Сутегі автоспорт арқылы қайта оралуда. Bosch компаниясы Maserati және Ligier Automotive-пен бірге бензиннің орнына сутегі пайдаланатын әрі шамамен 480 кВт қуат өндіретін іштен жану қозғалтқышын сынап жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жоба автомобиль индустриясы әзірге бір ғана күштік қондырғы түріне толық ставка жасауға дайын емес екенін көрсетеді. Қазақстан үшін де мұндай технологиялық ізденістің маңызы бар: автопарк жаңарған сайын диагностикаға, жөндеуге және сервис мамандарының біліктілігіне қойылатын талаптар өзгереді.
Bosch компаниясының ресми хабарламасына сәйкес, Bosch Motorsport әзірлеген жаңа буындағы сутегі күштік қондырғысы Maserati Nettuno үш литрлік бензин қозғалтқышының негізінде жасалған. Жоба Ligier Automotive-пен бірлесіп дамытылып жатыр.
Maserati Nettuno негізі сақталды, бірақ отын жүйесі өзгерді
Инженерлер қозғалтқышты нөлден жасаған жоқ. Негіз ретінде қос турбонаддувты үш литрлік алты цилиндрлі Nettuno алынды.
Сутегіге көшу кезінде Bosch бүрку жүйесін, тұтандыру жүйесін және қозғалтқышты электронды басқару блогын жаңартты. Сондай-ақ поршеньдердің пішіні мен сығу дәрежесі жаңа жұмыс режиміне бейімделді.
Негізгі технологиялардың бірі — Bosch HIDI LCV сутегіні тікелей бүрку жүйесі. Ол отынды дәл мөлшерлеп, жоғары айналым мен шекті жүктеме кезінде де тұрақты жануды қамтамасыз етуге тиіс.
Нәтижесінде жарыс нұсқасындағы қозғалтқыштың қуаты шамамен 480 кВт-қа, ал айналу моменті 880 Н·м-ге жетті.
8 мың шақырымға жуық жолды ақаусыз өтті
Bosch жаңа қондырғыны тек зертханалық жағдайда сынаумен шектелмеді. Компания оны жарыс трассаларындағы ең ауыр режимдерге шығарды.
Bosch Engineering пен Ligier Automotive арасындағы сутегі жобасы бойынша стратегиялық әріптестік 2021 жылы басталды. Соның аясында жасалған Ligier JS2 RH2 прототипі алғаш рет 2023 жылғы маусымда «Ле-Манның 24 сағаты» жарысында таныстырылды.
Содан бері автомобиль мен қозғалтқыш түрлі ауа райы жағдайында жарыс трассаларында 8 000 шақырымға жуық сынақтан өткен және техникалық ақау тіркелмеген, деп хабарлайды Bosch.
Автоспорттың инженерлер үшін құндылығы да осында. Күштік қондырғы бірнеше сағат бойы қарапайым көлік күнделікті жағдайда сирек кездесетін жоғары жүктемемен жұмыс істейді.
«Сутегімен жүретін жарыс автомобилі сияқты идеяны жүзеге асыру үшін мықты серіктестер қажет. Bosch Motorsport, Ligier Automotive және Maserati арасындағы ынтымақтастық инженерлік құзыреттерді біріктіріп, болашақта автоспорттан тыс салаларда да қолданылуы мүмкін технологияларды әзірлеуді жеделдетуге мүмкіндік береді», — деді Bosch Motorsport басшысы Инго Мауэль.
Сутегі қозғалтқышы электромобильдің орнын баспайды
Жобаның қызықты тұсы тек оның қуатында емес. Ол автомобиль индустриясының шығарындыларды азайту жолын тек аккумуляторлы электромобильдермен байланыстырмай отырғанын көрсетеді.
Сутегімен жұмыс істейтін іштен жану қозғалтқышы дәстүрлі ДВС механикасын сақтайды. Бірақ оған сутегіні сақтау мен жеткізудің басқа жүйесі, бүрку мен жану процесін басқарудың жаңа параметрлері қажет.
Bosch мұндай технологияны ең алдымен жоғары қуат, ұзақ уақыт жүктемемен жұмыс істеу және отын қорын тез толықтыру маңызды болатын сегменттер үшін ықтимал шешім ретінде зерттеп отыр.
Яғни бұл әзірге бензинді, дизельді немесе электрлі көліктердің барлығын алмастыратын әмбебап технология емес. Негізгі мәселе — сутегінің артықшылығы нақты қай сегментте экономикалық және техникалық тұрғыдан тиімді болатынын анықтау.
Қазақстанда алдымен автосервис өзгереді
Қазақстан жолдарында сутегі қозғалтқыштарының жаппай пайда болуы әзірге ұзақмерзімді перспектива. Бірақ технологиялық бәсекенің басқа салдары әлдеқайда жақын — автомобильдердің техникалық құрылымы күрделеніп келеді.
Электромобильдер, гибридтер және баламалы күштік қондырғылар сервистік орталықтардан жаңа диагностикалық жүйелерді, арнайы жабдықты және классикалық ДВС-пен ғана емес, жаңа технологиялармен де жұмыс істей алатын мамандарды талап етеді.
Сондықтан Mobility Aftermarket нарығы үшін мәселе тек қай отын түрінің басым болатынында емес. Автокөлік өндірушілері күштік қондырғылардың жаңа түрлерін көбейткен сайын тәуелсіз СТО, дилерлік орталықтар мен техникалық мамандар игеруі тиіс технологиялар ауқымы да кеңейеді.
Қазақстан бұл өзгерісті электр көлігінің дамуы арқылы қазірдің өзінде сезініп отыр. Бұған дейін DKNews.kz Қытайдың BYD компаниясы Қазақстан нарығына қуаты 1500 кВт-қа дейін жететін аса жылдам қуаттау станцияларын шығаруды жоспарлап отырғанын жазған.
Елдегі республикалық және халықаралық жолдар бойында электромобильдерге арналған инфрақұрылым да дамып келеді. Бұл сервистік экожүйенің түрлі көлік технологияларына біртіндеп бейімделіп жатқанын көрсетеді.
«Инновациялар инженерлік шешімдер ең күрделі сынақтардан өтетін жерде пайда болады. Автоспорт болашақта сериялық автомобильдерде қолданылуы мүмкін технологияларды тексеруге арналған бірегей алаң болып қала береді. Bosch үшін түрлі технологиялық бағыттарды зерттеп, олардың әрқайсысы қай сегментте тиімді болатынын тәжірибе жүзінде бағалау принципті мәселе», — деді Bosch Mobility Aftermarket компаниясының Орталық Азия және Оңтүстік Кавказ өңірі бойынша маркетинг менеджері Татьяна Закревская.
