Қазақстан халықаралық құқықтық талқылауға қатысты. Конституциялық Соттың төрағасы Эльвира Әзімова Венеция комиссиясының отырысында еліміздің атынан өкілдік етті. Жиында сот тәуелсіздігі, конституциялық өзгерістер және азаматтардың сайлау құқықтары талқыланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының мәліметінше, Еуропа Кеңесінің Құқық арқылы демократия үшін Еуропалық комиссиясының (Венеция комиссиясы) 148-пленарлық отырысы 2026 жылғы 9–10 қазанда Италияның Венеция қаласында өтті.
Оған комиссияға мүше 47 мемлекеттің, сондай-ақ Еуропа Кеңесі мен Еуропалық Одақ институттарының өкілдері қатысты.
Сегіз елдегі сот жүйесі мен мемлекеттік басқару мәселелері қаралды
Отырыстың күн тәртібіне Грузия, Грекия, Мальта, Молдова, Черногория, Польша, Сербия және Украинадағы заңнамалық әрі институционалдық өзгерістер енгізілді.
Қатысушылар мемлекеттік органдардың құрылымы мен қызметін, сот билігінің тәуелсіздігін, парламенттік этиканы және азаматтардың сайлау құқықтарын қамтамасыз ету мәселелерін талқылады.
Венеция комиссиясының ресми сайтында жарияланған ақпаратқа сәйкес, мұндай отырыстарда мемлекеттердің заңнамалық бастамалары мен конституциялық өзгерістеріне құқықтық баға беріледі.
Бұл жолғы талқылауда билік институттарының жұмыс істеу тәртібі мен сот жүйесінің тәуелсіздігіне ерекше назар аударылды.
Сонымен қатар қатысушыларға екі салыстырмалы-құқықтық баяндама ұсынылды.
Біріншісі шетелде тұратын азаматтардың дауыс беруіне арналса, екіншісінде үкімет мүшелерін қылмыстық жауапкершілікке тарту мәселелері қарастырылды.
Бұл тақырыптар мемлекеттік биліктің есептілігі мен азаматтардың саяси құқықтарын қорғауға тікелей қатысты. Әсіресе шетелде дауыс беру тетіктері азаматтардың елден тыс жерде жүріп те сайлау құқығын жүзеге асыруына байланысты.
Эльвира Әзімова Қазақстан атынан қатысты
Қазақстан делегациясының атынан жиынға Конституциялық Соттың төрағасы Эльвира Әзімова қатысты.
Венеция комиссиясының жұмысына қатысу Қазақстанға өзге елдердің конституциялық құқық пен сот төрелігін дамыту тәжірибесін зерделеуге мүмкіндік береді.
Мұндай кездесулерде сот тәуелсіздігін қамтамасыз ету, адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау, сондай-ақ заң үстемдігін нығайту тәсілдері талқыланады.
Дегенмен халықаралық деңгейдегі құқықтық талқылаулар Қазақстан заңнамасына өзгерістер бірден енгізіледі дегенді білдірмейді.
Конституциялық Сот жариялаған ақпаратта Венециядағы отырыстың қорытындысы бойынша Қазақстанның жаңа міндеттемелер қабылдағаны немесе ұлттық заңнамаға түзетулер әзірлейтіні туралы айтылмаған.
Қазақстан Венеция комиссиясымен 2012 жылдан бері жұмыс істейді
Қазақстанның Венеция комиссиясымен ынтымақтастығы бірнеше онжылдықты қамтиды.
Еліміз 1998 жылы ұйымға бақылаушы мәртебесінде қосылып, 2012 жылы толыққанды мүшесі атанды.
Ал 2024 жылғы наурызда Эльвира Әзімова Қазақстан атынан Венеция комиссиясының мүшесі болып тағайындалды. Тиісті Жарлыққа Мемлекет басшысы қол қойды.
Венеция комиссиясы Еуропа Кеңесінің конституциялық мәселелер жөніндегі консультативтік органы саналады.
Комиссия мемлекеттердің заңнамасын зерттеп, конституциялық реформаларға құқықтық қорытындылар әзірлейді. Бұл ұсынымдар елдердің заң шығару тәжірибесін жетілдіру кезінде ескерілуі мүмкін.
Қазақстан үшін мұндай ынтымақтастықтың негізгі бағыттарының бірі — конституциялық бақылау жүйесін дамыту.
Халықаралық тәжірибені зерделеу сот тәуелсіздігі, азаматтардың құқықтарын қорғау және мемлекеттік институттардың қызметі бойынша түрлі құқықтық тәсілдерді салыстыруға жағдай жасайды.
Бұған дейін біз Қазақстан Конституциялық Сотының рөлі мен халықаралық ынтымақтастығы туралы да жазған едік. Бұл бағыттағы талқылауларға шетелдік сарапшылар мен Венеция комиссиясының өкілдері қатысқан.
