Қазақстан мен Түркия сауданы 15 миллиард долларға жеткізуді көздеп отыр. Екі ел президенттері тауар айналымын ұлғайту, инвестиция тарту және жасанды интеллект, энергетика мен қорғаныс өнеркәсібіндегі ынтымақтастықты кеңейту мәселелерін талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Ақорда Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоғанның ресми делегациялар қатысқан кеңейтілген құрамдағы келіссөздерінің қорытындысы бойынша хабарлады.
Кездесудегі басты экономикалық мәлімдеме екіжақты тауар айналымын 15 миллиард долларға дейін жеткізу жоспары болды. Алайда бұл межеге нақты қашан қол жеткізілетіні әзірге айтылған жоқ.
Ердоған Қазақстанмен сауданы 15 млрд долларға жеткізуді көздейді
Түркия президенті Анкараның Қазақстанмен экономикалық байланысты одан әрі нығайтуға мүдделі екенін жеткізді. Ол әсіресе сауда мен инвестицияға басымдық берді.
«Биыл мамыр айында Астанаға жасаған сапарым барысында бірқатар маңызды құжатқа, соның ішінде Мәңгілік достық және кеңейтілген стратегиялық серіктестік туралы декларацияға қол қойдық. Стратегиялық ынтымақтастық кеңесінің келесі отырысында өзара іс-қимылымызды нақты қадамдармен нығайтуды көздеп отырмыз. Біз тауар айналымын 15 миллиард долларға дейін ұлғайтып, екіжақты қатынастардың инвестициялық бағытын жандандыруға ниеттіміз», – деді Режеп Тайип Ердоған.
15 миллиард долларлық меже бұған дейін де мемлекет басшылары деңгейінде көтерілген. Мамыр айында Түркия президентінің Қазақстанға сапары кезінде де өзара сауданы арттыру мәселесі талқыланған болатын.
Бұған дейін DKNews.kz Қазақстанның түрік бизнесін ірі жобаларға қатысуға шақырғанын жазған еді. Сол кезде Тоқаев түрік компанияларын Қазақстандағы инвестициялық мүмкіндіктерді белсенді пайдалануға шақырған.
Енді екі ел басшысы Анкарадағы келіссөзде осы мақсатты тағы да растады.
Қазақстандық бизнес үшін негізгі мәселе – келісімдердің іс жүзінде қалай орындалатыны. Қандай жобаларға қаржы құйылады, жүк тасымалы қалай дамиды және сауда көлемі қай салалардың есебінен өседі? Бұл сұрақтардың жауабы әзірге нақтыланған жоқ.
Түркия Қазақстанның ең ірі бес сауда серіктесінің қатарында
Қасым-Жомарт Тоқаев екі елдің экономикалық байланысы берік негізге сүйенетінін айтты.
Президенттің сөзінше, Түркия Қазақстанның ең ірі бес сауда серіктесінің бірі. Сонымен қатар ел экономикасына қомақты инвестиция салған алғашқы он мемлекеттің қатарына кіреді.
Қазақстанда түріктің ірі компаниялары жұмыс істеп жатыр. Астана олардың қызметіне қолайлы жағдай жасауға және жаңа жобаларды қолдауға дайын.
«Түркия – Қазақстанның ең ірі бес сауда серіктесінің бірі. Сонымен қатар түрік тарапы еліміздің ұлттық экономикасына қомақты қаржы құйған ең ірі он инвестордың қатарына кіреді. Қазақстанда көптеген ірі түрік компаниялары табысты жұмыс істеп жатыр. Біз түрік серіктестерімізге жан-жақты қолдау көрсетуге және олардың бизнесіне қолайлы жағдай жасауға дайынбыз», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Бұл мәлімдеме Қазақстанда жұмыс істейтін және ел нарығына шығуды жоспарлап отырған түрік инвесторлары үшін маңызды.
Мемлекет басшысы бірлескен жобаларды қолдауға дайын екенін ашық білдірді. Дегенмен осы келіссөзде жаңа инвестициялардың нақты көлемі немесе қаржы салуға дайын компаниялардың тізімі жарияланған жоқ.
Мамыр айындағы кездесудің нәтижесінде Қазақстан мен Түркия қарым-қатынасы мәңгілік достық және кеңейтілген стратегиялық серіктестік деңгейіне көтерілген еді.
Екі ел сол кезде сауда, инвестиция және мәдени-гуманитарлық бағыттар бойынша ауқымды жобаларды іске асыруға келіскен.
Жасанды интеллект пен қорғаныс өнеркәсібі де назарда
Анкарадағы келіссөз тек сауда мен инвестиция төңірегінде өткен жоқ.
Президенттер көлік және логистика, энергетика, жасанды интеллект, ауыл шаруашылығы, қорғаныс өнеркәсібі және мәдени-гуманитарлық байланыстарды дамыту мәселелерін де қарастырды.
Бұл бағыттардың әрқайсысы Қазақстан экономикасы үшін маңызды.
Көлік пен логистика саласындағы ынтымақтастық халықаралық жүк тасымалын дамытуға және сауда байланыстарын кеңейтуге ықпал ете алады.
Энергетика саласындағы байланыстар инвестициялық және өндірістік жобаларға қатысты болса, жасанды интеллект технологиялық ынтымақтастықтың жаңа бағыты ретінде қарастырылып отыр.
Келіссөз күн тәртібіне қорғаныс өнеркәсібінің енгізілуі де назар аудартады.
Бұл Қазақстан мен Түркияның аталған саладағы өзара іс-қимылды жалғастыруға мүдделі екенін көрсетеді.
Алайда жаңа жобалардың нақты параметрлері, қаржыландыру көлемі және ықтимал келісімдердің мазмұны әзірге жарияланған жоқ.
Тоқаев Қазақстан мен Түркия арасында келіспеушілік жоқ екенін айтты
Келіссөздің саяси бөлігінде Қасым-Жомарт Тоқаев екі ел арасындағы тарихи және мәдени жақындыққа тоқталды.
Ол Қазақстан мен Түркияны ортақ тарих, тіл және дәстүр байланыстыратынын атап өтті. Сондай-ақ мемлекеттердің халықаралық ұйымдар аясында бір-біріне қолдау көрсетіп келе жатқанын айтты.
«Мемлекеттеріміз арасындағы саяси ықпалдастық өзара сенім мен мызғымас достықтың берік іргетасына негізделген. Біздің арамызда ешқандай қайшылық пен келіспеушілік жоқ. Елдеріміз екіжақты деңгейде де, халықаралық ұйымдар аясында да бір-біріне үнемі қолдау көрсетеді», – деді Қазақстан Президенті.
Тоқаев түрік көшбасшысының саяси бағытына, халықаралық беделіне және бейбітшілік пен әділдікті қолдауға бағытталған күш-жігеріне жоғары баға берді.
Кездесудің Түркия Республикасының күні қарсаңында өтуі де ерекше мәнге ие болды.
Бұл мереке 29 қазанда атап өтіледі. Тоқаев Ердоған мен түрік халқын ұлттық мерекесімен құттықтады.
Өз кезегінде Түркия президенті Қазақстан басшысы мен қазақ халқын өткен Республика күнімен құттықтады.
Түркі мемлекеттерінің 13-саммиті және COP31: Тоқаевтың жоспары
Қазақстан Президентінің Түркияға сапары екіжақты келіссөздермен шектелмейді.
29 қазанда Тоқаев пен Ердоған Түркі мемлекеттері ұйымының 13-саммитіне қатысуды жоспарлап отыр.
Бұл жиын екі елге өзара ынтымақтастықты көпжақты форматта талқылауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар Қазақстан Президенті Антальяда өтетін COP31 климат конференциясына қатысуға ниетті екенін мәлімдеді.
«Екіжақты серіктестіктің жүйелі дамуы ортақ мүдделерімізге сай келеді. Ертең Сізбен бірге Түркі мемлекеттері ұйымының 13-саммитіне қатысамыз. Жақын арада Антальяда COP31 климат форумы өтеді. Мен оған қатысуды жоспарлап отырмын. Бұл іс-шаралар екіжақты және көпжақты байланыстарды нығайтуға тың серпін беретіні сөзсіз», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Алдағы кездесулер Қазақстан мен Түркияға сауда-экономикалық ынтымақтастықпен қатар өңірлік және халықаралық мәселелер бойынша да пікір алмасуға мүмкіндік береді.
Анкарада қазақ мемлекеттілігі туралы кітап таныстырылды
Келіссөз барысында мәдени байланыстарға да көңіл бөлінді.
Режеп Тайип Ердоған Анкарада қазақ мемлекеттілігінің тарихына арналған «Құрылтай феномені» кітабының таныстырылымы өткенін хабарлады.
Сондай-ақ «Наурыз – түркі әлемінің ортақ мұрасы» атты еңбек қазақ тіліне аударылған.
Кітапта Наурыз мерекесінің тарихы мен түркі халықтары үшін маңызы жан-жақты баяндалған.
Бұл бастамалар екі ел арасындағы мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты толықтыра түседі.
Дегенмен Анкарадағы келіссөздің ең нақты экономикалық көрсеткіші – 15 миллиард долларлық тауар айналымы.
Қазақстан мен Түркия бұл мақсатты президенттер деңгейінде тағы бір мәрте растады. Ендігі негізгі мәселе – осы межеге жету үшін қандай сауда келісімдері жасалып, қай инвестициялық жобалар жүзеге асатыны.
