Қазақстан күрт алға шықты.
2025 жылдың қорытындысы бойынша елдегі жолаушылар ағыны 40 пайызға өсіп, 18,1 миллион адамға жетті. Бұл — әлемдік авиация нарығындағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мұндай деректерді Халықаралық әуе көлігі қауымдастығы World Air Transport Statistics есебінің жаңа нұсқасында жариялады. IATA зерттеуді 2026 жылғы 20 шілдеде таныстырды.
Қазақстан көптеген әуе нарығын басып озды
«Орталық Азияның бірнеше елі әлемдегі ең жылдам өсіп келе жатқан жолаушылар нарықтарының қатарына енді».
Қазақстандағы өсім басқа қарқынды дамып келе жатқан нарықтардың көрсеткішінен едәуір жоғары болды. Өзбекстанда жолаушылар ағыны 16,9 пайызға өсіп, 12,5 миллион адамға жетті.
Вьетнам 14,8 пайыз өсім көрсетіп, 80,9 миллион жолаушыны тіркеді. Қазақстан нарығы Өзбекстаннан шамамен 2,4 есе, ал Вьетнамнан 2,7 есе жылдам өсті.
Жоғары пайыз Қазақстанды әлемдегі ең ірі әуе нарығына айналдырмайды. Бірақ бұл көрсеткіш Орталық Азияда ішкі және халықаралық рейстерге сұраныстың қарқынды артып жатқанын аңғартады.
Әуе компаниялары мен инвесторлар үшін бұл — өңірдегі маршруттық желілер мен жолаушылар базасының кеңейіп келе жатқанының белгісі.
АҚШ көш бастап тұр, бірақ өсімі баяу
АҚШ әлемдегі ең ірі жолаушылар нарығы мәртебесін сақтап қалды. 2025 жылы елдің әуежайлары ұшып келген және сапарға шыққан 890,1 миллион жолаушыға қызмет көрсетті.
Алайда өсім небәрі 1,6 пайыз болды. Бұл — әлемдегі ең ірі он нарықтың ішіндегі ең төмен көрсеткіш.
Қытай 776,1 миллион жолаушымен екінші орынға жайғасты. Бір жыл ішінде Қытай нарығы 4,8 пайызға өсті.
Қазақстан мен әлемдік алпауыттар арасындағы айырмашылық әлі де үлкен. Дегенмен қалыптасқан ірі нарықтар баяу өсіп жатқанда, Орталық Азия маршруттар мен жолаушылар санын белсенді арттыру кезеңіне өтті.
Премиум-классқа сұраныс артып келеді
2025 жылы халықаралық рейстерде бизнес және бірінші класпен 109,7 миллион адам ұшты. Бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 4,5 пайызға көп.
Премиум санатындағы жолаушылар халықаралық тасымал нарығының 5,5 пайызын құрады. Олардың үлесі аз болғанымен, бұл сегмент әуе компанияларына әр клиенттен көбірек табыс әкеледі.
Ең жоғары өсім Латын Америкасында тіркелді. Онда премиум-класс жолаушыларының саны 22,1 пайызға артып, 4 миллион адамға жетті.
Еуропа абсолюттік көрсеткіш бойынша көшбасшылықты сақтады — 39,7 миллион жолаушы. Премиум жолаушылардың ең жоғары үлесі Солтүстік Америкада тіркелді — 10,4 пайыз, одан кейін 9,5 пайызбен Таяу Шығыс тұр.
Әлемдегі ең танымал бағыт 13,3 миллион жолаушы тасымалдады
Азия-Тынық мұхиты аймағы ең көп жолаушы қатынайтын әуежайлар жұбының алғашқы ондығына іс жүзінде толықтай енді.
Бірінші орынды Оңтүстік Кореядағы Чеджу — Сеул-Кимпхо бағыты сақтап қалды. Бір жыл ішінде бұл маршрутпен 13,3 миллион адам ұшты.
Алғашқы ондықтағы Азия-Тынық мұхиты аймағынан тыс жалғыз бағыт Сауд Арабиясындағы Жидда — Эр-Рияд маршруты болды.
Ең көп жолаушы тасымалданған он бағыттың барлығы ішкі рейстерге тиесілі. Бұл халқы тығыз орналасқан елдердің ұлттық нарықтары әлемдік авиацияда шешуші рөл атқаратынын көрсетеді.
Өңірлердегі ең танымал бағыттар
Африкада Кейптаун — Йоханнесбург бағыты ең көп жолаушы тасымалдады. Онымен 3,4 миллион адам ұшты.
Латын Америкасында 3,5 миллион жолаушымен Богота — Медельин бағыты көш бастады.
Еуропада Барселона — Пальма-де-Майорка маршруты бірінші орнын сақтады. Бұл бағытты 2,1 миллион адам пайдаланды.
Стокгольм — Мальме бағыты Еуропадағы ең жоғары өсімді көрсетті. Жолаушылар ағыны 85 пайызға артып, 271 мың адамға жетті.
Солтүстік Америкадағы ең танымал ішкі бағыт Нью-Йорк — Лос-Анджелес болды — 2,2 миллион жолаушы. Халықаралық рейстер арасында Нью-Йорк — Лондон бағыты 2,1 миллион адаммен көш бастады.
Boeing 737 нарықтағы негізгі ұшақ болып қалды
Тарфюзеляжды ұшақтар әлемдік авиацияның басты жұмыс күшіне айналды. Boeing 737 тобына кіретін лайнерлер 2025 жылы 10,8 миллион рейс орындады — бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 12 пайызға көп.
Airbus A320 ұшақтары 8,7 миллион, ал Airbus A321 лайнерлері 4,2 миллион рейс жасады.
Әуе компаниялары жаңа кеңфюзеляжды ұшақтарды да белсенді пайдалана бастады. Boeing 787 рейстерінің саны 2019 жылмен салыстырғанда 40,8 пайызға, Airbus A350 көрсеткіші 117,4 пайызға өсті.
Airbus A380 дәуірі, керісінше, біртіндеп аяқталып келеді. Әлемдегі ең ірі жолаушылар ұшағы орындаған рейстер саны 2019 жылғы деңгейден 24,4 пайызға төмен болды.
Нарық жанармайды аз тұтынатын әрі әртүрлі бағытқа бейімдеуге болатын ұшақтарға көшіп жатыр. Қазақстан секілді қарқынды дамып келе жатқан әуе нарықтары үшін мұндай модель аса өзекті.
IATA статистикасы қалай жасалды
Жыл сайынғы статистикалық базаға 1 315 әуе компаниясының деректері енді. Оның ішінде 250-ден астам халықаралық тасымалдаушы WATS есебін дайындауға қосымша ақпарат ұсынды.
Зерттеу сұраныс, ұсыныс және әуе компанияларының операциялық қызметін қамтиды. Есепте әлемдік әуе паркі, ең көп жолаушы қатынайтын бағыттар, саладағы жұмыспен қамту, сондай-ақ тасымалдаушылардың кірістері мен шығыстары туралы мәліметтер берілген.
