Қазақстан өңірлік ынтымақтастықты күшейтуге басымдық беріп отыр. Астана Ауғанстанмен сауда байланыстарын кеңейтуді, көлік бағыттарын дамытуды және бірлескен экономикалық жобаларды жүзеге асыруды ұсынды. Сонымен қатар Орталық Азия елдерін қауіпсіздік мәселелері бойынша өзара іс-қимылды нығайтуға шақырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстан Сыртқы істер министрлігі 2026 жылғы 6 қарашада Бішкекте өткен Орталық Азия елдерінің Ауғанстан жөніндегі арнайы өкілдері өңірлік байланыс тобының екінші отырысының қорытындысы бойынша хабарлады.
Келіссөздерге Қазақстан атынан ҚР Сыртқы істер министрлігінің ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі Ержан Қыстафин қатысты.
Қазақстан Ауғанстанмен экономикалық байланысты кеңейтуді ұсынды
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі Ауғанстанмен экономикалық ынтымақтастықты дамыту болды. Қазақстан тарапы сауда қатынастарын жандандыруды, көлік-логистика саласындағы әріптестікті кеңейтуді және бірлескен өңірлік жобаларды іске асыруды қолдады.
Басты мақсат — Ауғанстанды Орталық Азияның экономикалық үдерістеріне кеңінен тарту.
Қазақстан үшін бұл бағыттың практикалық маңызы бар. Ауғанстан арқылы өтетін көлік байланыстарының дамуы қазақстандық экспорттаушыларға тауар жеткізудің қосымша бағыттарын пайдалануға және өңірлік сауда географиясын кеңейтуге мүмкіндік беруі мүмкін.
Алайда кездесу қорытындысы бойынша жаңа көлік бағыттары, жүк тасымалының көлемі немесе инвестициялар жөнінде нақты келісімдер жарияланған жоқ.
Ауғанстан өңірлік көлік желісінің бір бөлігі ретінде қарастырылып отыр
Отырысқа қатысушылар Орталық Азия елдері арасындағы көлік байланыстарын нығайтуға ерекше назар аударды.
Ауғанстан арқылы өтетін транзиттік бағыттарды дамыту мәселесі бұған дейін де өңірлік байланыс тобының күн тәртібінде болған. Атап айтқанда, Астанада өткен алдыңғы консультацияларда Орталық Азия мемлекеттерінің өкілдері Ауғанстан аумағы арқылы өтетін транзиттік дәліздердің келешегін талқылаған еді.
Бішкектегі кездесуде бұл мәселе қайта көтерілді.
Қазақстандық бизнес үшін Ауғанстан нарығына тауар жеткізу ғана емес, осы елдің көлік инфрақұрылымын пайдаланып, жүктерді басқа бағыттарға тасымалдау мүмкіндігі де қызығушылық тудырады.
Дегенмен мұндай бағыттардың тиімділігі инфрақұрылымның жағдайына, тасымал қауіпсіздігіне және мемлекеттер арасындағы келісілген іс-қимылға байланысты.
Өңірлік қауіпсіздік мәселесі де назардан тыс қалмады
Экономикалық ынтымақтастық келіссөздердің жалғыз тақырыбы болған жоқ.
Орталық Азия елдерінің өкілдері өңірлік қауіпсіздікке қатысты өзекті мәселелерді талқылады. Қазақстан делегациясы Ауғанстанда бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз ету, сондай-ақ елдің орнықты дамуына жәрдемдесу үшін мемлекеттердің күш-жігерін біріктіру қажеттігін атап өтті.
Қауіпсіздік пен сауда бір-бірімен тығыз байланысты. Жүк тасымалы тұрақты жүруі үшін транзиттің қауіпсіз әрі болжамды болуы қажет. Ал ірі инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыру мемлекеттер арасындағы тұрақты ынтымақтастықты талап етеді.
Соған қарамастан, СІМ хабарламасында қауіпсіздік саласындағы жаңа бірлескен шаралар немесе нақты келісімдер туралы мәлімет келтірілмеген.
Орталық Азия елдері бірлескен жұмысты жалғастыруға келісті
Бішкектегі отырыс Ауғанстан мәселесі бойынша өңірлік консультациялардың кезекті кезеңі болды.
Қазақстан Орталық Азия мемлекеттерінің ұстанымдарын үйлестіруді, гуманитарлық ынтымақтастықты дамытуды және өңірдің орнықты дамуына ықпал ететін экономикалық бастамаларды жүзеге асыруды қолдайды.
Кездесу қорытындысында қатысушылар көпжақты ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға дайын екендерін растады.
Әзірге негізгі мәселе ашық күйінде қалып отыр: талқыланған сауда және көлік бастамаларының қайсысы нақты жобаға айналады? Отырыс туралы ресми хабарламада жобалардың атауы, жүзеге асыру мерзімі мен қаржылық міндеттемелер көрсетілмеген.
Бұған дейін біз Орталық Азия елдерінің Ауғанстанмен ынтымақтастық мәселелерін Астанада қалай талқылағаны туралы жазған едік. Ол кездесуде де сауда қатынастары, транзиттік дәліздер мен өңірлік қауіпсіздік мәселелері басты назарда болды.
