Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Кипр Республикасының Президенті Никос Христодулидис келіссөздер қорытындысы бойынша бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне арналған бірлескен брифинг өткізді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мемлекет басшысы Кипрді Қазақстанның Еуропадағы сенімді әрі маңызды серіктестерінің бірі ретінде бағалайтынын айтты.
Екі ел арасындағы байланыс жаңа деңгейге көтерілді
Қасым-Жомарт Тоқаев соңғы жылдары Қазақстан мен Кипр арасындағы саяси диалогтың айтарлықтай нығайғанын атап өтті.
«Екі ел арасындағы саяси диалог жыл өткен сайын күшейе түсуде. Қадірлі Христодулидис мырза осыдан 7 жыл бұрын Кипрдің Сыртқы істер министрі ретінде Астанаға арнайы келген болатын. Сол кезде ол Кипр Қазақстанның Еуропа Одағындағы мүддесін ілгерілетуге әрдайым дайын екенін айтқан еді. Содан бері көп жұмыс атқарылды. Екі мемлекеттің елшіліктері ашылды. Осылайша, өзара қарым-қатынасымыз жолға қойылды. Қадірлі Президент мырзаның Астанаға тұңғыш сапары екі ел арасындағы алғашқы тікелей әуе рейсінің ашылуымен тұспа-тұс келіп отыр. Мұның да символдық мәні зор».
Президенттің айтуынша, екі мемлекет те серіктестікті одан әрі тереңдетуге мүдделі.
Кипр Президентіне «Достық» ордені табысталды
Мемлекет басшысы Никос Христодулидистің екіжақты ынтымақтастықты дамытуға қосқан үлесін жоғары бағалап, оған І дәрежелі «Достық» орденін тапсырғанын еске салды.
«Кипр Республикасының басшысы осы оң үрдіске зор үлес қосып келеді. Мен мұны жоғары бағалаймын. Сол себепті бүгін Жоғары мәртебелі Президент Никос Христодулидис мырзаға І дәрежелі «Достық» орденін тапсырдым. Бұл награда – қазақ елінің Сізге және бүкіл Кипр Республикасының халқына деген ерекше құрметінің, шынайы ілтипатының белгісі».
Сауда мен инвестицияны дамытуға басымдық беріледі
Келіссөздер барысында сауда-экономикалық ынтымақтастық мәселелері кеңінен талқыланды.
Президенттің айтуынша:
- Тауар айналымын арттыру қажет
- Инвестициялық байланыстарды күшейту маңызды
- Іскерлік қауымдастықтардың өзара қарым-қатынасын дамыту керек
- Бірлескен жобалардың санын көбейту қажет
Осыған байланысты Қазақстан-Кипр экономикалық ынтымақтастығының жол картасын әзірлеу ұсынылды.
Сонымен қатар:
- Үкіметаралық комиссия құру
- Іскерлік кеңес қалыптастыру
бастамалары көтерілді.
Кипрге Транскаспий дәлізіне қатысу ұсынылды
Қасым-Жомарт Тоқаев Кипр тарапын Транскаспий халықаралық көлік бағытын дамытуға қатысуға шақырғанын айтты.
Мемлекет басшысының пікірінше, Кипрдің теңіз инфрақұрылымы мен Қазақстанның құрлықтағы транзиттік әлеуетін біріктіру жаңа логистикалық мүмкіндіктер ашады.
«Өздеріңіз жақсы білесіздер, Кипр әлемдік деңгейдегі теңіз хабы саналады. Орта дәліз аясында Қазақстанның құрлықтағы және Кипрдің теңіздегі инфрақұрылымын тиімді ұштастыруға мүмкіндік зор».
Қазақстанда Кипр капиталы бар 400-ден астам компания жұмыс істейді
Президенттің мәліметінше, бүгінде Қазақстанда Кипр капиталының қатысуымен 400-ден астам компания қызмет етеді.
Олардың ішінде:
- 30-ға жуық компания Астана халықаралық қаржы орталығында тіркелген
Бұл екі ел арасындағы инвестициялық ынтымақтастықтың тұрақты дамып келе жатқанын көрсетеді.
Сонымен қатар Президент кипрлік кәсіпкерлерді Қазақстандағы ұзақ мерзімді инвестициялық жобаларға қатысуға шақырды.
Цифрландыру және eGov тәжірибесі қызығушылық тудырды
Келіссөздер барысында цифрлық технологиялар мен инновациялар мәселесіне де ерекше назар аударылды.
Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, Кипр тарапы Қазақстанның:
- eGov жүйесіне
- Мемлекеттік қызметтерді цифрландыру тәжірибесіне
қызығушылық танытып отыр.
Қазақстан бұл бағыттағы тәжірибесімен бөлісуге дайын екенін мәлімдеді.
Білім, ғылым және туризм саласындағы байланыс кеңейеді
Тараптар мәдени-гуманитарлық ынтымақтастық мәселелерін де талқылады.
Атап айтқанда:
- Ғылыми мекемелер арасындағы байланысты күшейту
- Білім беру саласындағы әріптестікті дамыту
- Спорт бағытындағы жобаларды кеңейту
- Туризм саласындағы ынтымақтастықты арттыру
жөнінде уағдаластыққа қол жеткізілді.
Халықаралық мәселелер бойынша ұстанымдар ұқсас
Президенттердің кездесуінде халықаралық және өңірлік күн тәртібі де қаралды.
Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан мен Кипрдің халықаралық қақтығыстарды тек бейбіт және дипломатиялық жолмен шешу қағидатын қолдайтынын айтты.
«Қазақстанның ұстанымы бойынша барлық елдер Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысын, халықаралық құқықтың негізгі қағидаттарын қатаң сақтауға міндетті. Қазақстан басқа елдердің аумақтық тұтастығын құрметтейді және бүкіл әлем мемлекеттерін осы қағидатқа басымдық беруге шақыруда».
Кипр Президенті қол қойылған меморандумдардың маңызын атап өтті
Никос Христодулидистің айтуынша, келіссөздер барысында екі тарап саяси және экономикалық ынтымақтастықты одан әрі дамытуға ниетті екенін растаған.
«Біз барлық деңгейде тұрақты байланыс орнатудың маңызын атап өттік. Өйткені орнықты саяси диалог – сенімді нығайту мен нақты нәтижеге қол жеткізудің негізгі факторы. Осы орайда жоғары білім, ғылыми зерттеу, мәдениет, спорт, инновация, цифрлық басқару және ақпараттық технология секілді маңызды салаларда өзара түсіністік туралы бірқатар меморандумға қол қойылғаны қуантады».
Неліктен бұл маңызды?
Кипр – Қазақстанның Еуропа Одағындағы маңызды серіктестерінің бірі. Тікелей әуе қатынасының ашылуы, инвестициялық байланыстардың кеңеюі және жаңа экономикалық бастамалар екі ел арасындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге шығаруға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ бұл келіссөздер Қазақстан мен Еуропа Одағы арасындағы қарым-қатынасты нығайтуға қосымша серпін беруі мүмкін.
