Әуе билеттері қымбаттауы мүмкін. Халықаралық әуе көлігі қауымдастығы Еуропалық комиссияның EU ETS шығарындылар саудасы жүйесін Еуропадан тыс аумаққа кеңейту ұсынысын сынға алды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Еурокомиссия ЕО аумағынан ұшатын кейбір халықаралық рейстерге көміртекті реттеу талаптарын енгізуді көздеп отыр. Егер бастаманы Еуропарламент пен одақ елдері қолдаса, жаңа ережелер 2029 жылдан бастап күшіне енуі мүмкін.
IATA бұл тәсілді экстерриториялық деп санайды. Яғни Еуропаның ережелері ЕО аумағынан тыс жұмыс істейтін әуе компаниялары мен шығарындыларға да әсер етеді.
«ЕО тарихи қатені қайталап отыр. Оның салдары ауыр болады: экстерриториялық сипатқа байланысты келіспеушіліктер күшейеді, жаһандық декарбонизация баяулайды және Еуропаның бәсекеге қабілеттілігі төмендейді. Мұның құнын еуропалық жолаушылар мен бизнес төлейді», — деді IATA бас директоры Уилли Уолш.
Әуе компаниялары неге қарсы шықты
EU ETS компанияларды көмірқышқыл газының шығарындыларын есептеп, тиісті квоталарды сатып алуға міндеттейді. Ұшақ неғұрлым көп жанармай жақса, тасымалдаушының шығыны да соғұрлым артады.
IATA жүйенің кеңеюі халықаралық әуе компанияларына қосымша қаржылық салмақ түсіреді деп қауіптенеді. Тасымалдаушылар бұл шығынның бір бөлігін билет пен жүк тасымалы тарифтеріне қосуы мүмкін.
Тағы бір тәуекел — бірнеше климаттық механизмнің бір уақытта қолданылуы. Халықаралық рейстер қазірдің өзінде Халықаралық азаматтық авиация ұйымы әзірлеген CORSIA бағдарламасымен қамтылған.
CORSIA — халықаралық авиациядағы көміртек шығарындыларын өтеу және азайтуға арналған жаһандық жүйе. Ол жаңа технологияларды, ұшу тиімділігін және экологиялық авиациялық отынды дамыту шараларын толықтырады.
«EU ETS жүйесін Еуропадан тыс аумаққа кеңейтудің орнына Еуроодақ жаһандық деңгейде келісілген CORSIA механизмінің тиімділігін арттыруға күш салуы керек», — деді Уилли Уолш.
Қосарланған төлем қаупі туындады
IATA ұстанымын ICAO да қолдады. Ұйым EU ETS жүйесінің кеңеюі халықаралық авиациядағы бір шығарындылар үшін екі рет төлем жасауға әкелуі мүмкін екенін ескертті.
ICAO бағалауынша, қатар қолданылатын өңірлік механизмдер декарбонизацияның жаһандық жүйесін бөлшектеуі ықтимал. CORSIA халықаралық авиацияның CO₂ шығарындыларына арналған жалғыз келісілген жаһандық нарықтық механизм болып қала береді.
Еурокомиссия қосарланған көміртек төлемін болдырмау үшін CORSIA аясындағы төлемдерді шегеру механизмін ұсынды. Алайда авиация саласы түпкі нәтиже болашақ ережелердің нақты тетіктеріне байланысты болады деп санайды.
IATA экологиялық отынға басымдық беруді ұсынды
Ымыралы шешімдердің бірі SAF — көміртек ізі төмен тұрақты авиациялық отынды қолдауды кеңейту болуы мүмкін.
IATA сондай-ақ book-and-claim жүйесін енгізуді ұсынады. Бұл тәсіл әуе компаниясына экологиялық отынға ақы төлеп, SAF басқа әуежайда пайдаланылса да, шығарындылардың азаюын өз есебіне жазуға мүмкіндік береді.
Мұндай механизм тұрақты авиациялық отын әлі қолжетімсіз бағыттар үшін қажет. Ол әуе компанияларының сұранысын біріктіріп, SAF нарығының дамуын жеделдете алады.
«SAF үшін жеңілдіктерді арттыру және book-and-claim жүйесін енгізу перспективалы қадамдар болуы мүмкін. Алайда табысқа жету үшін оның нақты тетіктері шешуші рөл атқарады».
IATA Еуропа билігімен келіссөзді жалғастырмақ. Қауымдастық экстерриториялық тәсілден бас тартып, CORSIA-ны толық қолдауды және экологиялық отынға тиімді ынталандыру тетіктерін енгізуді талап етеді.
«Біз экстерриториялық сипаты жоқ, CORSIA-ны толық қолдайтын және SAF үшін тиімді ынталандыру шараларын қамтитын тәсілге қол жеткізу үшін еуропалық саясаткерлермен жұмысты жалғастырамыз», — деді Уилли Уолш.
