Қазақстан жаңа инвестициялық циклді іске қосып отыр. Алайда бұл үдеріс жоғары деңгейдегі сынмен қатар жүрді. Премьер-министр Олжас Бектенов Президенттің сапалы инвестициялар ағынын арттыру жөніндегі тапсырмасының орындалуына арналған кеңес өткізіп, инвесторлардың жұмысына кедергі келтіріп отырған жүйелі мәселелерді ашық айтты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиынға Бас прокурор Берік Асылов, Үкімет мүшелері, министрлер, өңір әкімдері, сондай-ақ «Самұрық-Қазына», «Бәйтерек», KAZAKH INVEST және «Атамекен» ҰКП басшылары қатысты.
Сапаға бағытталған инвестициялық саясат
Кеңестегі негізгі тақырып – инвестиция көлемін емес, қосылған құны жоғары серпінді жобаларды жүзеге асыру. Осы мақсатта 2030 жылға дейінгі Инвестициялық саясат тұжырымдамасы жаңартылды.
«Президент барлық мемлекеттік орган мен ұйымның алдына сапалы инвестициялар ағынын арттыру және қосылған құны жоғары серпінді жобаларды жүзеге асыруды қамтамасыз ету міндетін қойды. Инвестициялық саясаттың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасы өзектендірілді. Қолайлы инвестициялық ахуал қалыптастыру, өнімді еңбекті ынталандыру, инвесторлар құқықтарын қорғау, жүзеге асырудың барлық кезеңінде ел үшін маңызды жобаларды қолдау мақсатында бірлесіп жұмыс істеуіміз қажет», – деді Олжас Бектенов.
Инвесторды күтпей, инвесторға бару
Үкімет инвестиция тарту тәсілдерін түбегейлі өзгертпек. Қазақстан проактивті модельге көшіп жатыр – яғни инвесторға дайын ұсыныстар пакеті ұсынылады: жер телімдері, инфрақұрылым, құқықтық және техникалық шешімдер алдын ала келісілген.
Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин өткен жылы негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 22,7 трлн теңгені құрағанын хабарлады. Ал алдағы кезеңге бұдан да жоғары мақсаттар қойылып отыр.
Қазіргі таңда Ұлттық цифрлық инвестициялық платформада жалпыұлттық пулға кіретін мыңнан астам жоба тіркелген. Тұжырымдамаға сәйкес, инвестициялар көлемі үш есе артуы тиіс.
Шетелдік инвесторлар және нақты жобалар
Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Қуантыров шетелдік инвесторлармен жүргізіліп жатқан мақсатты жұмыстың нақты нәтижелерін таныстырды. Өнеркәсіп, агроөңдеу және өндіріс салаларындағы ірі жобалар инвестициялық ұсыныстар портфеліне енгізілген.
Сонымен қатар KAZAKH INVEST шетелдегі өкілдіктерін күшейтіп жатыр. Бұл Қазақстанды халықаралық капитал үшін белсенді әрі түсінікті серіктес ретінде көрсетуге бағытталған.
Инвесторлар құқығы – прокуратура бақылауында
Кеңесте инвесторлар құқығын қорғау мәселесіне ерекше мән берілді. Мемлекет басшысының тапсырмасымен Заңсыз активтерді қайтару комитеті Инвесторлардың құқықтарын қорғау комитеті болып қайта құрылды. Инвестициялық омбудсменнің өкілеттігі Бас прокурорға жүктелді.
Премьер-министр бұл қадам капиталдың құқықтық қорғалуын күшейтуге бағытталғанын атап өтті.
Бас прокурор Берік Асылов өңірлерде инвест-прокурорлар жұмысын бастап кеткенін айтты.
«Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша прокуратура инвестициялық жобаларды сүйемелдейді. Біз орындалуы міндетті алдын ала жазбаша ескертулер мен нұсқаулар береміз. Бұл өте маңызды. Инвесторларды қорғау мақсатында халықаралық құқықтық ынтымақтастық жөніндегі қызметті үйлестіреміз және жүзеге асырамыз. Мемлекеттік органдармен бірлесіп барлық инвестициялық жобаларға тексеру жүргіземіз. Тұтас көрінісі айқындалған соң, барлық жобаларды жедел сүйемелдеуге көшеміз», – деді Берік Асылов.
«Прокурорлық сүзгі» және цифрлық бақылау
Әкімшілік қысымды азайтудың басты құралы – «прокурорлық сүзгі». Оның аясында мыңдаған шешім қайта қаралып, негізсіз тексерулер мен шектеулер жойылған.
Сонымен қатар барлық инвестициялық жобалар онлайн режимде бақыланып отыр. Бұл тәуекелдер мен кідірістерді нақты уақытта анықтауға мүмкіндік береді.
Қатаң сын және жауапкершілік
Сонымен бірге Премьер-министр KAZAKH INVEST пен өңір әкімдіктерінің жұмысына қатаң сын айтты. Бекітілген 25 жобаның тек үшеуі ғана белсенді іске асырылып жатқанын атап өтті.
KAZAKH INVEST басшысы Сұлтанғали Кенжеқұловқа ескерту жасалды. Қалған жобалар бойынша шешім қабылдау үшін мемлекеттік органдарға үш күн берілді. Нәтиже болмаса, тәртіптік жауапкершілік қарастырылады. Инвесторларға кедергі келтіру фактілері Бас прокуратураға жолданды.
«Әрбір шетелдік немесе қазақстандық инвестор өз мүдделерінің қорғалғанына, даулар объективті түрде шешілетініне, ал мемлекеттік институттар ашық және болжамды ережелер шеңберінде әрекет ететініне сенімді болуы тиіс. Көптеген мәселелердің тамыры бюрократияда және жергілікті жерлердегі процестерді кешіктіруде жатыр. Біздің экономикамызға инвестиция салуға дайын инвестор бірнеше ай бойы қарапайым техникалық шарттарды немесе жерге құқық белгілейтін құжаттарды ала алмауына жол берілмеуі керек. Бұл – ел экономикасы үшін тікелей шығын», – деді Олжас Бектенов.
Инвесторларға берілген ашық сигнал
Бұл кеңес Қазақстанда инвестицияға деген көзқарастың өзгергенін көрсетті. Мемлекет бизнеске қолдау көрсетуге дайын, бірақ саботажға, созбалаңға және формализмге енді жол берілмейді. Жаңа инвестициялық цикл нақты нәтиже мен нақты жауапкершілікті талап етеді.
