Ветеринариялық бақылау цифрлық форматқа көшеді.
Қазақстан 2026 жылдың соңына дейін саланың ақпараттық жүйелерін жаңғыртудың негізгі кезеңін аяқтауды жоспарлап отыр. Мақсат — жануарлар мен жануарлардан алынатын өнімдердің толық қадағалануын күшейтіп, бақылаудағы тауарларды тасымалдау кезіндегі тәуекелдерді азайту, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстан ауыл шаруашылығы вице-министрі Аманғали Бердалин Мәскеуде өткен II халықаралық «Ветеринариялық қауіпсіздік» форумында мәлімдеді. Іс-шараға Ресейдің ауыл шаруашылығы министрі Оксана Лут, Түркия, Үндістан және Беларусь делегациялары, Еуразиялық экономикалық комиссия, ФАО, халықаралық салалық ұйымдар мен бизнес өкілдері қатысты.
Қазақстан ветеринариясы QazTech шешімдеріне көшеді
Реформаның негізгі бағыттарының бірі — ветеринариялық жүйені цифрлық трансформациялау.
2026 жылдың соңына дейін ақпараттық жүйелерді дамыту, есепке алуды автоматтандыру және QazTech технологиялық шешімдеріне көшу бойынша негізгі жұмыстарды аяқтау жоспарланған.
Сонымен қатар Ауыл шаруашылығы министрлігі Halyk Bank-пен бірлесіп саланы цифрландыру жобаларын жүзеге асырып жатыр. Мал шаруашылығында бұл жануарларды сәйкестендіру, есепке алу және олардың қозғалысын бақылауға қатысты.
Мұндай жүйе жануар туралы мәліметтен бастап, одан алынған өнімнің қозғалысына дейінгі бүкіл тізбектің қадағалануын қамтамасыз етуі тиіс. Бизнес үшін оның практикалық маңызы — деректерді қолмен енгізетін және ақпарат қайталануы мүмкін учаскелерді азайту.
Қазақстандағы агроөнеркәсіп кешенін цифрландыру жұмыстары туралы бұған дейін де саланың бірыңғай цифрлық жүйеге көшуі аясында айтылған.
Аусылдан таза мәртебе 42 елге экспорт жасауға мүмкіндік беріп отыр
Қазақстан тарапының мәліметінше, елдегі эпизоотиялық жағдай тұрақты сақталып отыр.
Қазақстан аумағы аусылдан таза деп танылған. Бұл мәртебенің экономикалық маңызы жоғары: мал шаруашылығы өнімдері әлемнің 42 еліне экспортталады, ал шет мемлекеттердің тізілімдеріне Қазақстанның 3 886 кәсіпорны енгізілген.
Экспорттаушылар үшін елдің ветеринариялық мәртебесі сыртқы нарыққа шығудың негізгі талаптарының бірі саналады. Қауіпті аурулардың таралуы өнім жеткізуге шектеу енгізуге әкелуі мүмкін. Сондықтан жануарлардың қозғалысын бақылау, зертханалық диагностика және жедел ақпарат алмасу халықаралық саудамен тікелей байланысты.
«Бүгінде ветеринариялық қауіпсіздік азық-түлік қауіпсіздығымен, экспорттық әлеуетпен және АӨК тұрақтылығымен тікелей байланысты. Трансшекаралық биологиялық қауіптер мемлекеттік шекараны мойындамайды, сондықтан келісілген әрі жүйелі шешімдерді талап етеді», — деді Қазақстан ауыл шаруашылығы вице-министрі Аманғали Бердалин.
Ветеринария реформасы 2030 жылға дейін жоспарланған
Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау аясында Үкімет 2026–2030 жылдарға арналған ветеринарияны дамытудың кешенді жоспарын бекітті.
Құжат сегіз басым бағытты қамтиды. Олардың қатарында жануарлар мен жануарлардан алынатын өнімдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, зертханалық базаны нығайту, экспорттық мүмкіндіктерді кеңейту, кадрлық әлеуетті дамыту, отандық ветеринариялық фармацевтиканы қолдау және мемлекеттік реттеуді жетілдіру бар.
Зертханалар, цифрлық есеп және өнімнің шығу тегін қадағалау бірыңғай бақылау жүйесінің бөлігіне айналуы тиіс. Экспортты ұлғайтуды көздейтін Қазақстан үшін осы тізбектің бір буынындағы ақау фермерлерге ғана емес, қайта өңдеу кәсіпорындарына, логистикаға және сыртқы нарықтарға шығуға да әсер етуі мүмкін.
Негізгі тәуекел шекарадан келуі мүмкін
Мәскеудегі форумда қатысушылар мемлекеттер арасында таралуы ықтимал жұқпалы жануарлар ауруларына, заманауи диагностика мен профилактика әдістеріне және ветеринариялық қызметтердің өзара іс-қимылына басымдық берді.
Эпизоотиялық қауіптердің трансшекаралық сипаты ұлттық ветеринариялық жүйені көрші елдермен ақпарат алмасу жылдамдығына тәуелді етеді. Ел ішіндегі тұрақты жағдайдың өзі жануарлар мен өнімдердің шекара арқылы қозғалуына байланысты тәуекелдерді толық жоймайды.
«Эпизоотиялық саламаттылықтың шекарасы жоқ. Трансшекаралық биологиялық қауіптерге тиімді қарсы тұру тек жедел ақпарат алмасу, іс-қимылды үйлестіру және ветеринариялық қызметтердің, мемлекеттік органдардың, ғылым мен кәсіби қоғамдастықтың күш-жігерін біріктіру арқылы мүмкін», — деді Аманғали Бердалин.
Форум барысында тәуекелге бағдарланған ветеринариялық бақылауды енгізу, нормативтік базаны жетілдіру, мемлекеттік реттеушілердің ғылым және салалық бірлестіктермен ынтымақтастығы да талқыланды.
Қазақстан ветеринариясы үшін жақын арадағы нақты меже белгіленген: цифрлық жаңғыртудың негізгі жұмыстары 2026 жылдың соңына дейін аяқталуы тиіс. Жаңа жүйенің тиімділігі іске қосылған сервистердің санымен емес, мемлекет жануар мен одан алынған өнімнің қозғалысын бүкіл тізбек бойынша қаншалықты дәл бақылай алатынымен өлшенбек.
Бұған дейін біз Қазақстанның агроөнеркәсіп кешенінің цифрлық инфрақұрылымын қалай жаңартып жатқанын жазған едік.
