстанның аймақтағы алғашқы қадамы емес.
Екі күн бұрын Бас прокуратура Макаомен де қылмыстық-құқықтық саладағы халықаралық шарттардың толық пакетіне қол қойған болатын. Ал өткен жылдың қыркүйегінде Қазақстан Сингапурмен қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы келісім жасаған еді.
Осылайша Қазақстан Шығыс Азиядағы басты қаржы орталықтарымен құқықтық серіктестік желісін қалыптастырып отыр.
Бұл қарапайым азаматқа қалай әсер етуі мүмкін?
Бір қарағанда мұндай келісімдер қарапайым халықтан алыс сияқты көрінеді. Бірақ халықаралық қаржы қылмыстары мен активтерді қайтару мәселесі тікелей экономикаға әсер етеді.
Сарапшылардың пікірінше, заңсыз шығарылған қаражатты елге қайтару бюджетке қосымша ресурс әкелуі мүмкін. Ал трансұлттық қылмыспен күрестегі ынтымақтастық халықаралық алаяқтық схемаларын азайтуға көмектеседі.
Қазақстан соңғы жылдары халықаралық құқықтық байланыстарын күшейтіп келеді. Гонконгпен жасалған жаңа келісімдер — осы үлкен стратегияның маңызды бөлігі.
