Отыз жыл байланыстарды үзген жоқ. Қазақстанда өмір сүрген чех ұлтының өкілдері Чехияда бас қосып, бірнеше буын қоныстанушыларының тарихын, Ақтөбе облысындағы ауылды және әлі күнге дейін отбасылық жадтың бір бөлігі болып қалған Қазақстанды еске алды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесу Орталық Чехия өлкесіндегі Бела-под-Бездезем қаласында өтіп, чех қауымдастығы өкілдерінің тарихи отанына қоныс аударғанына 30 жыл толуына арналды. Іс-шараны Эрик Лукас басқаратын Т. Г. Масарик атындағы Халықаралық мәдени-ағарту орталығы Қазақстан Республикасының Чехиядағы Елшілігі мен қазақстандық қауымдастықтың қолдауымен ұйымдастырды.
Жиынға Чехияның әр өңірінен Қазақстанның бұрынғы тұрғындары, мәдени-гуманитарлық ұйымдардың, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері және дипломаттар келді.
Бородиновка отбасылық жадтың орталығына айналды
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі — Қазақстанда өмір сүріп, Ақтөбе облысында Бородиновка, қазіргі Шығырлы ауылын құрған чехтардың тарихы болды.
Қатысушылар бірнеше буын чех қоныстанушылары мен олардың ұрпақтарының Қазақстандағы өміріне қатысты отбасылық естеліктер мен мұрағат материалдарын ортаға салды. Көпшілік үшін бұл кездесу балалық және жастық шағы өткен жерлерге ойша қайта оралуға мүмкіндік берді.
Естеліктерде қазақ отбасылары туралы да жылы әңгімелер айтылды. Чех қауымдастығының өкілдері тарихтың қиын кезеңдерінде Қазақстанда көрген қолдау мен қазақ халқының қонақжайлығын ризашылықпен еске алды.
Чехияға көшкендеріне 30 жыл өтсе де, бұл байланыс үзілмеген. Қауымдастық өкілдері Қазақстанмен қарым-қатынасты сақтап, екі ел арасындағы мәдени және экономикалық байланыстардың дамуына үлес қосып келеді.
Қайрат Әбдірахманов тарихи жадтың маңызын атап өтті
Қазақстанның Чехиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Қайрат Әбдірахманов мұндай кездесулердің тарихи жадты сақтау және Қазақстан мен Чехия арасындағы адами-гуманитарлық байланыстарды нығайту үшін ерекше мәнге ие екенін атап өтті.
Кездесуде Қазақстанның түрлі этностар өкілдері ондаған жыл бойы бейбітшілік пен келісімде өмір сүріп келе жатқан ел ретіндегі тарихи тәжірибесіне де назар аударылды.
Қатысушылар мәдени және тілдік әралуандылық, өзара түсіністік пен азаматтық бірлік туралы сөз қозғады. Бұл қағидаттар Қазақстандағы қазіргі саяси өзгерістермен, соның ішінде Халық кеңесінің құрылуымен де байланыстырылды.
Кейбір қатысушылар 23 тамызда Прагада дауыс бермек
Мәдени кездесу қазіргі саяси күн тәртібімен де ұштасты.
Чехиялық қатысушылар Қазақстанға алдағы Құрылтай депутаттарының сайлауын табысты өткізуге тілектестік білдірді. Дауыс беру 2026 жылғы 23 тамызға белгіленген.
Қазақстан азаматтығын сақтап қалған чех қауымдастығының кейбір өкілдері Прагадағы Қазақстан Елшілігі жанындағы сайлау учаскесінде дауыс беруге ниетті екенін жеткізді.
Бұл жайт қауымдастық тарихының ерекше қырын көрсетеді: Чехияға көшкендеріне үш онжылдық өтсе де, олардың бір бөлігі Қазақстанмен эмоциялық қана емес, азаматтық байланысын да сақтап отыр.
«Қазақстандағы чех іздері» фильм мен мұрағатта сақталды
Қатысушылар алдында белгілі журналист Петра Прохазкова мен Чехословакия легионерлері қоғамының өкілі Иржи Филип сөз сөйледі.
Бағдарламада «Қазақстандағы чех іздері» деректі жобасының материалдарына ерекше орын берілді. Қонақтарға 2024–2025 жылдары жүргізілген түсірілімдердің қорытындысы бойынша дайындалған бейнематериалдар және чех қауымдастығының өміріне арналған мұрағаттық деректер көрсетілді.
Осы атаумен арнайы көрме де ұйымдастырылды.
Т. Г. Масарик атындағы Халықаралық мәдени-ағарту орталығы «Туған жер» бастамасын таныстырды. Оның мақсаты — чех қоныстанушыларының Қазақстанға келу тарихын, олардың елдегі өмірін, ата-баба жеріне қайта оралуын және әр отбасының кейінгі тағдырын сақтау.
Домбыра чех отбасыларының мұрағаттарымен қатар үн қатты
Қазақстан кездесуде тек мұрағаттық суреттер мен естеліктер арқылы ғана таныстырылған жоқ.
Чехиядағы қазақ этномәдени қауымдастығының Nomad.cz ұйымы музыкалық бағдарлама ұсынды. Домбыра мен гитарада шығармалар орындалып, дарынды жастар би қойылымдарын көрсетті.
Осылайша бір бағдарламада ортақ тарихтың екі желісі тоғысты: чехтардың Қазақстан туралы естелігі және бүгінгі Чехиядағы қазақ мәдениеті.
Осы гуманитарлық миссияға және тарихи жадты сақтауға елеулі үлес қосқан бірқатар ұйымдастырушылар Қазақстан Елшілігінің алғыс хаттарымен марапатталды.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Чехия арасындағы мәдени-гуманитарлық диалог туралы жазған едік. Бұл бағыт екіжақты қатынастардың тұрақты бөлігінің бірі болып қала береді. Ал Бела-под-Бездеземдегі кездесуде байланыс әлдеқайда жеке сипат алды: арада 30 жыл өткен соң Қазақстанның бұрынғы тұрғындары отбасылық мұрағаттар, Шығырлы туралы естеліктер және екі халықтың ортақ тарихы төңірегінде қайта бас қосты.
