Қазақстан NBS-IA халықаралық бастамасына қатысуға мақұлданды. Бұл туралы 2026 жылғы 17 қарашада Түркияның Анталья қаласында өтіп жатқан БҰҰ-ның Климаттың өзгеруі жөніндегі 31-конференциясы (COP31) аясында жарияланды. Қазақстанның Экология және табиғи ресурстар министрлігі хабарлағандай, бағдарлама табиғатқа негізделген шешімдер арқылы инфрақұрылымның климаттық өзгерістерге төзімділігін арттыруға бағытталған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстанның халықаралық бастамаға іріктелуі климаттық жобаларды әзірлеуге шетелдік сарапшыларды тартуға, техникалық қолдау алуға және инвестициялық мүмкіндіктерді кеңейтуге жол ашады.
Қазақстан COP31 конференциясында қандай бағдарламаға іріктелді?
Nature-based Solutions Innovation Accelerator (NBS-IA) – табиғатқа негізделген инновациялық шешімдерді дамытуға арналған халықаралық бастама.
Қазақстанның бағдарламаға қатысуға мақұлданғаны «Scaling up Sustainable Infrastructure through NbS for Climate Adaptation» атты халықаралық іс-шара барысында белгілі болды.
Іс-шараны Италияның Қоршаған орта және энергетикалық қауіпсіздік министрлігі БҰҰ-ның Қоршаған орта жөніндегі бағдарламасымен (UNEP) және Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымымен (OECD) бірлесіп ұйымдастырды.
Кездесудің негізгі тақырыбы – климаттың өзгеруіне бейімделу үшін табиғи экожүйелерді пайдалана отырып, тұрақты инфрақұрылымды дамыту.

Табиғатқа негізделген шешімдер дегеніміз не?
Табиғатқа негізделген шешімдер – экожүйелерді сақтау, қалпына келтіру және тиімді басқару арқылы экологиялық әрі әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған тәсілдер.
Мұндай жобалар климаттың өзгеруінен туындайтын қауіптерді азайтуға көмектесе алады.
Олардың ықтимал бағыттары:
- Су тасқыны қаупін азайту – өзен жайылмалары мен табиғи су сіңіру аймақтарын қалпына келтіру.
- Құрғақшылыққа бейімделу – жер мен су ресурстарын табиғи тәсілдер арқылы тиімді басқару.
- Қалаларды қорғау – жасыл аймақтарды көбейту арқылы аптап ыстықтың әсерін төмендету.
- Экожүйелерді қалпына келтіру – топырақтың тозуын тежеу және табиғи ортаның тұрақтылығын арттыру.
Бұл бағыттар табиғатқа негізделген шешімдердің жалпы қолданылу мысалдары болып саналады. Қазақстанның NBS-IA аясында нақты қандай жобаларды ұсынатыны әзірге хабарланған жоқ.
Қазақстан бағдарлама арқылы қандай қолдау ала алады?
NBS-IA бастамасына қатысу елге климаттық және инфрақұрылымдық жобаларды дайындау үшін халықаралық тәжірибені пайдалануға мүмкіндік береді.
Бағдарлама аясында бірнеше бағыт бойынша ынтымақтастық мүмкіндігі қарастырылып отыр:
- Табиғатқа негізделген инновациялық шешімдерді әзірлеу және енгізу.
- Халықаралық сарапшылар мен ғылыми ұйымдардың тәжірибесін тарту.
- Климаттық жобаларды дайындауға техникалық қолдау алу.
- Инфрақұрылымдық бастамаларға инвестициялық ресурстар тарту мүмкіндіктерін кеңейту.
Сонымен бірге бағдарламаға іріктелу Қазақстанға нақты көлемде қаржы бөлінді немесе белгілі бір инвестициялық келісім жасалды дегенді білдірмейді.
Қаржыландыру шарттары, ықтимал жобалардың құны және оларды жүзеге асыру мерзімдері туралы қосымша мәлімет жарияланған жоқ.

Бұл Қазақстан үшін неліктен маңызды?
Қазақстан үшін климаттың өзгеруіне бейімделу су ресурстарын басқару, жердің тозуын азайту және инфрақұрылымның табиғи қауіптерге төзімділігін күшейту мәселелерімен тығыз байланысты.
Табиғатқа негізделген шешімдер дәстүрлі инженерлік инфрақұрылымды толықтыра алады. Мысалы, табиғи экожүйелерді қалпына келтіру кейбір аумақтарда су тасқынының салдарын азайтуға немесе топырақтағы ылғалды сақтауға көмектесуі мүмкін.
NBS-IA бағдарламасына қатысу осындай тәсілдерді Қазақстан жағдайында ғылыми және техникалық тұрғыдан бағалауға мүмкіндік береді.
Алайда олардың тиімділігі нақты өңірдің табиғи жағдайына, жобалау сапасына және ұзақмерзімді басқару жүйесіне байланысты болады.

Келесі кезеңде не күтіледі?
Қазақстанның NBS-IA бастамасына қатысуға мақұлдануы – халықаралық ынтымақтастықтың бастапқы кезеңі.
Алдағы уақытта нақты жобаларды анықтау, олардың климаттық және инфрақұрылымдық тиімділігін бағалау, техникалық қолдау мен қаржыландыру мүмкіндіктерін пысықтау маңызды болмақ.
Бағдарлама аясындағы практикалық нәтиже Қазақстанда қандай бастамалар әзірленіп, олардың қаншасы жүзеге асырылатынына байланысты болады.
Бұған дейін біз Қазақстанның COP31 аясында климаттық инвестициялар платформасын дамытуға 1,3 млн доллар көлемінде қолдау алғаны және экологиялық жобаларды қаржыландыруға дайындау жұмыстары туралы жазған едік. NBS-IA бастамасына іріктелу еліміздің климатқа бейімделу саласындағы халықаралық ынтымақтастығын кеңейтеді.