Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты шешімдерін орындау және заңсыз жолмен алынған активтерді мемлекетке қайтару мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға қол қойды. Бұл құжат 2026 жылдың негізгі заңнамалық бастамаларының бірі болып, заң үстемдігін нығайтуға және ашықтықты арттыруға бағытталған, деп хабарлайды DKNews.kz.
prosud.kz
Жаңа заң Конституциялық сот шешімдерін тиімді орындау тетіктерін нақтылап, заңсыз алынған активтерді қайтару жүйесін жетілдіруді көздейді.
Неге маңызды
Конституциялық сот шешімдерінің толық орындалуы – құқықтық мемлекеттің негізгі қағидаты. Егер шешімдер жүзеге аспаса, бүкіл сот жүйесіне деген сенім төмендейді. Жаңа заң осы олқылықтарды жойып, орындау рәсімдерін нақты бекітеді.
Сонымен бірге, заң заңсыз иеленген активтерді мемлекетке қайтару механизмін күшейтеді. Бұл – коррупциямен күрес және әділеттілікті қалпына келтіру жолындағы маңызды қадам.
Заң не әкелді
1. Конституциялық сот шешімдерін орындау тәртібі нақтыланды
Мемлекеттік органдардың міндеттері, актілерді енгізу тәртібі және құқық қолдану жүйесіне енгізу механизмдері айқындалды.
2. Заңсыз алынған активтерді қайтару күшейді
Енді:
- заңсыз алынған активтерді анықтау
- мемлекет пайдасына қайтару
- ерікті түрде қайтару туралы келісімдерді пайдалану
- қайтарылған қаражатты экономика мен әлеуметтік жобаларға бағыттау
реттеледі.
3. Ашықтық пен есептілік
Активтерді қайтару барысы туралы ақпаратты жариялау, олардың қолданылуы және жүйелік шаралар бойынша есеп беру талаптары енгізілді.
Қазақстан не ұтады
- Конституциялық сот шешімдерінің орындалуына нақты кепілдік
- Заңсыз байығандарға қарсы күрестің күшеюі
- Мемлекеттік басқарудың ашықтығы мен сенімнің артуы
Өзгерістер кезеңі
Бұл заң Қазақстанның құқықтық жүйесінің эволюциясындағы маңызды кезең болды. Конституциялық соттың рөлі артып, бақылау мен жауапкершілік тетіктері нығайды. Мемлекет ашықтық, әділдік және заң үстемдігі қағидаттарына адалдығын тағы да көрсетті.
