Қазақстандағы конституциялық реформа тек баптарды жаңарту емес, мемлекет пен қоғам арасындағы қарым-қатынасты жаңа деңгейге шығару талпынысы ретінде көрініп отыр. Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның үшінші отырысында Мәжіліс депутаты Максим Рожин Ата Заңға енгізілетін бірқатар өзгерісті қолдайтынын білдіріп, бұл бастамалардың елдегі басқару сапасын арттыруға және қоғамдық диалогті күшейтуге бағытталғанын атап өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Депутаттың айтуынша, ұсынылып отырған Халық кеңесін құру және Вице-президент институтын енгізу қазіргі қоғамның нақты сұранысына жауап береді. Себебі азаматтардың белсенділігі артқан сайын, билікпен өзара байланыстың жаңа әрі тиімді тетіктері қажет болып отыр.
Неге жаңа институт қажет?
Максим Рожин қазіргі қолданыстағы қоғамдық диалог алаңдары әрдайым тұтас жалпыұлттық мүддені қамтамасыз ете бермейтінін ашық айтты. Әртүрлі қоғамдық платформалар бар болғанымен, олар кей жағдайда ортақ ұлттық пікір қалыптастыруға қауқарсыз.
Осыған байланысты депутат Халық кеңесін Конституцияда бекіту – объективті қажеттілік деп есептейді. Оның пікірінше, бұл құрылым азаматтардың заң шығару үдерісіне кездейсоқ емес, жүйелі әрі тікелей қатысуына мүмкіндік береді.
«Бүгінгі қоғам – белсенді және талапшыл. Шашыранды диалог алаңдары мен түрлі қоғамдық платформалар кей жағдайда тұтас жалпыұлттық мүддені және қажетті деңгейдегі талқылауды қамтамасыз ете алмай отыр. Сондықтан ұсынылып отырған Халық кеңесі – формальді жаңалық емес, объективті қажеттілік», – деді Максим Рожин.
Азаматтардың заң шығару процесіне тікелей қатысуы
Депутат Халық кеңесіне заң жобалары, ішкі саясат мәселелері және референдум өткізу бойынша ұсыныс жасау құқығын беру ұлттық әрі әлемдік тәжірибеде тиімділігін дәлелдеген озық модель екенін атап өтті.
Оның айтуынша, бұл тетік қоғамның белсенді азаматтарына заң шығару процесіне тек пікір білдіруші ретінде емес, нақты ықпал етуші субъект ретінде қатысуға жол ашады. Мұндай қадам қоғамдық сенімді күшейтіп, қабылданатын шешімдердің сапасын арттыруға мүмкіндік береді.
Мемлекет пен қоғам арасындағы «алтын көпір»
Максим Рожин Халық кеңесінің құрамына этностардың, өңірлердің және қоғамдық ұйымдардың өкілдері енетінін ерекше атап өтті. Бұл Кеңесті мемлекет пен қоғам арасындағы шынайы байланыс арнасына айналдыруға мүмкіндік береді.
Оның пікірінше, мұндай құрылым ұлттық бірлікті ұранмен емес, нақты институционалдық шешімдер арқылы нығайтуға жол ашады. Әртүрлі көзқарастар мен өңірлік мүдделер бір алаңда тоғысып, ортақ шешімдерге келуге мүмкіндік алады.
Билік жауапкершілігін күшейту
Баяндамасында депутат билік тармақтарының жауапкершілігін арттыруға бағытталған түзетулерге де тоқталды. Ұсынылып отырған өзгерістер «Күшті Президент – Ықпалды Парламент – Есеп беретін Үкімет» қағидатын нақты мазмұнмен толықтырады.
Бұл қағидат билік арасындағы тепе-теңдікті сақтай отырып, әр институттың қоғам алдындағы жауапкершілігін айқындай түседі. Яғни, реформа билікті әлсіретуге емес, оны тиімді әрі ашық етуге бағытталған.
Эволюциялық жолмен күшейген мемлекеттілік
Сөз соңында Максим Рожин ұсынылып отырған конституциялық түзетулер мемлекеттілікті эволюциялық жолмен күшейтетінін атап өтті. Оның айтуынша, бұл – күрт өзгеріс емес, қоғамның сұранысына бейімделген жүйелі жаңғыру.
Депутат комиссия мүшелерін аталған бастамаларды қолдауға шақырып, олар Қазақстандағы қоғамдық диалог пен басқару мәдениетінің жаңа кезеңін қалыптастыруға негіз болатынына сенім білдірді.
Бүгінгі реформалар мемлекет пен азамат арасындағы байланысты қайта ойластыруға бағытталған. Ал Халық кеңесі сияқты жаңа институттар осы байланысты қағаз жүзінде емес, нақты жұмыс істейтін механизмге айналдыруды көздейді.
