Астана тағы бір маңызды көлік келіссөздерінің алаңына айналды.
Қазақстан мен Еуропалық Одақ Транскаспий халықаралық көлік бағытын дамыту мәселесін талқылап, енді дәліздің тек жүк тасымалдайтын бағыт емес, Еуропа мен Азияны байланыстыратын стратегиялық артерияға айналып келе жатқанын ашық көрсетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
22 мамыр күні өткен кездесуде Қазақстан Көлік вице-министрі Жәнібек Тайжанов пен Еурокомиссия өкілі Серхио Ольете Хоса Транскаспий бағытының қазіргі мүмкіндіктері мен болашағын талқылады. Әңгіме жай ғана логистика туралы емес. Бұл – әлемдік сауда картасындағы жаңа бағыт үшін жүріп жатқан үлкен бәсеке.
Транскаспий дәлізі неге маңызды болып кетті?
Соңғы жылдары әлемдік логистика түбегейлі өзгерді. Геосаяси жағдай, санкциялар, теңіз бағыттарындағы қиындықтар елдерді жаңа жол іздеуге мәжбүрледі. Сол кезде Қазақстан арқылы өтетін Транскаспий бағыты ерекше назарға ілікті.
Бұл дәліз Қытайдан басталып, Қазақстан арқылы Каспий теңізіне шығып, ары қарай Әзербайжан, Грузия мен Түркия арқылы Еуропаға жетеді. Сарапшылар оны “Орта дәліз” деп те атайды.
Ең маңыздысы — тасымал уақыты қысқарып жатыр. Бұрын жүк бірнеше апта бойы жолда жүрсе, қазір жеткізу мерзімі едәуір азайған. Контейнерлік тасымал көлемі де жыл сайын өсіп келеді.
Ақтау порты үлкен өзгерістің алдында
Кездесуде Каспийдегі порт инфрақұрылымына ерекше назар аударылды. Қазақстан Ақтау теңіз портындағы айлақтарды жаңғыртып жатыр. Жобаға Еуропалық Одақ пен ЕҚДБ қолдау көрсетуде.
Бұл жай ғана жөндеу емес. Ақтау порты енді аймақтағы басты логистикалық хабтардың біріне айналуды көздеп отыр.
Сонымен қатар:
- жаңа кемелер салынып жатыр;
- паромдық флот кеңейтілуде;
- Каспийдегі тасымал жиілігі артады;
- жүк өткізу мүмкіндігі көбейеді.
Сарапшылардың пікірінше, Каспийдегі инфрақұрылым күшейсе, Қазақстанның транзиттік табысы бірнеше есе өсуі мүмкін.
Ең үлкен өзгеріс – қағазсыз тасымал
Кездесудің ең қызық тұстарының бірі – цифрландыру мәселесі болды.
Қазақстан мен ЕО тасымалды толық электронды форматқа көшіруді талқылады. Яғни:
- қағаз құжаттар азаяды;
- кеден рәсімдеу жылдамдайды;
- электронды құжат айналымы енгізіледі;
- халықаралық автотасымал рұқсаттары онлайн алмасады.
Қарапайым тілмен айтқанда, жүргізуші немесе логист енді шекарада бума-бума қағаз тасып жүрмеуі мүмкін.
Бұл – уақытты ғана емес, миллиардтаған шығынды үнемдейтін қадам.
Қазақстан Еуропалық Одақ елдерін осы цифрлық жобаға қосылуға шақырды. Егер бастама толық іске асса, Орта дәліз әлемдегі ең заманауи логистикалық бағыттардың біріне айналуы ықтимал.
Қазақстан үшін бұл нені білдіреді?
Транскаспий дәлізі Қазақстан үшін жай транзит емес. Бұл:
- жаңа инвестиция;
- жаңа жұмыс орындары;
- порттар мен теміржолдардың дамуы;
- Еуропамен байланысты күшейту;
- елдің геосаяси маңызын арттыру.
Қазір әлем жаңа сауда бағыттарын іздеп жатқанда, Қазақстан дәл ортасында тұр.
Кездесу қорытындысында тараптар әріптестікті күшейтуге дайын екенін мәлімдеді. Ал бұл Транскаспий бағыты алдағы жылдары одан әрі қарқын алатынын көрсетеді.
Бір нәрсе анық: әлемдік логистикада Қазақстанның рөлі бұрынғыдан әлдеқайда маңызды бола бастады.
