Қазақстан мен Еуропалық одақ арасындағы экономикалық байланыс жаңа кезеңге аяқ басты.
Астанада өткен «Қазақстан – Еуропалық одақ» диалог платформасының 19-шы отырысында инвестиция, сауда, көлік дәліздері және стратегиялық шикізат саласындағы ынтымақтастықтың келесі бағыттары талқыланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиынның басты ерекшелігі – тараптар тек қазіргі жобаларды емес, алдағы жылдары Қазақстан экономикасына ықпал етуі мүмкін нақты реформалар мен инвестициялық бастамаларды да ортаға салды.
Еуропа Қазақстан экономикасындағы орнын күшейтіп келеді
Соңғы жылдары Қазақстан мен Еуропалық одақ арасындағы әріптестік тұрақты түрде өсіп келеді. 2025 жылдың қорытындысында екі тарап арасындағы тауар айналымы 45,2 миллиард долларға жетті. Ал 2026 жылдың алғашқы төрт айында өзара сауда көлемі 12,4 миллиард долларды құрады.
Әсіресе шикізаттық емес экспорттың өсімі назар аударады. Қазақстанның ауыл шаруашылығы өнімдерінің Еуропа нарығына экспорты бір жыл ішінде 34,3 пайызға артып, 266,2 миллион долларға жеткен.
Бұл көрсеткіштер Еуропаның Қазақстанды тек шикізат жеткізушісі ретінде емес, өндірістік және логистикалық серіктес ретінде де қарастыра бастағанын көрсетеді.
Бектенов: Қазақстан Еуропа үшін сенімді серіктес болып қала береді
Премьер-министр Олжас Бектенов Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүргізіліп жатқан саяси және экономикалық реформалар инвестициялық тартымдылықты арттыруға бағытталғанын айтты.
Оның сөзінше, Қазақстан шетелдік инвесторлар үшін жаңа мүмкіндіктер ұсынуды жалғастырады. Соның ішінде арнайы Altyn Visa бағдарламасы іске қосылып, халықаралық инвесторларды сүйемелдейтін жаңа институттар құрылып жатыр.
«Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Еуропалық Одақпен ынтымақтастықты дамытуға ерекше мән береді. Бүгінде біздің әріптестігіміз қарқынды дамып келеді. Қазіргі таңда Қазақстанның сыртқы саудасының 30%-дан астамы Еуропалық Одақтың үлесіне тиесілі. Еліміздің экономикасына құйылған еуропалық инвестициялардың жиынтық көлемі 200 миллиард доллардан асты. Бұл көрсеткіштер елдеріміз арасындағы өзара экономикалық қызығушылықтың жоғары деңгейін айқын көрсетеді. Қазақстан энергетикалық қауіпсіздік, өнеркәсіп кооперациясы және көлік байланысын дамыту мәселелерінде Еуропалық Одақтың сенімді әрі болжамды серіктесі болып қала береді», — деді Олжас Бектенов.
Орта дәлізге қызығушылық артып келеді
Кездесудің маңызды тақырыптарының бірі Транскаспий халықаралық көлік бағыты немесе Орта дәліз болды.
Биылғы бес айдың өзінде аталған бағыт арқылы өтетін транзиттік тасымал көлемі 69 пайызға өскен. Ал бағытты пайдаланатын көлік құралдарының саны 38 пайызға артқан.
Геосаяси өзгерістер жағдайында Еуропа Азияға шығатын балама әрі қауіпсіз бағыттарды іздеп отыр. Сол себепті Қазақстан арқылы өтетін Орта дәліздің стратегиялық маңызы жылдан-жылға күшейіп келеді.
Үкімет бұл бағытты Еуропалық одақпен ынтымақтастықтың негізгі тіректерінің бірі ретінде қарастырады және Global Gateway бастамасы аясындағы жобаларды кеңейтуді қолдайды.
Сирек металдар үшін жаңа бәсеке басталды
Жиында аса маңызды минералдық ресурстар мен сирек кездесетін металдар тақырыбы да ерекше назарда болды.
Электромобильдер, аккумуляторлар, жасанды интеллект жүйелері мен жоғары технологиялық өндірістердің дамуы стратегиялық шикізатқа сұранысты күрт арттырды. Осы жағдайда Қазақстан өзінің минералдық-шикізат базасын халықаралық инвесторлар үшін тартымды етуге ниетті.
Xcalibur Smart Mapping компаниясының басқарушы директоры Саид Сұлтанов заманауи геологиялық зерттеулерді енгізу, геологиялық инфрақұрылымды жаңғырту және жоғары дәлдіктегі аэрогеофизикалық түсірілімдер жүргізу жөніндегі жобаларды таныстырды.
Сарапшылардың пікірінше, дәл осы бағыт алдағы жылдары Қазақстан мен Еуропа арасындағы экономикалық ынтымақтастықтың ең перспективалы салаларының біріне айналуы мүмкін.
Еуропалық бизнес қандай мәселелер көтерді?
Отырыс барысында еуропалық бизнес қауымдастық өкілдері бірнеше маңызды мәселені көтерді.
Олардың қатарында:
- кедендік рәсімдерді жетілдіру;
- техникалық стандарттарды үйлестіру;
- реттеуші саясаттың болжамдылығын арттыру;
- зияткерлік меншік құқықтарын қорғау;
- фармацевтикалық деректердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бар.
Қазақстандық ведомстволар бұл бағыттар бойынша жүргізіліп жатқан реформалар туралы есеп беріп, бизнестің ұсыныстарын ескеруге дайын екенін мәлімдеді.
Қазақстан жаңа инвестициялар үшін бәсекеге түсуде
Қазіргі әлемдік экономикада инвестиция үшін күрес күшейіп келеді. Капитал тұрақтылық, ашықтық және түсінікті ережелер бар елдерді таңдайды.
Сондықтан Қазақстан үкіметі халықаралық инвесторлармен диалогты күшейтуге ерекше мән беріп отыр. Диалог платформасының кезекті отырысы да осы мақсатқа қызмет етті.
Кездесу қорытындысында Олжас Бектенов министрліктер мен ұлттық компанияларға еуропалық серіктестермен көтерілген барлық мәселелер бойынша екіжақты консультациялар өткізуді тапсырды.
Бұл Қазақстанның Еуропамен экономикалық байланыстарды тереңдетуге ғана емес, жаңа инвестициялық жобаларды тарту үшін нақты қадамдар жасауға дайын екенін көрсетті.
