Қазақстанда мектеп оқулықтарын дайындау, сараптамадан өткізу және бақылау жүйесіне маңызды өзгерістер енгізілді. Бұл жаңартулар ҚР Жоғары аудиторлық палатасы жүргізген мемлекеттік аудиттен кейін қолға алынды және оқулықтардың сапасын арттыруға, процестерді ашық әрі цифрлы етуге бағытталған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Әңгіме формальды түзетулер туралы емес, оқулықтар қалай пайда болады, кім дайындайды және қалай тексеріледі деген негізгі сұрақтарға жауап беретін жүйелік өзгерістер туралы.
Gov
Аудит не көрсетті
Өткен жылдың ақпан айында орта білім беруді дамыту мен оның сапасын арттыруға бөлінген бюджет қаражатының тиімділігіне мемлекеттік аудит жүргізілді. Тексеру барысында оқулықтармен байланысты бірқатар тәуекелдер анықталды - жоспарлаудың жабықтығы, сараптама өлшемшарттарының айқын болмауы, авторлық ұжымдарға қойылатын талаптардың әлсіздігі.
Осыған байланысты ҚР Оқу-ағарту министрлігіне оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді дайындау, сараптау, сынақтан өткізу, мониторингтеу және басып шығару қағидаларын қайта қарау тапсырылды.
Қандай талаптар қойылды
Жоғары аудиторлық палата ұсынған өзгерістер бірнеше негізгі бағытты қамтыды:
- тақырыптық жоспарды уәкілетті органның жекелеген баспаларға сұрау салмай бекітуі;
- тақырыптық жоспарды ашық қолжетімді ету;
- авторлық ұжым құрамында кемінде үш білікті маманның болуы;
- оқулықтарды бағалаудың нақты әрі бірыңғай өлшемшарттарын енгізу;
- оқулықтар мен ОӘК-нің 5 жылда бір рет жаңартылуын қамтамасыз ететін мониторинг жүйесін жетілдіру.
Не өзгерді
Аталған талаптардың барлығы ҚР Оқу-ағарту министрінің 24 қарашадағы бұйрығымен ресми түрде бекітілді. Жаңартылған нормалар:
- тақырыптық жоспарды қалыптастыру тәртібін;
- авторлық ұжымға қойылатын талаптарды;
- сараптамалық бағалау өлшемшарттарын;
- оқулықтар мен ОӘК сапасын бақылау рәсімдерін нақты регламенттейді.
Маңызды жаңалықтардың бірі - процестердің автоматтандырылуы.
Барлығы онлайн форматқа көшті
Енді тақырыптық жоспар автоматты түрде қалыптастырылады. Баспалар мен әзірлеушілер өтінімдерді Республикалық ғылыми-практикалық білім мазмұнын сараптау орталығының www.bmso.kz интернет-ресурсы арқылы береді.
Бұл шешім адами фактордың әсерін азайтып, өтінімдерді қарау процесін біріздендіруге мүмкіндік береді.
Оқулықты кім дайындай алады
Жаңа қағидаларға сәйкес, оқулықтар мен электрондық оқулықтарды:
- құрамында ғалымдар, әдіскерлер және педагогтер бар;
- тиісті оқыту курстарынан өткен авторлық ұжымдары бар әзірлеушілер немесе баспалар дайындайды.
Бұл талап оқулық мазмұнының ғылыми, әдістемелік және практикалық тұрғыдан теңгерімді болуын көздейді.
Кітапханалар да цифрланады
Сонымен қатар министрлікке:
- мектеп кітапхана қорларын есепке алу мен бақылауды;
- оқулықтар мен ОӘК-ні сараптамаға қабылдау процестерін
автоматтандыру тапсырылды.
Бұл жаңашылдықтар қай мектепте қандай оқулық бар, ол қашан жаңартылуы тиіс деген сұрақтарға нақты жауап беруге мүмкіндік береді.
Нәтижесінде не өзгереді
Қабылданған шаралар бірнеше маңызды нәтижеге қол жеткізуді көздейді:
- оқулықтар мен оқу-әдістемелік материалдардың сапасы артады;
- субъективті шешімдер мен қателіктер тәуекелі азаяды;
- оқулықтар уақытында жаңартылып отырады;
- бүкіл процесс ашық әрі бақылауға алынған жүйеге көшеді.
Мектеп оқулықтарына қатысты бұл өзгерістер - Жоғары аудиторлық палата аудитінің тікелей нәтижесі. Жүйе біртіндеп цифрлы, ашық және жауапты форматқа ауысып келеді.
Ал бұл ең алдымен мектеп оқушыларына, мұғалімдерге және ата-аналарға әсер етеді. Себебі сапалы білім - сапалы оқулықтан басталады.
