Қазақстан делегациясы ЮНЕСКО-ның Үкіметаралық гидрологиялық бағдарламасы (ҮГБ) Кеңесінің 27-сессиясына қатысып, жаһандық су қауіпсіздігі мен халықаралық ынтымақтастық мәселелерін талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сессия барысында қатысушы елдер су ресурстарын басқару, ғылыми зерттеулерді дамыту, мемлекеттердің әлеуетін арттыру және трансшекаралық су ресурстарын тиімді пайдалану бағытындағы басымдықтарды қарастырды.
Қазақстан халықаралық бастаманы таныстырды
Қазақстанның ЮНЕСКО жанындағы Тұрақты өкілі Асқар Абдрахманов қатысушыларды Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ аясында Халықаралық су ұйымын құру жөніндегі бастамасымен таныстырды.
Дипломаттың айтуынша, жаңа ұйым:
- жаһандық су басқару жүйесіндегі үйлестіруді күшейтуге;
- халықаралық міндеттемелердің орындалу тиімділігін арттыруға;
- су саласындағы бытыраңқылықты азайтуға бағытталған.
Астанадағы консультациялар нәтижесі ұсынылды
Сессия барысында Қазақстан тарапы 2026 жылғы 23 сәуірде Астанада өткен Өңірлік экологиялық саммит аясындағы алғашқы халықаралық консультациялардың қорытындылары туралы ақпарат берді.
Бұл кездесулер Халықаралық су ұйымын құру мәселесін талқылауға арналған алғашқы маңызды алаңдардың бірі болды.
ЮНЕСКО-ның рөлі ерекше аталды
Асқар Абдрахманов ЮНЕСКО-ның Үкіметаралық гидрологиялық бағдарламасы жарты ғасырдан астам уақыт бойы:
- гидрологиялық ғылымдарды дамытуға;
- мамандар даярлауға;
- халықаралық ғылыми ынтымақтастықты нығайтуға үлес қосып келе жатқанын атап өтті.
Оның пікірінше, бағдарлама су мәселелері бойынша сындарлы халықаралық диалог жүргізуге мүмкіндік беретін ең беделді алаңдардың бірі саналады.
Су қауіпсіздігі – жаһандық сын-қатер
ЮНЕСКО Бас директоры Халед әл-Анани су ресурстары мәселесі қазіргі заманның ең өзекті жаһандық міндеттерінің бірі екенін айтты.
Оның сөзінше, су қауіпсіздігі:
- тұрақты даму;
- климаттың өзгеруі;
- азық-түлік қауіпсіздігі;
- бейбітшілік пен тұрақтылық мәселелерімен тікелей байланысты.
Сондықтан халықаралық ғылыми ынтымақтастықты одан әрі нығайту қажет.
Қазақстанның ұстанымы
Қазақстанның ҮГБ Кеңесінің 27-сессиясына қатысуы еліміздің:
- су қауіпсіздігі саласындағы халықаралық әріптестікті дамытуға;
- ғылыми тәсілдерді ілгерілетуге;
- су ресурстарын тиімді басқаруға;
- жаһандық су проблемаларын шешуге бағытталған бастамаларды қолдауға дайын екенін көрсетті.
Үкіметаралық гидрологиялық бағдарлама туралы
ЮНЕСКО-ның Үкіметаралық гидрологиялық бағдарламасы 1975 жылы құрылған.
Бағдарлама:
- су ресурстарын зерттеу;
- су басқару жүйелерін жетілдіру;
- білім беру жобаларын дамыту;
- мамандар мен ұйымдардың әлеуетін арттыру бағытында жұмыс істейді.
Бағдарламаның басқарушы органы төрт жылдық мерзімге сайланатын 36 мемлекеттен тұратын Кеңес болып табылады.
Бұл неге маңызды?
Су тапшылығы мен климаттың өзгеруі жағдайында халықаралық су ресурстарын тиімді басқару әлем елдері үшін стратегиялық мәселеге айналып отыр. Қазақстанның Халықаралық су ұйымын құру бастамасы су қауіпсіздігі саласындағы жаһандық ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеруге бағытталған маңызды қадам ретінде қарастырылады.
