Айырмашылық әзірге өте үлкен.
Қазақстан Австрияға өңделген тауарлар экспортын қосымша 637,5 млн долларға арттыру мүмкіндігін бағалап отыр, ал 2026 жылдың қаңтар–шілде айларында қазақстандық тауарлардың бұл нарыққа нақты экспорты небәрі 7,64 млн долларды құрады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Экспорттық әлеует 100 тауар позициясын қамтиды. Олардың қатарында металлургия, мұнай-химия, азық-түлік және машина жасау өнімдері бар. Сауданы кеңейту мүмкіндіктерін Астанада Қазақстанның Сауда және интеграция вице-министрі Айдар Әбілдабеков пен «Қазақстан – Австрия» парламенттік достық тобының төрағасы Маркус Хофер бастаған австриялық делегация талқылады.
Экспорттық әлеует қазіргі жеткізілімнен 83 есе жоғары
2026 жылдың қаңтар–шілде айларында Қазақстан мен Австрия арасындағы тауар айналымы 159,9 млн долларды құрады. Осы кезеңде Қазақстан экспорты 2,4 есе өсіп, 7,64 млн долларға жетті.
Осы көрсеткішпен салыстырғанда 637,5 млн долларлық әлеует айрықша көрінеді. Ол Қазақстанның Австрияға жеті айда жасаған нақты экспортынан шамамен 83 есе көп.
Бұл айырмашылық негізгі мәселені де көрсетеді: есептелген экспорттық әлеует дәл сондай көлемдегі келісімшарттар бар дегенді білдірмейді. Қазақстанға нақты сатып алушыларды табу, логистиканы жолға қою және келіссөздерді нақты жеткізілімдерге айналдыру қажет.
Салыстыру үшін, ресми деректерге сәйкес, 2024 жылдың қорытындысында Қазақстан мен Австрия арасындағы жалпы тауар айналымы 280,8 млн доллар болған. Соның ішінде Қазақстан экспорты небәрі 4,1 млн долларды құраған.
Металлургия әлеуеттің жартысынан астамын бере алады
Қосымша экспорттың ең ірі бөлігі металлургия өнімдеріне тиесілі. Оның ықтимал көлемі 326,6 млн доллар деп бағаланады. Бұл жалпы әлеуеттің жартысынан астамы.
Мұнай-химия саласының әлеуеті 139,6 млн доллар, ал азық-түлік өнеркәсібінің мүмкіндігі шамамен 97 млн доллар.
Қазақстан билігі дәл жоғары қосылған құны бар тауарларды Австрия және жалпы Еуропа нарығына шығуды кеңейтудің негізгі бағыты ретінде қарастырып отыр.
«Біз үшін сауда көлемін жай ғана ұлғайту емес, қазақстандық өнімнің Еуропа нарығындағы үлесін кеңейту маңызды. Біз нақты тауар позициялары мен осы бағытта қазірдің өзінде жұмыс істей алатын компанияларды көріп отырмыз», — деді Сауда және интеграция вице-министрі Айдар Әбілдабеков.
Экспортты әртараптандыру тақырыбы екі ел арасында бұған дейін де көтерілген. 2021 жылы Сауда және интеграция министрлігі Қазақстанның өңделген 70 тауар түрін Австрияға экспорттау мүмкіндігін 557,2 млн долларға бағалаған.
Қазіргі есеп — 100 тауар позициясы бойынша 637,5 млн доллар. Яғни әлеует те, тауар тізімі де кеңейген.
Австрия Қазақстаннан өсімдік майын сатып алуға мүдделі
Келіссөздер барысында нақты тауарға деген қызығушылық та айтылды. Маркус Хофер Австрия тарапының Қазақстаннан өсімдік майын сатып алуға мүдделі екенін жеткізді.
Бұдан бөлек, тараптар астық өндіру және өңдеу, жасанды интеллект саласындағы жобалар және басқа да ықтимал бағыттарды талқылады.
Қазақстан ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспортын да арттыруға дайын. Тізімде астық, ұн, ет, құс еті, балық, бал, зығыр тұқымы және органикалық өнімдер бар.
Қазақстандық өндірушілер үшін бұл Еуропа нарығына дайын және өңделген өнім үлесін көбейту мүмкіндігі болуы мүмкін. Бірақ ол үшін сатып алушылардың қызығушылығы ұзақмерзімді келісімшарттарға ұласуы керек.
Каспий бағыты Австрия нарығына шығудың бір жолы болуы мүмкін
Кездесуде логистикаға да жеке назар аударылды. Қазақстан мен Австрия теміржол тасымалдарын және Каспий теңізі арқылы өтетін бағыттарды кеңейтуді қарастырып отыр.
Әңгіме, соның ішінде, Транскаспий халықаралық көлік бағытының әлеуетін арттыру, логистикалық инфрақұрылымды дамыту және жүк тасымалдарының тиімділігін көтеру туралы болып отыр.
Австрияның бұл бағытқа қызығушылығы бұған дейін де институционалдық деңгейде көрінген. 2026 жылдың шілдесінде Венада Австрия–Қазақстан өзара байланыс платформасы іске қосылды. Оның күн тәртібіне көлік, логистика, инфрақұрылым, энергетика және инвестиция кірді.
Бұған дейін екі ел Орта дәлізді дамыту мәселесін де сауда-экономикалық ынтымақтастықты тереңдетудің бір бағыты ретінде талқылаған.
Экспорттаушылар үшін логистика тікелей экономикалық мәнге ие. Орталық Еуропаға дейін тұрақты және тиімді маршрут болмаса, тауардың бәсекелік артықшылығы жеткізу мерзімі мен тасымал құны есебінен төмендеуі мүмкін.
Австриялық капитал Қазақстанда бұрыннан бар
Сауда жоспарлары инвестициялық ынтымақтастықпен де толықтырылып отыр. Ресми мәлімет бойынша, 2024 жылы Австриядан Қазақстанға тікелей инвестиция көлемі 20,7 млн долларды құрады, ал 2005 жылдан бергі жиынтық көлем 3 млрд доллардан асты.
Қазақстанда австриялық капиталдың қатысуымен шамамен 180 кәсіпорын тіркелген. Енді тараптар металлургиялық және минералдық шикізатты терең өңдеу саласындағы бірлескен жобаларды да талқылап отыр.
2025 жылдың желтоқсанында Қазақстан өкілдері Венада ірі австриялық өнеркәсіп компанияларымен келіссөздер өткізген. Онда машина жасау, жасыл металлургия, көлік, шикізатты өңдеу және жоғары технологиялар талқыланды.
Келесі кезеңде сауда мен инвестициялық ынтымақтастық мәселелері Венада өтетін Үкіметаралық комиссия мен Іскерлік кеңес отырысында жалғасады.
Сол кезде 637,5 млн долларлық әлеуеттің қандай бөлігі нақты келісімшарттарға айналуы мүмкін екені анығырақ көрінеді. Әзірге айырмашылық айқын: жеті айдағы нақты экспорт 7,64 млн доллар, ал Қазақстан Австрия нарығындағы қосымша мүмкіндікті жарты миллиард доллардан жоғары бағалап отыр.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Австрияның экономикалық және көлік ынтымақтастығының жаңа бағыттарын талқылағаны туралы жазған едік.
