Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне және Қылмыстық-процессуалдық кодексіне толықтырулар енгізу туралы» заңға қол қойды. Құжат 2026 жылы күшіне енеді және медицина қызметкерлері мен жедел жәрдем жүргізушілерінің құқықтық қорғалуын күшейтуді көздейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа заң Парламентте мақұлданып, Мемлекет басшысы қол қойғаннан кейін ресми түрде жарияланды. Бұл өзгерістер Қазақстанда қылмыстық заңнаманы жетілдірудің, әділдік деңгейін арттырудың және зорлық-зомбылық үшін жауапкершілікті күшейтудің бір бөлігі болып табылады.
Неге бұл маңызды
Соңғы жылдары дәрігерлер мен жедел жәрдем қызметкерлеріне жасалатын шабуылдар жиілеп кетті. Жаңа түзетулер мұндай қылмыстар үшін қылмыстық жауапкершілікті нақтылайды, сондай-ақ мұндай істер бойынша алдын ала тергеу жүргізудің қосымша тетіктерін енгізеді.
Заң не өзгертеді
Зорлық-зомбылық үшін жауапкершілік күшейеді
Медицина қызметкерлеріне немесе жедел жәрдем жүргізушілеріне күш қолдануға қоқан-лоқы көрсету үшін жауапкершілік көзделеді - айыппұлдан бастап 2 жылға дейін бас бостандығынан айыруға дейін.
Ауырлататын мән-жайлар болған жағдайда жаза - 2–3 жылға дейінгі шектеу немесе бас бостандығынан айыруды құрауы мүмкін.
Физикалық күш қолдану
Өмірге қауіпті емес дене жарақатын келтіргені үшін айыппұл, қоғамдық жұмыстар немесе 3 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.
Ал өмірі мен денсаулығына қауіп төндірген әрекеттер үшін 5–10 жылға дейін, ал ауырлататын жағдайда - 7–12 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қолданылады.
Процестік өзгерістер
ҚПК-ге ішкі істер органдарының осындай санаттағы істер бойынша алдын ала тергеу және анықтау жүргізу өкілеттігі бекітілді.
Бұл кімдерді қорғайды
Заң бірінші кезекте:
- барлық профильдегі дәрігерлерді
- медбикелер мен фельдшерлерді
- жедел жәрдем бригадаларының жүргізушілері мен қызметкерлерін
қорғауға бағытталған. Олар қызмет барысында қауіп, қысым немесе шабуылға жиі тап болады.
Неге дәл қазір
Соңғы жылдардағы деректер мұндай оқиғалардың артқанын көрсетеді. Жаңа нормалар:
- медиктердің қорғалуын күшейтуге
- құқық қолдану тәжірибесін өзгертуге
- қоғамдағы агрессияны азайтуға
- адамдардың өмірін сақтайтын мамандарды қорғауға
бағытталған.
Қауіпсіздік пен әділдікке қарай қадам
Сарапшылардың пікірінше, бұл өзгерістер тек жазаны қатайтып қана қоймайды, сонымен бірге мемлекеттің басымдықтарын да көрсетеді: медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігі мен еңбегіне құрмет бірінші орында.
Бұл - қылмыстық заңнаманы және жалпы құқықтық жүйені жаңғырту жолындағы үлкен жұмыстың бір бөлігі.
