Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақтың ортақ энергетикалық нарығын қолдайды. Бірақ бір шартпен: елдің энергетикалық қауіпсіздігі мен ішкі тұтынушылардың мүддесі бірінші орында қалуы керек.
Бұл туралы Астанада өткен ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің энергетика саласындағы уәкілетті органдары басшылары кеңесінің отырысында айтылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Неге бұл маңызды?
ЕАЭО бірнеше жылдан бері мұнай, газ және электр энергиясы үшін бірыңғай нарық құруды талқылап келеді. Теория жүзінде бұл энергия ресурстарының еркін қозғалысына жол ашып, сауданы жеңілдетуі тиіс.
Алайда кез келген интеграция ұлттық мүдделермен түйісетін тұстарға тіреледі.
Қазақстан дәл осы мәселеге ерекше назар аударып отыр.
Қазақстанның басты ұстанымы қандай?
Энергетика министрі Ерлан Ақкенженовтің айтуынша, ортақ нарықтарға көшу асығыс шешімдер арқылы емес, кезең-кезеңімен жүргізілуі керек.
«Газдың, мұнайдың және электр энергиясының еркін қозғалысына арналған ортақ кеңістікті қалыптастыру ұлттық мүдделерді қорғауға негізделуі тиіс. Қазақстан үшін ішкі нарықты энергия ресурстарымен тұрақты қамтамасыз ету және өңірлерде тапшылыққа жол бермеу — абсолютті басымдық», — деді Ерлан Ақкенженов.
Басқаша айтқанда, Қазақстан үшін ең маңыздысы — алдымен өз азаматтары мен кәсіпорындарын энергиямен тұрақты қамтамасыз ету.
Ортақ нарыққа жету үшін не қажет?
Министрдің сөзінше, мәселе тек саяси келісімдермен шектелмейді.
Ортақ энергетикалық кеңістіктің жұмыс істеуі үшін:
- көлік инфрақұрылымына әділ қолжетімділік қажет;
- энергия тасымалдаудың бірыңғай ережелері керек;
- цифрлық платформаларды үйлестіру маңызды;
- электрондық қолтаңбаларды трансшекаралық деңгейде тану мәселесі шешілуі тиіс.
Бұл әсіресе электр энергиясымен жасалатын мәмілелерді жылдам әрі ашық жүргізуге мүмкіндік береді.
Қазақстан неліктен сақтық танытып отыр?
Соңғы жылдары әлемде энергетикалық қауіпсіздік мәселесі бұрынғыдан да өзекті бола түсті.
Электр энергиясының тапшылығы, газ бағасының құбылуы және инфрақұрылымға түсетін жүктеменің артуы көптеген елдерді ұлттық мүдделерге көбірек назар аударуға мәжбүрледі.
Сондықтан Қазақстан интеграцияны қолдағанымен, оның ел ішіндегі тұрақтылыққа әсер етпеуін басты шарт ретінде қарастырады.
Диалог жалғасады
Энергетика министрлігі ЕАЭО серіктестерімен жүргізіліп жатқан конструктивті диалогты жоғары бағалайтынын мәлімдеді.
Ведомствоның пікірінше, сенім мен өзара тиімділікке негізделген ынтымақтастық ұзақ мерзімде бүкіл өңірдің энергетикалық және экологиялық қауіпсіздігін күшейте алады.
Ал Қазақстанның қазіргі ұстанымы анық: ортақ нарықтар қажет, бірақ ұлттық энергетикалық қауіпсіздік пен ішкі тұтынушының мүддесі өзгермейтін басымдық болып қала береді.
