Сыртынан қарасаң - әдемі қаптама, «premium» деген жазу, сапалы өнім сияқты. Ал шын мәнінде мұндай шайдың ішінде болмауы тиіс заттар анықталды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері 2026 жылғы 5 қаңтардағы № 1-ПГСВ қаулысымен талаптарға сәйкес келмейтін бірқатар қара шай түрлерін әкелуге және сатуға уақытша санитариялық шаралар енгізді.
Тексеру кезінде не анықталды
Бақылау мақсатында сатып алу және санитариялық-эпидемиологиялық сараптама барысында мамандар құрамында бояғыштары бар қара шайдың өндіріліп, сатылып жатқанын анықтады.
Өнімнің құрамынан мынадай бояғыштар табылды:
- «сары күннің батысы» (E110),
- тартразин (E102),
- понсо 4R (E124).
Осындай бояғыштарды шайда қолдануға техникалық регламенттер бойынша рұқсат етілмейді.
Бұл да тәртіп бұзушылықтың жалғыз түрі емес.
Дұрыс емес мекенжайлар мен рұқсат құжаттарының жоқтығы
Кейбір қаптамаларда өндіріс пен қаптау мекенжайлары дұрыс көрсетілмегені белгілі болды.
Бұл, өз кезегінде, кәсіпкерлердің қызметті жүзеге асыруға қажетті рұқсат құжаттарының болмауын меңзейді. Мұндай фактілер санитариялық-эпидемиологиялық саладағы тексерістер барысында расталды.
Сондықтан азаматтардың денсаулығына қауіп төндірмеу үшін мұндай шайды елге әкелуге және сатуға тыйым салынды.
Қандай шайлар тыйымға ілікті
Тыйым төмендегі қара шай атауларына қатысты:
- «Апамның шәйі Premium gold», «Al-Hayat Golg», «БАЛҚИЯ Premium Gold» өндіруші - «Orda Trade Astana» ЖШС (Алматы облысы);
- «Sultan Suleyman», «Pakistan tea» өндіруші - «Real Trade Astana» ЖШС (Астана қаласы);
- «БАЛҚИЯ Premium gold» өндіруші - «Аль-Хадия» ЖК (Алматы қаласы);
- «Aje Onim» өндіруші - «Орда Чай» ЖК (Алматы қаласы), тапсырыс беруші - «Кальций» ЖШС;
- «Al-Hayat Golg» өндіруші - «Empire KENIY E.P.Z. Limited» (Алматы облысы);
- «Al-Jannat Premium» өндіруші - «Ferdaus» ЖК (Алматы қаласы);
- «Alfarah» өндіруші қаптамада көрсетілмеген.
Неге бұл маңызды
Соңғы жылдары арзан шайға сұраныс артып, «premium», «gold» сияқты белгілермен сатылатын өнім көбейді. Бірақ кейде мұндай атаулар тұтынушыны шатастырып, сапасы күмәнді тауарды жасырып тұруы мүмкін.
Бояғыштар:
- төмен сапалы шикізатты бүркемелеуі мүмкін,
- шайға табиғи емес «қанық» түс береді,
- өнімді табиғи деп ойлатуы ықтимал.
Сонымен бірге қаптамадағы нақты емес ақпарат тұтынушының өнім туралы шынайы мәлімет алуға құқығын шектейді.
Тұтынушылар не істеуі керек
Мамандар мынаған назар аударуға кеңес береді:
- қаптамадағы жазуларды мұқият оқу,
- өндіруші мекенжайын тексеру,
- күмән туғызатын «арзан premium» шайдан бас тарту,
- күдікті өнім жайлы уәкілетті органдарға хабарлау.
Егер дүкен сөресінде аталған шайлардың бірін байқасаңыз, ресми түсіндірмелер шыққанша сатып алмағаныңыз дұрыс.
